SSLC 1 MARK QUESTIONS SUB. – SS

     




SSLC 1 MARK QUESTIONS SUB. - SS


खालील प्रश्नांची PDF डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

SSLC 1 MARK QUESTIONS SUB. - SS

SSLC EXAM. 2021 

परीक्षा सरावासाठी महत्वपूर्ण 1 गुणाचे प्रश्न 

विषय – समाज विज्ञान 

समाज विज्ञान सराव प्रश्नपत्रिका डाउनलोड करण्यासाठी येथे स्पर्श करा.

1. ‘ब्लू वॉटर पॉलिसीम्हणजे काय?

उत्तर –  जमिनीवर वर्चस्व मिळण्याऐवजी समुद्रावर वर्चस्व स्थापित करण्यासाठी.

2. भारत आणि युरोप दरम्यान समुद्री मार्ग
कोणाला सापडला
?

उत्तर –  पोर्तुगीज नाविक वास्को द गामा.

3. बंगालवर दिवाणी अधिकार ब्रिटिशांना कोणी दिले?

उत्तर –  दुसरा शहा आलम

4. बंगालमध्ये दुहेरी शासन पद्धतीकोणी लागू केले?

उत्तर –  रॉबर्ट क्लाइव्ह.

5. पहिल्या अँग्लो
मराठा युद्धाच्या शेवटी मराठा व ब्रिटीश यांच्यात कोणता करार झाला
?

उत्तर –  साल्बाई करार

6. द्वितीय अँग्लो मराठा युद्धाच्या शेवटी
ब्रिटीश आणि
मराठे यांच्यात झालेल्या कराराचे नाव 

उत्तर –  वसईचा तह

7. निवेदनाचे धोरण काय आहे?

 कायदे आणि अंमलबजावणीच्या प्रक्रियेत भारतीयांना सामील करून घेण्याचे धोरण

8. भारतीय राज्यघटना मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?

उत्तर –  डॉ. बी.आर.आंबेडकर

9. स्वातंत्र्यदिनी गांधीजी कुठे होते?

उत्तर –  गांधीजी नौकालीत होते.

10. स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून भारतात किती
राज्ये होती
?

उत्तर –  562 संस्थान राज्ये होती.







11. कोणत्या राज्यांना आपल्या देशाच्या संघटनेत सामील होण्याचे
मान्य नव्हते
?

उत्तर –  काश्मीर, जुनागड आणि हैदराबाद

12. स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते?

उत्तर –  जवाहरलाल नेहरू

13. भारताचे शेवटचे गव्हर्नर जनरल कोण होते?

 उत्तर –  लॉर्ड माउंटबॅटन.

14. भारतीय राज्यघटना कधी अंमलात आली?

 उत्तर –   26 जानेवारी 1950 रोजी.

समाज विज्ञान सराव प्रश्नपत्रिका डाउनलोड करण्यासाठी येथे स्पर्श करा.

15. कर्नाटक सरकारने तिबेटीयन निर्वासितांसाठी जमीन कोठे मंजूर केली?

उत्तर –   बायलुकुप्पे येथे

16. भारताचे पहिले राष्ट्रपती कोण होते?

उत्तर –  डॉ.राजेंद्र प्रसाद

17. ‘धर्मनिरपेक्ष आणि समाजवादीहे शब्द घटनेत कधी जोडले गेले?

उत्तर –  1976 मध्ये 42 व्या घटना दुरुस्ती अंतर्गत.

18. भारताने कोणत्या प्रकारच्या लोकशाहीचा अवलंब केला?

उत्तर –  भारताने संसदीय प्रकारची लोकशाही स्वीकारली.

19. स्वातंत्र्याच्या वेळी राजांच्या
राज्यकर्त्यांसाठी कोणते तीन पर्याय ठेवले होते
?

उत्तर –  1. भारतात सामील व्हा. 2, पाकिस्तानमध्ये सामील होणे 3.
उर्वरित स्वतंत्र

20. ‘भारताचा लोह पुरुषम्हणून कोणाला ओळखले जाते?

उत्तर –  सरदार वल्लभबाई पटेल.

21. जुनागड कधी भारतीय संघात
सामील झाला
?

उत्तर –  1949 मध्ये.

22. हैदराबाद भारतात कधी समाकलित झाले?

1948 मध्ये.

23. स्वातंत्र्याच्या वेळी जम्मू-काश्मीरचा राजा कोण होता?

उत्तर –  हरिसिंग

24. विशाल आंध्राच्या मागणीसाठी उपोषणावर कोण गेले?

उत्तर –  पोटी श्रीरामुलु.

25. ‘राज्य पुनर्रचना आयोगाचे अध्यक्ष कोण होते?

उत्तर –  फजल अली.

26. ‘राज्य पुनर्रचना आयोग
च्या सदस्यांची नावे सांगा.

उत्तर –  फजल अली, के.एम. पन्निक्कर आणि एच.एन. कुंजरू.

27. ‘विशाल मैसूर राज्य
कधी अस्तित्वात आले?

उत्तर –  1956 मध्ये.

28. परराष्ट्र धोरण म्हणजे काय?

उत्तर –  एखाद्या राष्ट्राने दुसर्‍या देशाशी वागताना धोरण स्वीकारले
जाते

29.. सार्वभौम देश म्हणजे काय?

उत्तर –  अंतर्गत किंवा बाह्य समस्यांसाठी कोणत्याही देशाच्या
नियंत्रणाखाली नसलेला देश

30. पंचशील तत्त्वावर स्वाक्षरी कोणी केली?

उत्तर –  जवाहर लाल नेहरू आणि चौ एन लाई

31. वर्णभेद म्हणजे काय?

उत्तर –  एका वंशाच्या किंवा वर्णाच्या लोकाणी दुसऱ्या वर्णाच्या
लोकाना खालच्या दर्जाचे समजून वाईट वागणूक देणे.

32. आफ्रिकन गांधी म्हणून कोणाला म्हटले जाते?

उत्तर –  नेल्सन मंडेला

33. निस्त्रीकरण म्हणजे काय?

उत्तर –  टप्प्याटप्प्याने शस्त्रास्त्रांचे उच्चाटन करणे.

34. भारतीय राज्य घटनेतील कोणते कलम परराष्ट्र धोरणाला समर्थन देते?

उत्तर –  कलम 51

35. UNO ने मानवाधिकार कधी अंमलात आणला?

उत्तर –  10 डिसेंबर1948






36.1948 हा दिवस यूएनओच्या इतिहासातील महत्त्वाचा दिवस का होता?

उत्तर –  कारण या दिवशी मानवाधिकारांची सार्वत्रिक घोषणा करण्यात आली.

37. UNOची कोणती संलग्न संस्था संसदीय समितीसारखे कार्य करते ?

उत्तर –  सुरक्षा परिषद

38. आंतरराष्ट्रीय न्यायालय कोठे आहे?

उत्तर –  नेदरलँड येथील  हेग येथे

39. अनुच्छेद 21A चे महत्त्व काय आहे?

उत्तर –  6 ते 14 वर्षे वयोगटातील सर्व मुलांना विनामूल्य आणि सक्तीचे
शिक्षण हे मुलांचा मूलभूत अधिकार आहे.

40. ‘प्रजासत्ताकपुस्तक कोणी लिहिले?

उत्तर –  प्लेटो

41 कार्ल मार्क्सच्या अनुसार श्रम विभागणीम्हणजे काय?

उत्तर –  श्रम विभागणी म्हणजे अकुशल कामगारांची निर्मिती.

42. ‘विशेष नैपुण्यम्हणजे काय?

उत्तर –   एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातप्राप्त केलेले  सखोल ज्ञान,प्राविण्य,कौशल्य आठवा प्रशिक्षण

43. ‘श्रम विभागणी’ म्हणजे काय?

उत्तर –  श्रमविभागणी म्हणजे त्यांच्या कौशल्यानुसार काम करणे.

44. प्लेटोनुसार श्रम विभागणी म्हणजे काय?

उत्तर –   “मानवी समाज नैसर्गिक
असमानतेमुलेच बनला आहे.व ही असमानता श्रम
विभागणीवर आधारित आहे.

45. श्रम म्हणजे काय?

उत्तर –  श्रम म्हणजे एखाद्याने शारीरिक अथवा बौद्धिक परिश्रमाने पैसे किंवा वस्तूच्या रुपात मोबदला मिळविणे.

46. ​​श्रमातील असमानता/ भेदभाव व्याख्या सांगा. 

उत्तर –  दोन व्यक्ती एकाच प्रकारचे काम एकाच वेळी करत असतांना, एका व्यक्तीला जास्त मोबदला व एका
व्यक्तीला कमी मोबदला मिळत असेल तर त्याला
श्रमातील असमानता
असे म्हणतात.

47. असंघटित कामगार कामाच्या शोधात करीत असलेल्या स्थलांतराबद्दल अभ्यासाचे पुस्तक कोणते?

उत्तर –  फूट लुजर्स

48. सामाजिक चळवळ म्हणजे काय?

उत्तर –  सामाजिक चळवळ ही एक सामाजिक प्रक्रिया आहे जी सामाजिक बदल,चलन  आणि रुपांतराशी संबंधित आहे.

49. जमाव म्हणजे काय?

उत्तर –  एका विशिष्ट कारणाला प्रतिसाद देण्यासाठी जमलेला लोकांचा
समूह.

50. पर्यावरण चळवळ म्हणजे काय?

उत्तर –  ही एक शास्त्रीय चळवळ असून सजीव सृष्टीचे संवर्धन करणे हे या चळवळीचे उद्दिष्ट
आहे.

51. मद्यपान निषेध चळवळी आपला जीव गमावलेली महिला कोण?

उत्तर – कुसुमा सोरबा

52.मुकनायकहे नियतकालिक कोणी सुरू केले?

उत्तर –  डॉ. बी. आर. आंबेडकर






53. नर्मदा बचाओ चळवळीचे नेतृत्व कोणी केले?

उत्तर –  मेधा पाटकर

54. बाल कामगार कोण आहेत?

उत्तर –  14 वर्षांपेक्षा कमी वयाचीशाळेत जात नसलेली मुले बाल कामगार म्हणून ओळखली जातात..

55. कोणत्या वर्षी बाल कामगार बंदी व नियमन कायद्यात सुधारणा
करण्यात आली
?

उत्तर –    1986

56. स्त्री भ्रूण हत्या म्हणजे काय?

उत्तर –  मातेच्या गर्भातील स्त्री भ्रूण गर्भातच मारून टाकणे अथवा
सक्तीने गर्भपात करणे
म्हणजे स्त्री भ्रूण हत्या.

57.
Pre-conception & Pre-Natal Diagnostic Techniques Act
(PCPNDTA)
कायदा कोणत्या साली लागू झाला.

 1994

58. ‘अदृश्य भूकम्हणजे काय?

उत्तर –  एखाद्यास आवश्यक प्रमाणात प्रथिने,कार्बोहायड्रेट,पिष्टमय पदार्थ,जीवनसत्त्वे आणि क्षार यांची आवश्यकता असते. आहाराद्वारे या गरजा पूर्ण झाल्या नाहीत तर त्याला अदृष्य भूक
असे म्हणतात.

59. लैंगिक भेदभाव म्हणजे काय?

उत्तर –  पुरुष आणि स्त्री यांच्यात
भेदभाव

60. बाह्य हिमालयाचे दुसरे नाव काय आहे?

उत्तर –  शिवालिक टेकडी

61.डून्स म्हणजे काय?

उत्तर –  शिवालिक श्रेणीतील सपाट मैदानांनी बनलेल्या दऱ्या. उदा: देहराडून.

62. भारतातील सर्वात उंच पर्वत शिखर आहे.

उत्तर –  माउंट गॉडविन ऑस्टिन किंवा के 2

63. भारतातील सर्वात प्राचीन भू-भाग कोणता?

उत्तर –  द्वीपकल्पीय पठार.

64. मोठ्या हिमालयचे आणखी एक नाव काय आहे?

उत्तर –   हिमाद्री.

65. लेसर हिमालयाचे दुसरे नाव लिहा?

उत्तर –  हिमाचल.

66. दक्षिण भारतातील सर्वोच्च शिखर कोणते आहे?

उत्तर –  नैमुडी.

67. पूर्व घाट पश्चिम घाट कोठे मिळतात?

 उत्तर –  निलगिरी पर्वत

68. उत्तरेकडील महा मैदानात कोणत्या प्रकारची माती जमा होते?

उत्तर –  गाळाची माती.

69. हिमालयाच्या पायथ्याकडील टेकड्यांच्या रांगाना दुसरे नाव

उत्तर –  शिवालिक टेकड्या

70. भारतातील वेगवेगळ्या राज्यात पश्चिम किनारपट्टीची नावे काय
आहेत
?

उत्तर –  मलबार (केरळ), कॅनरा (कर्नाटक) कोकण (गोवा,
महाराष्ट्र)

71. भारतातील वेगवेगळ्या राज्यात पूर्व
किनारपट्टीची नावे काय आहेत
?

उत्तर –  कोरोमंडल (तामिळनाडू), उत्तरसरकार (ओरिसा,
बंगाल).

72. उत्तरेकडील महा मैदाने क्षणी बनलेली आहेत?

उत्तर –हिमालयातून नद्यांनी वाहून आणलेल्या सुपीक गाळाच्या मातीने उत्तरेकडील महा मैदाने बनलेली आहेत.

73. भारतात कोणत्या प्रकारचे हवामान आढळते?

उत्तर –उष्णकटीबंधीय मान्सून हवामान

74. उन्हाळी हंगामात भारतात तापमान जास्त असते. का?

उत्तर -गोलार्धात सूर्य किरणे लंब
रूप
पडतात.

75. उन्हाळ्याच्या हंगामात उत्तर भारतात सर्वाधिक तापमान
नोंदविले गेले.का
?

उत्तर –  दिवस मोठा आणि
समुद्रापासून दूर.

76. भारतातील सर्वात उष्ण ठिकाण कोणते आहे?

 उत्तर -गंगानगर

77. एप्रिल-मे दरम्यान भारतातील काही ठिकाणी पावसाची कारणे
कोणती
?

उत्तर -स्थानिक तापमान आणि
वारा यामुळे 






78. कोणत्या हंगामात भारतात सर्वाधिक पाऊस पडतो?

 उत्तर – नैऋत्य मॉन्सून किंवा पावसाळी हंगाम

79. कोणत्या हंगामात तामिळनाडूमध्ये सर्वाधिक पाऊस पडतो?

उत्तर -ईशान्य मान्सून काळ किंवा परतीच्या मान्सूनचा काळ

80. दक्षिण-पश्चिम मान्सून ऑक्टोबरच्या
सुरूवातीस माघार घ्यायला सुरवात करतो. का
?

उत्तर -ऑक्टोबरच्या
सुरुवातीस
उष्णता कमी झाल्यामुळे कमी दाबाचा प्रदेश नाहिसा होऊन जास्त दाबाचा प्रदेश तयार होतो.बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचा प्रदेश तयार होतो.

81. भारतातील सर्वात कमी पावसाचा हंगाम कोणता
आहे
?

उत्तर –  हिवाळा

82. भारतातील सर्वात कमी पावसाचे ठिकाण कोणते आहे?

उत्तर -राजस्थानच्या जैसलमेरमधील रोली‘.

83. भारतातील सर्वात जास्त पावसाचे ठिकाण कोणते आहे?

उत्तर -मेघालयातील  मावसिनराम

84. कोणत्या देशातील शेती मान्सून बरोबरचा जुगार आहे असे म्हटले जाते?

उत्तर -भारत

85. भारतातील सर्वात थंड महिना कोणता आहे?

उत्तर –  जानेवारी महिना

86.मान्सून वारे म्हणजे काय?

उत्तर -हवामानानुसार दिशा
बदलू शकणारे वारे
म्हणजे मान्सून
वा
रे

87. कोणत्या ठिकाणी भारतातील सर्वात कमी तापमानाची नोंद झाली
आहे
?

उत्तर -कारगिल जवळील द्रास

88. गाळाचा समावेश असलेल्या मातीला …..माती म्हणतात.

उत्तर –गाळाची माती

89.काळ्या मातीला काळी सुती माती का म्हणतात?

उत्तर -कापूस लागवडीसाठी ही माती सर्वात योग्य आहे.

90. बाजूकडील मातीत पिकलेल्या पिकांची नावे –

उत्तर – कॉफी आणि चहा

91.दख्खनचा बेसाल्ट सापळा म्हणजे काय?

उत्तर -काळ्या मातीच्या
क्षेत्रास
दख्खनचा बेसाल्ट सापळा असे म्हणतात

92. कोणती माती जैविक अंश कुजल्याने तयार होते?

उत्तर –डोंगरी माती

93.काळ्या मातीची इतर नावे काय आहेत?

उत्तर -रेगुर माती आणि
काळ्या
कपाशीची माती

94.उष्णकटिबंधीय भागात जास्त तापमान व
पर्जन्यमानाच्या परिस्थितीत कोणती माती तयार होते
?

उत्तर –  लॅटराइट माती

95. पर्वतीय मातीत कोणती पिके घेतली जातात?

उत्तर –चहा,कॉफी फळे इत्यादी

96. माती म्हणजे काय?

उत्तर -खनिजे व सेंद्रिय
पदार्थांच्या मिश्रणाने बनलेल्या भूपृष्ठावरील वरच्या पातळ थराला माती म्हणतात.

97. बेसाल्ट खडकापासून कोणती माती निर्माण झाली आहे?

उत्तर –  काळी माती

98. लाल मातीची निर्मिती कशी होते?

उत्तर -लाल माती ग्रेनाइट,नीस आणि इतर स्फटिकासारखे खडकांची झीज होऊन तयार होते.

99. वाळवंटातील माती शेतीसाठी योग्य का नाही?

उत्तर –कारण या मातीत वाळूचे प्रमाण जास्त असते तसेच ओलावा कमी
असतो.

100. मातीची धूप म्हणजे काय?

उत्तर –भूपृष्ठावरील मातीचा थर निघून जातो यालाच मातीची धूप असे म्हणतात.   

101. काळी
मातीचा गडद राखाडी ते काळा रंग का आहे
?

उत्तर – काळी माती बेसाल्ट
खडकापासून उत्पन्न झाली आहे
,म्हणून ती गडद राखाडी ते काळी रंगाच्या आहेत.

102.
जंगलाचा अर्थ काय
?

वृक्ष व इतर वनस्पतींनी
व्यापलेला विशाल भूप्रदेश

103. भारतात
वाळवंटी वनस्पती आढळतात त्या क्षेत्राची नावे लिहा.

उत्तर – पंजाब, हरियाणा, राजस्थान
आणि दख्खनचा पठार

104.
जंगलाचे संवर्धन म्हणजे काय
?

उत्तर – रोग, मनुष्य, प्राण्यांपासून
जंगलाचे रक्षण करणे.





105.
कोणत्या जंगलांना मान्सून अरण्ये म्हणतात
?

उत्तर – उष्णकटिबंधीय
पानझडी अरण्ये

106.
हिमालयात कोणत्या प्रकारच्या वनस्पती आढळतात
?

उत्तर – ओक,चेस्टनट,बीच,पाईन,सीडर
इत्यादी

107. पूर्व
किनारपट्टीच्या त्रिभुज प्रदेशात कोणती जंगले सर्वाधिक आढळतात
?

उत्तर – मॅंग्रोव्ह जंगले

108.
नागार्जुनसागर वन्यजीव अभयारण्य कोणत्या राज्यात आहे
?

तेलंगणा राज्य.

109.कोणत्या
अरण्यातील झाडाची पाने वसंत ऋतू आणि उन्हाळ्याच्या सुरुवातीस गळून पडतात
?

उत्तर – मान्सून अरण्ये

110.
मॅनग्रोव्ह जंगलांचे वैशिष्ट्य काय आहे
?

उत्तर – समुद्राकडे
झुकलेल्या फांद्यांना पारंब्या फुटतात.या पारंब्या समुद्राच्या पाण्यात बुडालेल्या
असतात.

111. जंगलाखालील
सर्वात जास्त क्षेत्र कोणत्या राज्यात आहे
?

उत्तर – मध्य प्रदेश

112. वन्य
क्षेत्राखालील सर्वात कमी क्षेत्र कोणत्या राज्यात आहे
?

उत्तर – गोवा

113. जैविक
राखीव क्षेत्र म्हणजे काय
?

उत्तर – एका भूप्रदेशातील
संरक्षित केलेला भाग किंवा किनारपट्टीचा प्रदेश 

114. जास्त
पर्जन्यमान क्षेत्रात कोणती जंगले आढळतात
?

उत्तर – सदाहरित जंगले

115.
वन्यजीव अभयारण्य म्हणजे काय
?

उत्तर – वन्य प्राण्यांना
संरक्षण देण्यासाठी असलेली जागा.

116.
राष्ट्रीय उद्याने म्हणजे काय
?

उत्तर -नैसर्गिक सौंदर्य, वनस्पती व प्राणी यांचे संरक्षण करण्यासाठी
व जनतेच्या मनोरंजनासाठी तसेच वैज्ञानिक आवड जोपासण्यासाठी असलेले एक क्षेत्र म्हणजे
राष्ट्रीय उद्यान होय.

117. सिंदू
(सिंधू) नदीचा उगम कोणत्या ठिकाणाहून झाला
?

उत्तर – कैलास पर्वत

118. गोदावरी
नदी कोठून उगम झाला
?

उत्तर – त्र्यंबक

119.
भारतातील सर्वात मोठे धरण कोणते आहे
?

उत्तर -हिराकुड धरण





120.
कोणत्या नदीला
बंगालचे दु: खम्हटले जाते?

उत्तर – दामोदर नदी

121. भाक्रा
धरणाला कोणता जलाशय बांधला आहे
?

उत्तर – गोविंदसागर

122. तुंगभद्रा
धरण कोठे बांधले गेले
?

उत्तर -बल्लारी
जिल्ह्यातील होसपेट जवळील मल्लापूर गावात.

123. उत्तर
भारतातील महत्त्वाच्या नद्या कोणत्या आहेत
?

उत्तर -सिंधू, गंगा आणि ब्रह्मपुत्र

124. पुराचे
कालवे म्हणजे काय
?

कोणतेही धरण न बांधता
नदीचे पाणी थेट शेतीला पुरविणे त्याला पुराचे कालवे म्हणतात.

125.
भारतातील सर्वोच्च धरण कोणते आहे
?

उत्तर – भाक्रा धरण

126.
तुंगभद्र धरणाच्या नावाचे जलाशय काय होते
?

उत्तर – पंपसागर

127. अप्पर
कृष्णा योजनेत बांधले गेलेले दोन बंधारे कोणते आहेत
?

उत्तर – अलमट्टी धरण आणि
नारायणपुर धरण

128.
नागार्जुनसागर धरण कोठे बांधले आहे
?

उत्तर – तेलंगणा राज्यातील
नंदीकोंडा गावात कृष्णा नदीवर बांधले आहे.

129. दक्षिण
भारतातील सर्वात लांब व सर्वात मोठी नदी कोणती आहे
?

उत्तर – गोदावरी

130.  गंगा नदीच्या उपनद्यांमध्ये सर्वात लांब नदी
कोणती आहे
?

उत्तर – यमुना

131.
कोणत्या नद्या “हिमालयातील नद्या” म्हणून ओळखल्या जातात
?

उत्तर – उत्तर भारतातील
नद्या

 



132. भारतातील सर्वात मोठी नदी
कोणती आहे
?

उत्तर –  गंगा नदी

133. दक्षिण भारतातील
महत्त्वाच्या पश्चिम वाहणार्‍या नद्या कोणत्या आहेत
?

उत्तर –  नर्मदा व तापी नदी

134. सिंचन म्हणजे काय?

उत्तर –  शेतीच्या उद्देशाने पाण्याचा कृत्रिम पुरवठा.

135. पुराचे कालवे म्हणजे काय?

उत्तर – कोणतेही धरण न
बांधता नदीचे पाणी थेट शेतीला पुरविणे त्याला पुराचे कालवे म्हणतात.

136. बारमाही कालवे म्हणजे काय?

उत्तर –  धरणे बांधून पाण्याचा संग्रह करणे आणि ते पाणी
कालव्यामार्फत शेतीला पुरवणे म्हणजे ‘बारमाही कालवे’ होय.

137. भारताचा कोणता नदी खोरे
प्रकल्प अमेरिकेच्या ‘टेन्नसी’ प्रकल्पाच्या धर्तीवर बनविला गेला आहे
?

उत्तर –  दामोदर नदी खोरे प्रकल्प

138. भारतातील भूकंप प्रवण
क्षेत्रातील धरण कोणते आहे
?

उत्तर –  भाक्रा धरण

139. कर्नाटकातील सर्वात मोठा
नदी खोरे प्रकल्प कोणता आहे
?

उत्तर –  अप्पर कृष्णा प्रकल्प

140 . भारत व नेपाळ यांच्या संयुक्त
 आंतरराष्ट्रीय योजनेत बांधलेले धरण –

उत्तर –  कोसी प्रकल्प

141. कोसी प्रकल्प धरण कोठे
आहे
?

उत्तर –  नेपाळमधील  हनुमान नगर

142. रिहांद प्रकल्पात निर्माण
झालेल्या जलाशयाचे नाव काय
?

उत्तर –  गोविंद वल्लभ पंतसागर

143. दामोदर नदी प्रकल्पाच्या
बांधकामाचा काय परिणाम झाला आहे
?

उत्तर –  दामोदर नदी आता बंगालचे दु: खम्हणून
राहिली नाही. (पूर नियंत्रित आहे)

144. दक्षिण भारतातील
महत्त्वपूर्ण नद्या कोणत्या आहेत
?

उत्तर –  गोदावरी, कृष्णा, महानदी, कावेरी,
नर्मदा आणि तापी.

145. हिराकुड नदी खोरे
प्रकल्पात बांधलेली तीन धरणे कोणती
?

 उत्तर –  हिरकूड, तिकारपूर आणि नराज






146. कावेरी नदीच्या प्रमुख
उपनद्या कोणत्या आहेत
?

उत्तर –  कपिला, अर्कावती, हेमवती, शिमशा,काबिनी, लक्ष्मणतीर्थ,
सुवर्णावती

147. ‘जमीनीचा वापरम्हणजे काय?

उत्तर –  अरण्ये,गवताळप्रदेश,मशागत इत्यादीविविध
उद्देशांसाठी जमीनीचा उपयोग करणे जमीनीचा वापर होय.

148. लागवडीखालील जमीन म्हणजे
काय
?

उत्तर –  पिके लागवडीसाठी वापरली जाणारी जमीन.

149. पडित जमीन म्हणजे काय?

उत्तर –  जी जमीन लागवडीसाठी वापरली जात नाही.

150. शेती म्हणजे काय?

उत्तर –   आहार
धान्ये व इतर कच्च्या मालाचे उत्पादन करण्यासाठी जमिनीची मशागत करणे म्हणजे शेती
होय.

151. स्थायी
निर्वाह शेती म्हणजे काय
?

उत्तर –   निश्चित
ठिकाणी जमिनीची लागवड.

152. स्थलांतरित
शेती म्हणजे काय
?

उत्तर –  शेतकरी एका ठिकाणाहून दुसर्‍या ठिकाणी
लागवडीसाठी फिरतो.

153.लागवडीची/मळ्याची
शेती म्हणजे काय
?

उत्तर –  विशाल अशा प्रदेशात एकाच प्रकारचे पीक पिकवणे
याला लागवडीची शेती असे म्हणतात.उदा.- चहा
, कॉफी आणि रबर.

154. खरीप
पिके म्हणजे काय
?

उत्तर –   पावसाळ्यात
पिके पिकविणे याला खरीप पिके असे म्हणतात.

155. रब्बी
पिक म्हणजे काय
?

उत्तर –   ईशान्य
मान्सूनमध्ये घेतली जाणारी पिके.

156. गळीत
पिके म्हणजे काय
?

खरिप आणि रब्बी हंगामाच्या
मध्यंतरी कालावधीत घेतली जाणारी पिके.

157. भात
उत्पादनात सर्वात मोठे राज्य कोणते आहे
?

उत्तर –  पश्चिम बंगाल

158. भारतात
गव्हाचे कोठारम्हणून ओळखले जाणारे राज्य कोणते?

उत्तर –  पंजाब

159. फूल
शेती म्हणजे काय
?

उत्तर –  व्यापारासाठी फुलांचे उत्पादन

160. बागायत
शेती म्हणजे काय
?

उत्तर –  फळ, भाज्या, फुलझाडे, औषधी
आणि सुगंधित वनस्पतीची लागवड करणे म्हणजे बागायत शेती.

161.
भारतातील मुख्य खरिप पीक कोणते आहे
?

उत्तर –   तांदूळ

162. जमीनीचा
वापर म्हणजे काय
?

उत्तर –  अरण्ये,गवताळप्रदेश,मशागत इत्यादीविविध
उद्देशांसाठी जमीनीचा उपयोग करणे जमीनीचा वापर होय.

163. पेय
पिके कोणती आहेत
? उदाहरणे द्या.

उत्तर –  आल्हाददायक पेय तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणार्‍या
पिकांना
पेय पीकम्हणतात.उदाहरण: – चहा आणि कॉफी

164.
कोणत्या स्मारकाला
गेट वे ऑफ इंडियाम्हटले जाते?

उत्तर –  मुंबई

165. उद्योग
धंदे म्हणजे काय
?

उत्तर –  कच्च्या मालाचे जास्त उपयुक्त पक्क्या मालात
रूपांतरित करण्याची प्रक्रिया

१66. भारताचे मँचेस्टर’किंवा कॉटन पॉलिस ऑफ इंडियाम्हणून ओळखले जाते?

उत्तर –  मुंबई

167. भारताची
सिलिकॉन व्हॅली असे कोणत्या शहरास म्हणतात?

उत्तर –  बंगळुरू

168.
नैसर्गिक आपत्ती म्हणजे काय
?

उत्तर –  नैसर्गिकरीत्या घडून येणारी जीवितहानी व आर्थिक हानी
म्हणजे नैसर्गिक आपत्ती

 169. पूर म्हणजे काय?

उत्तर –   नदीचे
पाणी पात्राबाहेर येऊन नदी काठावरील प्रदेश पाण्याखाली जाणे म्हणजे पूर .

170.
चक्रीवादळ म्हणजे काय
?

उत्तर –  कमी दाबाच्या प्रदेशाकडे वारे चक्राकार पद्धतीने
वाहतात याला चक्रीवादळ म्हणतात.





171.
कोणत्या राज्यांना चक्रीवादळाचा सर्वाधिक फटका बसला आहे
?

उत्तर –  तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश, ओडिशा आणि पश्चिम बंगाल.

172.
पूर्वेकडील किनारपट्टीपेक्षा पश्चिम किनाऱ्यावरील किनारपट्टीची झीज जास्त आहे. का
?

उत्तर –  पावसाळ्यामध्ये होणारी भरती-ओहोटी .

उत्तर –  उच्च लाटा किनारपट्टीवर आदळतात यामुळे किनारपट्टीची
झीज होते.

173. ग्राहककोणाला म्हणतात?

 उत्तर –  वस्तू आणि सेवा विकत घेणाऱ्या व्यक्तीला ग्राहक
म्हणतात.

 174. AWARE
(
The Association of Women Against Rising
Expenses).
चळवळ कोठे सुरू झाली?

उत्तर –  मुंबई

175. जागतिक
ग्राहक दिन कधी साजरा केला जातो
?

उत्तर –  15 मार्च

176. ग्राहक
कोण आहे
?

उत्तर –  वस्तू आणि सेवा विकत घेणाऱ्या व्यक्तीला ग्राहक
म्हणतात.

177.
अर्थव्यवस्थेचा राजा म्हणून कोणाला म्हटले जाते
? किंवा उद्योगांचा राजा
म्हणून कोण म्हणतात
?

उत्तर –   ग्राहक

178. विकास
म्हणजे काय
?

उत्तर –  एखाद्या व्यक्तीची किंवा क्षेत्राची प्रगती
म्हणजे विकास.

179. आर्थिक
विकास म्हणजे काय

उत्तर –   देशाच्या राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये दीर्घकाळ
निरंतर वाढ होणे म्हणजे  आर्थिक विकास असे
म्हणतात.

180.
राष्ट्रीय उत्पन्न काय आहे
?

उत्तर –  एका वर्षा दरम्यान देशातील वस्तू आणि सेवांचे
एकूण उत्पादनाची किंमत .

181.
अविकसित काय आहे
?

उत्तर –  याचा अर्थ मागासलेपणा किंवाविकसिंत न झालेली
स्थिती.

182. 2011
च्या जनगणनेनुसार लिंग प्रमाण काय आहे
?

उत्तर –  दर  1000
पुरुषांसाठी महिलांची संख्या
945 .

183. महिला सबलीकरण
म्हणजे काय
?

उत्तर –  आर्थिक, राजकीय, सामाजिक अशा सर्व क्षेत्रात
महिला स्वतंत्र निर्णय घेऊ शकतात ही एक प्रक्रिया आहे ज्यांना महिला सबलीकरण
म्हणतात.

184. दरडोई
उत्पन्न काय आहे
?

उत्तर –  एका वर्षाच्या कालावधीत देशातील व्यक्तीचे
सरासरी उत्पन्न.

185. मानवी
विकासाचे सूचक काय आहे
?

उत्तर – एका देशाच्या
विकासाचे मोजमाप करून दुसऱ्या देशांच्या विकासाशी तुलना करणे म्हणजे मानवी
विकासाचे सूचक.

186. बँक
म्हणजे काय
?

उत्तर –  आर्थिक व्यवहाराशी संबंधित संस्था

187. कोणते खाते
राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र जारी करतो
?

उत्तर –  टपाल कार्यालय(पोस्ट खाते )

188.
कोणत्या खात्यात अनेक व्यवहार करता येतात
?

उत्तर –        चालू खाते.





Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *