संत तुकाराम: हे १७ व्या शतकातील थोर क्रांतिकारक वारकरी संत होते. त्यांचा जन्म पुण्याजवळील ‘देहू’ येथे झाला. संसारात अनेक संकटे आल्यामुळे ते परमार्थाकडे वळले. त्यांनी आपल्या अभंगांतून देव, धर्म आणि भक्तीच्या नावाखाली चालणाऱ्या ढोंगावर आणि कर्मकांडावर कडाडून प्रहार केले. त्यांचे अभंग ‘तुकोबांची गाथा’ या ग्रंथात समाविष्ट आहेत.

अभंग परिचय: प्रस्तुत अभंगात संत तुकारामांनी ‘सज्जन’ (संत) माणसांची लक्षणे सांगितली आहेत. चंदन, परिस, दिवा आणि साखर या दृष्टान्तांच्या माध्यमातून त्यांनी हे पटवून दिले आहे की, सज्जन माणूस हा अंतर्बाह्य निर्मळ आणि गुणवान असतो. त्याच्यात शोधूनही दोष सापडत नाहीत.