इयत्ता 6वी समाज विज्ञान: संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) – LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
इयत्ता 6वी समाज विज्ञान विषयासाठी शैक्षणिक वर्ष 2025–2026 साठी तयार केलेले हे संकलित मूल्यमापन – 2 (LBA आधारित) नमुना प्रश्नपत्रिका संच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण मूल्यमापनासाठी उपयुक्त आहे. Karnataka School Examination and Assessment Board च्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार आणि Lesson Based Assessment (LBA) पद्धतीनुसार ही प्रश्नपत्रिका तयार करण्यात आली आहे.
या संचामध्ये लेखी प्रश्नपत्रिका, सविस्तर उत्तरपत्रिका (Answer Key) तसेच तोंडी परीक्षेसाठी स्वतंत्र प्रश्नसंच दिलेला आहे. विद्यार्थ्यांची आकलनशक्ती, विश्लेषण क्षमता, नकाशा कौशल्य, कारणमीमांसा आणि संकल्पनात्मक समज यांचे मूल्यमापन होईल अशा प्रकारचे प्रश्न समाविष्ट करण्यात आले आहेत.
ही प्रश्नपत्रिका एकूण 50 गुणांची असून परीक्षेचा कालावधी 90 मिनिटांचा आहे. शिक्षकांना मूल्यमापन करताना सोयीचे जावे आणि विद्यार्थ्यांना परीक्षेचा योग्य सराव मिळावा या उद्देशाने नमुना स्वरूपात ही सामग्री तयार करण्यात आली आहे.
विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांसाठी हा संच उपयुक्त ठरेल अशी आशा आहे. नियमित सराव, योग्य तयारी आणि संकल्पनांची स्पष्ट समज यामुळे विद्यार्थ्यांना उत्तम यश मिळू शकते.
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 3
-
1. मौर्य साम्राज्याची स्थापना कोणी केली?A. अशोक B. चंद्रगुप्त मौर्य C. कनिष्क D. बिंदुसार
-
2. ‘कुतुबमिनार’ चे बांधकाम कोणी पूर्ण केले?A. कुतुब-उद्-दीन ऐबक B. रझिया सुलताना C. इल्तुतमिश D. बलबन
-
3. विजयनगर साम्राज्याची राजधानी कोणती होती?A. हंपी B. बदामी C. विजापूर D. म्हैसूर
-
4. शिखांचा पवित्र धर्मग्रंथ कोणता आहे?A. भगवद्गीता B. कुराण C. बायबल D. ग्रंथ साहेब
-
5. भारतात मतदानासाठी वयोमर्यादा किती वर्षे आहे?A. 21 वर्षे B. 18 वर्षे C. 25 वर्षे D. 16 वर्षे
-
6. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता आहे?A. सिंह B. हत्ती C. वाघ D. घोडा
-
7. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जगातील सर्वात मोठा खंड कोणता?A. आफ्रिका B. आशिया C. युरोप D. ऑस्ट्रेलिया
-
8. जगातील सर्वात लांब नदी ‘नाईल’ कोणत्या खंडात आहे?A. आशिया B. युरोप C. आफ्रिका D. अमेरिका
- 9. ‘अर्थशास्त्र’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?
- 10. मुघल साम्राज्याचा संस्थापक कोण होता?
- 11. आग्र्याचा ‘ताजमहाल’ कोणी बांधला?
- 12. संत मीराबाईंचे आराध्य दैवत कोणते होते?
- 13. लोकशाही म्हणजे काय?
- 14. बालमजुरी प्रतिबंधक कायदा भारतात कोणत्या वर्षी लागू झाला?
- 15. ‘काळा खंड’ (Dark Continent) असे कोणत्या खंडाला म्हणतात?
- 16. युरोप खंडातील सर्वात उंच शिखर कोणते आहे?
- 17. सम्राट अशोकाने युद्धाचा त्याग का केला?
- 18. भक्ती चळवळीचे कोणतेही दोन परिणाम लिहा.
- 19. राजेशाही आणि लोकशाही यातील मुख्य फरक काय आहे?
- 20. राष्ट्रीय एकात्मता म्हणजे काय?
- 21. आशिया खंडाला ‘विषमतेचे खंड’ असे का म्हणतात?
- 22. युरोप खंडाला ‘द्विपकल्प’ (Peninsula) का म्हटले जाते?
- 23. कृष्णदेवराय यांच्या कामगिरीचे थोडक्यात वर्णन करा.
- 24. मुघल काळातील वास्तुकलेबद्दल (इमारतींबद्दल) माहिती लिहा.
- 25. भारताच्या राष्ट्रीय ध्वजाबद्दल माहिती लिहा (रंग आणि त्यांचे महत्त्व).
- 26. आफ्रिका खंडातील नैसर्गिक वनस्पतींचे प्रकार कोणते आहेत?
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
2. C. इल्तुतमिश
3. A. हंपी
4. D. ग्रंथ साहेब
5. B. 18 वर्षे
6. C. वाघ
7. B. आशिया
8. C. आफ्रिका
10. बाबर हा मुघल साम्राज्याचा संस्थापक होता.
11. शाहजहानने मुमताज महलच्या स्मरणार्थ ताजमहाल बांधला.
12. गिरीधर गोपाळ (श्रीकृष्ण) हे मीराबाईंचे आराध्य दैवत होते.
13. लोकांनी निवडून दिलेल्या प्रतिनिधींमार्फत चालणारे राज्य म्हणजे लोकशाही होय.
14. भारतात बालकामगार प्रतिबंधक कायदा 1986 मध्ये लागू करण्यात आला.
15. आफ्रिका खंडाला ‘काळा खंड’ किंवा ‘अंधार खंड’ म्हणतात.
16.[Image of Mount Elbrus] माऊंट एल्व्हस (Elbrus) हे युरोपमधील सर्वात उंच शिखर आहे.
20. विविध धर्म, जात आणि संस्कृती असूनही ‘आम्ही सर्व एक आहोत’ ही भावना म्हणजे राष्ट्रीय एकात्मता होय.
22. युरोप खंडाच्या तीन बाजूंना पाणी आहे (उत्तरेला आर्क्टिक, पश्चिमेला अटलांटिक, दक्षिणेला भूमध्य समुद्र) आणि एका बाजूला जमीन आहे, म्हणून त्याला द्विपकल्प म्हणतात.
23. कृष्णदेवराय हा विजयनगरचा प्रसिद्ध राजा होता. त्याने ‘अमुक्तमाल्यदा’ हा तेलुगू ग्रंथ लिहिला. राज्याचा विस्तार केला आणि हंपी येथे मंदिरे बांधली.
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
- 1. मौर्य साम्राज्याची राजधानी कोणती होती? → पाटलीपुत्र
- 2. ‘इंडिका’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला? → मेगास्थेनिस
- 3. कनिष्क राजा कोणत्या राजवंशाचा होता? → कुषाण
- 4. दिल्लीच्या सुलतानांमध्ये पहिली महिला शासक कोण होती? → रझिया सुलताना
- 5. कुतुबमिनार कुठे आहे? → दिल्ली
- 6. विजयनगरच्या साम्राज्याची स्थापना कोणी केली? → हरिहर आणि बुक्का
- 7. पानिपतची पहिली लढाई कोणी जिंकली? → बाबर
- 8. ‘दीन-ए-इलाही’ हा नवीन पंथ कोणी सुरू केला? → अकबर
- 9. शीख धर्माचे संस्थापक कोण? → गुरु नानक
- 10. शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला? → शिवनेरी
- 11. 26 जानेवारी हा दिवस आपण काय म्हणून साजरा करतो? → प्रजासत्ताक दिन
- 12. भारताचे राष्ट्रगीत ‘जन गण मन’ कोणी लिहिले? → रवींद्रनाथ टागोर
- 13. ‘सत्यमेव जयते’ चा अर्थ काय आहे? → सत्याचा नेहमी विजय होतो
- 14. 14 एप्रिलला कोणाची जयंती साजरी केली जाते? → डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
- 15. जगात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला खंड कोणता? → आशिया
- 16. जगाचे छप्पर (Roof of the World) कोणत्या पठाराला म्हणतात? → तिबेटचे पठार (पामिर)
- 17. वाळवंटातील जहाज कोणत्या प्राण्याला म्हणतात? → उंट
- 18. जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते? → सहारा वाळवंट
- 19. युरोप खंडातील लोकांचे मुख्य अन्न पीक कोणते आहे? → गहू
- 20. मानवाचे पहिले वास्तव्य कोणत्या खंडात सापडले? → आफ्रिका
