Class-8 P.E. SA-2 Model Question-1

इयत्ता 8वी – संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-26) विषय: शारीरिक शिक्षण

इयत्ता 8वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-26) या परीक्षेसाठी शारीरिक शिक्षण विषयाची नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. ही प्रश्नपत्रिका कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमानुसार तयार करण्यात आली असून विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, समज, कौशल्ये आणि शारीरिक शिक्षणाशी संबंधित संकल्पनांचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त आहे.

शैक्षणिक वर्ष 2025-26 च्या द्वितीय सत्रातील ही अंतिम परीक्षा विद्यार्थ्यांच्या वर्षभराच्या अध्ययनाचा आढावा घेण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. शारीरिक शिक्षण हा विषय केवळ शारीरिक तंदुरुस्तीपुरता मर्यादित नसून, त्यामध्ये आरोग्य, स्वच्छता, खेळांचे नियम, संघभावना आणि शिस्त यांसारख्या महत्त्वाच्या घटकांचा समावेश आहे.

या नमुना प्रश्नपत्रिकेमध्ये विविध प्रकारचे प्रश्न समाविष्ट करण्यात आले आहेत जसे की वस्तुनिष्ठ प्रश्न, लघुउत्तरी प्रश्न, स्पष्टीकरणात्मक प्रश्न इत्यादी. यामुळे विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण आकलनाचे मूल्यमापन करता येईल. ही प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना परीक्षेचा सराव करण्यासाठी तसेच शिक्षकांना प्रश्नपत्रिका तयार करण्यासाठी मार्गदर्शक म्हणून उपयुक्त ठरेल.


परीक्षेचे तपशील

इयत्ता: 8वी
विषय: शारीरिक शिक्षण
एकूण गुण: 60
कालावधी: 2 तास


शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन

  • ➤ विद्यार्थ्यांनी प्रश्नपत्रिका पूर्ण वेळेत सोडवण्याचा सराव करावा.
  • ➤ सर्व प्रश्न काळजीपूर्वक वाचून त्यानुसार उत्तरे लिहावीत.
  • ➤ उत्तरपत्रिका स्वच्छ, स्पष्ट आणि मुद्देसूद असावी.
  • ➤ शारीरिक शिक्षणातील संकल्पना समजून घेऊन उत्तर देण्यावर भर द्यावा.
  • ➤ शिक्षकांनी या प्रश्नपत्रिकेचा वापर सराव चाचणी म्हणून करू शकतात.

विशेष सूचना

येथील सर्व प्रश्नपत्रिका व प्रश्न हे केवळ नमुना (Model) स्वरूपाचे आहेत. शिक्षकांनी आपल्या गरजेनुसार, विद्यार्थ्यांच्या पातळीप्रमाणे किंवा अभ्यासक्रमातील बदलांनुसार कोणताही प्रश्न किंवा मजकूर आवश्यकतेनुसार बदलू शकतात.

Summative Assessment-2 March-2026 – Class 8 PE
संकलित मूल्यमापन –2 मार्च – 2026
SUMMATIVE ASSESSMENT-2 MARCH-2026
नमूना प्रश्नपत्रिका- 1
इयत्ता: आठवी (VIII)
विषय: शारीरिक शिक्षण
गुण: 60
वेळ: 2 तास
प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडून लिहा. (1 mark × 5 questions = 5 Marks)
1. राष्ट्रगीताची रचना कोणी केली?
A) बंकिमचंद्र चॅटर्जी B) रवींद्रनाथ टागोर C) महात्मा गांधी D) पंडित नेहरू
2. बास्केटबॉल खेळाचा शोध कोणी लावला?
A) जेम्स नेस्मिथ B) विल्यम मॉर्गन C) मेजर ध्यानचंद D) पियर डी कुबर्टीन
3. अष्टांग योगामध्ये एकूण किती अंगे आहेत?
A) 4 B) 6 C) 8 D) 10
4. हॉकीच्या एका संघात प्रत्यक्ष मैदानावर खेळणारे किती खेळाडू असतात?
A) 11 B) 9 C) 7 D) 5
5. संसर्गजन्य आजार कशामुळे पसरतात?
A) दूषित पाणी B) दूषित हवा C) डास व कीटक D) वरील सर्व
प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा. (1 mark × 5 questions = 5 Marks)
1. बॅडमिंटन खेळात वापरल्या जाणाऱ्या ‘फूल’ ला इंग्रजीत काय म्हणतात?
2. मानवी शरीराचे तापमान मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरतात?
3. खो-खो खेळात मैदानात बसणाऱ्या खेळाडूंना काय म्हणतात?
4. ‘जन गण मन’ हे राष्ट्रगीत किती सेकंदात म्हटले गेले पाहिजे?
5. प्राथमिक उपचार (First Aid) पेटीत असणारे कोणतेही एक साहित्य सांगा.
प्रश्न 3. गाळलेल्या जागा भरा. (1 mark × 5 questions = 5 Marks)
1. भारताचा राष्ट्रीय खेळ __________ आहे.
2. आपल्या राष्ट्रध्वजात सर्वात वरचा रंग __________ आहे.
3. हँडबॉल खेळात चेंडू __________ ने फेकला जातो.
4. योगासनातील ‘प्राणायाम’ म्हणजे __________ वरील नियंत्रण होय.
5. धावण्याच्या शर्यतीत (Sprints) वेगवान धावपटूला इंग्रजीत __________ म्हणतात.
प्रश्न 4. जोड्या जुळवा. (1 mark × 5 questions = 5 Marks)
‘अ’ गट
‘ब’ गट
1. 24 जानेवारी 1950
A) मेजर ध्यानचंद
2. हॉकीचे जादूगार
B) विल्यम मॉर्गन
3. व्हॉलीबॉल खेळाचा शोध
C) राष्ट्रगीताचा स्वीकार
4. उंच उडी (High Jump)
D) सूर्यनमस्कार
5. योगासन
E) फॉसबरी फ्लॉप (Fosbury Flop)
प्रश्न 5. खालील प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे लिहा. (2 marks × 9 questions = 18 Marks)
1. प्राथमिक उपचार (First aid) म्हणजे काय?
2. आपल्या राष्ट्रध्वजातील तीन रंगांचा अर्थ सांगा.
3. अष्टांग योगातील कोणतीही 4 अंगे (Parts) लिहा.
4. राष्ट्रीय एकात्मता (National Integration) म्हणजे काय?
5. हँडबॉल खेळातील कोणतेही 2 नियम लिहा.
6. बास्केटबॉल खेळताना केल्या जाणाऱ्या 2 फाऊल (Fouls) ची नावे सांगा.
7. संसर्गजन्य रोग (Communicable diseases) म्हणजे काय? दोन उदाहरणे द्या.
8. खो-खो खेळाचे मैदान किती मीटर लांब व रुंद असते?
9. बॅडमिंटन मधील ‘सर्व्हिस’ (Service) म्हणजे काय?
प्रश्न 6. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा. (3 marks × 6 questions = 18 Marks)
1. व्हॉलीबॉल खेळातील ‘स्मॅशिंग’ (Smashing) आणि ‘ब्लॉकिंग’ (Blocking) या कौशल्यांची माहिती द्या.
2. हॉकी खेळताना ‘पेनल्टी कॉर्नर’ (Penalty Corner) कधी दिला जातो?
3. उंच उडी (High Jump) मारण्याच्या विविध शैली (Styles) कोणत्या आहेत? त्यांची नावे लिहा.
4. सूर्यनमस्कार करण्याचे 3 शारीरिक फायदे सांगा.
5. संसर्गजन्य रोग टाळण्यासाठी कोणते तीन उपाय करावेत?
6. नागरिकत्व म्हणजे काय? भारताचे नागरिकत्व कसे मिळते?
प्रश्न 7. (4 marks × 1 question = 4 Marks)
तुमच्या शाळेत 15 ऑगस्ट किंवा 26 जानेवारी रोजी राष्ट्रध्वजारोहण (Flag Hoisting) करताना पाळावयाच्या 4 महत्त्वाच्या नियमांची यादी करा.

आदर्श उत्तरतालिका (MODEL ANSWER SHEET)

शाळेचे नाव – _____________________________________

प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडून लिहा.
1. B) रवींद्रनाथ टागोर
2. A) जेम्स नेस्मिथ
3. C) 8
4. A) 11
5. D) वरील सर्व

प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा.
1. शटलकॉक (Shuttlecock)
2. थर्मामीटर (Thermometer)
3. धावक (Chaser)
4. 52 सेकंद
5. बँडेज / कापूस / डेटॉल (कोणतेही एक)

प्रश्न 3. गाळलेल्या जागा भरा.
1. हॉकी
2. केशरी (Saffron)
3. हाता (Hand)
4. श्वास (Breath)
5. स्प्रिंटर (Sprinter)

प्रश्न 4. जोड्या जुळवा.
1. 24 जानेवारी 1950 – C) राष्ट्रगीताचा स्वीकार
2. हॉकीचे जादूगार – A) मेजर ध्यानचंद
3. व्हॉलीबॉल खेळाचा शोध – B) विल्यम मॉर्गन
4. उंच उडी – E) फॉसबरी फ्लॉप
5. योगासन – D) सूर्यनमस्कार

प्रश्न 5. थोडक्यात उत्तरे (2 Marks each)
1. डॉक्टर येण्यापूर्वी किंवा रुग्णालयात नेण्यापूर्वी जखमी व्यक्तीवर केला जाणारा तात्काळ उपचार म्हणजे प्राथमिक उपचार होय.
2. केशरी रंग – त्याग व शौर्य, पांढरा रंग – शांती व सत्य, हिरवा रंग – समृद्धी व सुपीकता.
3. यम, नियम, आसन, प्राणायाम, प्रत्याहार, धारणा, ध्यान, समाधी (यांपैकी 4).
4. देशातील सर्व नागरिकांनी धर्म, जात, भाषा, प्रांत हे भेद विसरून आपण सर्व ‘भारतीय’ आहोत ही भावना मनात बाळगणे म्हणजे राष्ट्रीय एकात्मता होय.
5. चेंडू पायाला लागता कामा नये. चेंडू हातात घेऊन 3 पेक्षा जास्त पावले चालता येत नाही. (इतर अचूक नियम ग्राह्य धरावेत).
6. पुशिंग (Pushing), होल्डिंग (Holding), ट्रिपिंग (Tripping) किंवा डबल ड्रिबल (Double Dribble) (कोणतेही 2).
7. एका आजारी व्यक्तीकडून निरोगी व्यक्तीकडे हवा, पाणी किंवा संपर्कातून पसरणाऱ्या आजारांना संसर्गजन्य रोग म्हणतात. उदा. कॉलरा, टायफॉइड, सर्दी-खोकला.
8. खो-खो मैदान साधारणतः 27m x 16m (किंवा वयोगटानुसार 29m x 16m) असते.
9. खेळाची सुरुवात करण्यासाठी शटलकॉक रॅकेटने मारून प्रतिस्पर्ध्याच्या कोर्टात पाठवणे म्हणजे सर्व्हिस होय.

प्रश्न 6. सविस्तर उत्तरे (3 Marks each)
1. स्मॅशिंग: नेटच्या वर आलेला चेंडू वेगाने व ताकदीने प्रतिस्पर्ध्याच्या मैदानात मारणे. ब्लॉकिंग: प्रतिस्पर्ध्याने मारलेला स्मॅश नेटजवळ उडी मारून हातांनी अडवणे.
2. जेव्हा बचाव करणारा संघ (Defending team) स्वतःच्या ‘D’ (Shooting circle) मध्ये जाणीवपूर्वक फाऊल करतो, तेव्हा विरोधी संघाला पेनल्टी कॉर्नर दिला जातो.
3. 1. सिझर स्टाईल (Scissors style) 2. वेस्टर्न रोल (Western roll) 3. स्ट्रॅडल रोल (Straddle roll) 4. फॉसबरी फ्लॉप (Fosbury flop).
4. शरीराची लवचिकता वाढते, रक्ताभिसरण सुधारते, स्नायू बळकट होतात आणि मन शांत राहते.
5. पाणी उकळून प्यावे, परिसर स्वच्छ ठेवावा, उघड्यावरचे अन्न खाऊ नये, आणि लसीकरण करून घ्यावे.
6. नागरिकत्व म्हणजे एखाद्या देशाचा अधिकृत नागरिक असण्याचा अधिकार. भारतात नागरिकत्व जन्माने, वारसाहक्काने किंवा नोंदणी पद्धतीने मिळते.

प्रश्न 7. (4 Marks)
1. राष्ट्रध्वज वेगाने वर चढवावा आणि सावकाश खाली उतरावा.
2. राष्ट्रध्वज फाटलेला किंवा चुरगळलेला नसावा.
3. सूर्योदयानंतर ध्वज फडकवावा आणि सूर्यास्तापूर्वी खाली उतरावा.
4. ध्वज फडकवताना सर्वांनी सावधान स्थितीत उभे राहून राष्ट्रगीत म्हणावे.
5. प्लास्टिकच्या ध्वजाचा वापर टाळावा.

प्रात्यक्षिक परीक्षा (Practical Exam Question Paper & Answers)

  1. व्हॉलीबॉल मैदानाची लांबी आणि रुंदी किती मीटर असते?
    उत्तर: 18 मीटर लांब आणि 9 मीटर रुंद (18m x 9m).
  2. बास्केटबॉल रिंगची जमिनीपासून उंची किती मीटर असते?
    उत्तर: 3.05 मीटर (10 फूट).
  3. खो-खो मैदानात एकूण किती खांब (Poles) असतात?
    उत्तर: 2 खांब असतात.
  4. हँडबॉल (Handball) चे पुरुषांसाठी वजन किती असते?
    उत्तर: 425 ग्रॅम ते 475 ग्रॅम.
  5. हॉकी स्टिकची जास्तीत जास्त लांबी साधारणपणे किती असते?
    उत्तर: 105 सेंटीमीटर (सुमारे 41 इंच).
  6. आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार शटलकॉक (Shuttlecock) ला किती पिसे (Feathers) असतात?
    उत्तर: 16 पिसे असतात.
  7. 100 मीटर धावण्याच्या शर्यतीत (Sprint) धावपटू कोणती ‘स्टार्ट’ (Start) वापरतात?
    उत्तर: क्राऊच स्टार्ट (Crouch start / बसून स्टार्ट).
  8. 4×100 मीटर रिले शर्यतीत वापरल्या जाणार्‍या ‘बॅटन’ (Baton) ची लांबी किती असते?
    उत्तर: 28 ते 30 सेंटीमीटर.
  9. बास्केटबॉल खेळताना ‘ड्रिब्लिंग’ (Dribbling) म्हणजे काय?
    उत्तर: चेंडू एका हाताने सतत जमिनीवर आपटून पुढे नेण्याच्या क्रियेला ड्रिब्लिंग म्हणतात.
  10. प्रात्यक्षिक करून दाखवा: (शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना कोणतीही एक कृती करायला सांगावी)
    – वृक्षासन करून दाखवणे.
    – व्हॉलीबॉल मधील ‘अंडरआर्म पास’ (Underarm pass) ची पोझिशन घेणे.
    (उत्तर: विद्यार्थ्याने योग्य कृती व शारीरिक संतुलन दाखवल्यास पूर्ण 2 गुण द्यावेत.)

पीडीएफ डाऊनलोड करा (Download Links)

DOWNLOAD QUESTION PAPER DOWNLOAD ANSWER SHEET DOWNLOAD ORAL TEST
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now