Table of Contents

इयत्ता 6 वी मराठी – संकलित मूल्यमापन 2 (2025-2026): LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका संच, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा

नमस्कार शिक्षक आणि विद्यार्थी मित्रांनो, शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 साठी इयत्ता 6 वी मराठी विषयाची द्वितीय सत्र (संकलित मूल्यमापन 2) ची तयारी आता सोपी होणार आहे. नवीन LBA (Learning Based Assessment) आराखड्यावर आधारित ही ‘नमूना प्रश्नपत्रिका-2’ खास विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्तीची चाचणी घेण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे. 90 Minutes वेळ आणि 40 Marks असलेल्या या संचामध्ये गद्य, पद्य आणि व्याकरण या सर्व घटकांचा समावेश आहे.

द्वितीय संकलित मूल्यमापन मॉडेल प्रश्नपत्रिका 2024-25 SA-2 MODEL QUESTION PAPERS 2024-25

प्रश्नपत्रिका वैशिष्ट्ये

ही प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांचे वाचन, लेखन आणि अभिव्यक्ती कौशल्य तपासण्यासाठी डिझाइन केली आहे:

विभाग 1 (गद्य): पाठावर आधारित आकलन आणि स्वमत प्रश्न.
विभाग 2 (पद्य): कवितांचे अर्थ आणि काव्यसौंदर्य.
विभाग 3 (व्याकरण): इयत्ता 6 वीच्या स्तरावरील नाम, सर्वनाम, विशेषण आणि काळ यांसारखे महत्त्वाचे घटक.
वेळ व्यवस्थापन: 90 Minutes मध्ये संपूर्ण 40 Marks चा पेपर सोडवण्याचा सराव यामुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढवेल.

खाली दिलेल्या लिंकवरून तुम्ही इयत्ता 6 वी मराठी नमूना प्रश्नपत्रिका-2, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच PDF स्वरूपात डाउनलोड करू शकता.

एकूण गुण: 40 Marks
कालावधी: 90 Minutes
अध्ययन निष्पत्ती: LBA 2025-2026 वर आधारित.

6th Marathi Evaluation 2 – Sample 2

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)

नमूना प्रश्नपत्रिका – 2

इयत्ता: 6वी

विषय: मराठी

गुण: 40

वेळ: 90 मिनिटे

प्रश्न 1. खालील प्रश्नांची योग्य उत्तरे लिहा / रिकाम्या जागा भरा / जोड्या जुळवा. (12 गुण)

1. ‘माझी शाळा’ या कवितेत शाळेला कशाची उपमा दिली आहे?
(A) फुलाची (B) दुधावरच्या सायीची (C) साखरेची
2. डोंगरातली मुले शाळेत कशासाठी जातात?
3. शून्याला ‘महापराक्रमी’ का म्हटले आहे?
4. आकाशात कोणाची स्वारी आली आहे?
(A) चंद्राची (B) सूर्याची (C) ताऱ्यांची
5. कर्नाटकाची राजधानी कोणती आहे?
6. संवादिनीचा (हार्मोनियम) शोध कोणत्या साली लागला?
(A) 1947 (B) 1842 (C) 2000
7. कल्पना चावला यांचा जन्म कोठे झाला?
8. कवीने बालपणी घराच्या मागे काय केले होते?
9. ‘चुकलेलं पाखरू’ या पाठात ‘जीवा’ कोणाचा मुलगा होता?
10. चोराला पकडण्यासाठी कोणी युक्ती केली?
(A) तेनालीराम (B) राजा (C) शेठजी
11. ‘भारतातील कॅलिफोर्निया’ असे कोणाला म्हणतात?
(A) कोकण (B) पुणे (C) मुंबई
12. संत नामदेवांचे गुरु कोण होते?

प्रश्न 2. खालील प्रश्नांची 2 ते 3 वाक्यांत उत्तरे लिहा. (20 गुण)

13. तुला तुझी शाळा का आवडते? (कोणतेही एक कारण लिहा).
14. डोंगरातल्या शाळेतील मुले शाळेत जाताना कोणता मार्ग पार करतात?
15. ब्रह्मगुप्ताने शून्याला ‘मित्र’ का म्हटले आहे?
16. सूर्योदय झाल्यावर फुलांचे व पाखरांचे काय होते? (कवितेच्या आधारे लिहा).
17. बेंगळूर शहराला ‘बगीच्यांचे शहर’ (Garden City) असे का म्हणतात?
18. संवादिनी हे वाद्य लोकप्रिय होण्याची कारणे लिहा.
19. स्वप्न पूर्ण करण्याबद्दल कल्पना चावला काय संदेश देते?
20. कवीने आपल्या बहिणीला (ताईला) कोणती विनंती केली?
21. चोराला ‘रंगेहात’ कसे पकडले? (युक्ती काय होती?)
22. नानूने वाघाला कसे पळवून लावले?

प्रश्न 3. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा. (8 गुण)

23. कविता पूर्ण करा (कोणतीही एक):
(A) पाठ 11 – माझी शाळा
ओवाळीते जीव, …………………………
……………………………… शाळा माझी
सुंदर घडतो, ……………………………
……………………………… शाळा माझी ||

किंवा (OR)

(B) पाठ 22 – अभंग
पंढरीचा वास ……………………………
……………………………… विठोबाचे
हेची मज घडो, …………………………
……………………………… नाही दुजे.
24. थोडक्यात माहिती लिहा (4-5 ओळींत):
कल्पना चावला यांच्या शिक्षणाबद्दल आणि अंतराळ प्रवासाबद्दल माहिती लिहा.
(किंवा)
तुम्ही पाहिलेल्या एखाद्या पर्यटन स्थळाची माहिती लिहा (पाठ 15 च्या आधारे).

MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)

विभाग 1: वस्तुनिष्ठ उत्तरे

1. (B) दुधावरच्या सायीची
2. शिकण्यासाठी
3. कारण शून्याला कोणत्याही संख्येला गुणले किंवा भागले तरी उत्तर शून्यच येते आणि संख्येपुढे ठेवले तर किंमत वाढते.
4. (B) सूर्याची
5. बेंगळूर (बेंगळुरू)
6. (B) 1842
7. कर्नाल (हरियाणा)
8. बाग (मजेदार बाग)
9. बाबाजी पाटील
10. (A) तेनालीराम
11. (A) कोकण
12. विसोबा खेचर

विभाग 2: थोडक्यात उत्तरे

13. माझी शाळा मला आवडते कारण तिथे प्रेमळ शिक्षक आहेत, खेळायला मोठे मैदान आहे आणि अनेक मित्र मिळतात.
14. डोंगरातली मुले ओढे, खडी, जंगल आणि वळणावळणाचा खडतर रस्ता पार करून शाळेत जातात.
15. कारण शून्यामुळे गणितातील गुंतागुंत कमी झाली आणि संख्या मांडणे सोपे झाले, म्हणून ब्रह्मगुप्ताने त्याला मित्र म्हटले.
16. सूर्योदय होताच फुले उधळू लागतात (फुलतात) आणि पाखरांचे गाणे (किलबिल) सुरू होते.
17. बेंगळूर शहरात रस्त्याच्या दुतर्फा (दोन्ही बाजूला) वृक्ष आहेत आणि चौका-चौकात सुंदर उद्याने आहेत, म्हणून त्याला ‘बगीच्यांचे शहर’ म्हणतात.
18. संवादिनीतून गोड मधुर स्वर येतात आणि हे वाद्य सहज उचलून नेता येते, म्हणून ते लोकप्रिय आहे.
19. कल्पना चावला म्हणते, “स्वप्नाकडून सत्याकडे जाणारा मार्ग अस्तित्वात आहे, फक्त तो शोधण्याची दृष्टी आणि धैर्य तुमच्या अंगी असायला हवे.”
20. कवीने ताईला विनंती केली की, “माझ्या बागेची तू नीट काळजी घे.”
21. तेनालीरामाने तिजोरीवर रंग शिंपडून ठेवला होता. जेव्हा चोराने चोरी केली, तेव्हा त्याचे हात रंगाने माखले आणि तो रंगेहात पकडला गेला.
22. नानूने हातातील बॅटरी क्षणभर बंद केली, सर्व शक्तीनिशी भयंकर किंकाळी फोडली आणि काठी उगारून पुढे धावला, त्यामुळे वाघ घाबरून पळून गेला.

विभाग 3: सविस्तर उत्तरे

23. कविता पूर्ण करा:
(A) पाठ 11:
ओवाळीते जीव, जशी माझी माय
दुधावर साय शाळा माझी
सुंदर घडतो, मातीचा हा गोळा
लावीत असे लळा शाळा माझी ||

(B) पाठ 22:
पंढरीचा वास चंद्रभागे स्नान
आणिक दर्शन विठोबाचे
हेची मज घडो, जन्मजन्मांतरी
मागणे श्रीहरी नाही दुजे.

24. कल्पना चावला:
कल्पनाचा जन्म कर्नालमध्ये झाला. तिने टागोर स्कूलमधून शिक्षण घेतले. पुढे ती एरोनॉटिकल इंजिनिअर झाली. 1994 मध्ये तिची नासा (NASA) मध्ये निवड झाली. ‘कोलंबिया’ यानातून तिने अंतराळ प्रवास केला आणि भारताचे नाव उंचावले.

ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)

तोंडी प्रश्न पेढी (20 प्रश्न)

1. ‘माझी शाळा’ कवितेचे कवी कोण आहेत? → दयाराम घिलाणकर
2. शाळेत आपल्याला काय मिळते? → शिस्त आणि ज्ञान
3. ‘गरज ही शोधाची जननी आहे’ असे कोणत्या पाठात म्हटले आहे? → डोंगरातली शाळा
4. पवना कोण होती? → शहरात शिकलेली एक तरुण मुलगी
5. गणितातील शून्याचा शोध कोणत्या देशाने लावला? → भारत
6. रोमन लिपीत दहा हजार लिहिणे सोपे होते का? → नाही (अवघड होते)
7. ‘सूर्योदय’ कवितेत कोणाची स्वारी आली आहे? → सूर्याची
8. ‘सोनियाच्या राशी’ कोठून ओतल्या जात आहेत? → नभातून (आकाशातून)
9. कर्नाटकाचे राज्य झाड (State Tree) कोणते आहे? → चंदन
10. जोगचा धबधबा कोणत्या नदीवर आहे? → शरावती
11. संवादिनीला दुसरे नाव काय आहे? → हार्मोनियम / पेटी
12. संवादिनीचा शोध कोणत्या देशात लागला? → फ्रान्स
13. कल्पना चावलाने किती वेळा अंतराळ प्रवास केला? → दोन वेळा
14. कल्पना चावलाच्या पतीचे नाव काय होते? → जीन पियरे हॅरीसन
15. कवीने बालपणी काय लावले होते? → बाग (फुलझाडांची बाग)
16. ‘चुकलेलं पाखरू’ कोणाला म्हटले आहे? → जीवा (जीवा महाला)
17. चोराला पकडण्याची जबाबदारी राजाने कोणावर सोपवली? → तेनालीराम
18. कोकणात कशाचे तळे असते असे म्हटले आहे? → कोकणात (पाठातील वाक्य: “आसामात चहाचे मळे आणि कोकणात चहाचे तळे”)
19. संत नामदेवांना कोठे राहायचे आहे? → पंढरपुरात
20. ‘वारकरी’ संप्रदायाचे आराध्य दैवत कोण? → विठ्ठल (पांडुरंग)