LBA प्रश्नपेढीचे स्वरूप व वापर
(टीप – सदर प्रश्नपत्रिका पाठ आधारित मूल्यमापन करण्यासाठी नमुना प्रश्नपत्रिका म्हणून देत आहोत..आपण यामध्ये आवश्यक तो बदल करू शकता.)
- 1 ली ते 7 वी: पाठांवर आधारित वस्तुनिष्ठ व वर्णनात्मक प्रश्न.
- 8 वी ते 10 वी: SSLC च्या धर्तीवर MCQ आणि 1–5 गुणांच्या प्रश्नांचा समावेश.
- एकूण गुण:
- 1 ली ते 5 वी – 25 गुण
- 6 वी ते 7 वी – 20 गुण (LBA) + 5 गुण (Remedial)
- 8 वी ते 10 वी – 20 गुण (LBA) + 5 गुण (Remedial)
- प्रत्येक पाठातील अभ्यास विषय आणि शिकण्याचे परिणाम/शिकण्याचे घटक (Learning Outcomes/Learning Objectives) यांचा अभ्यास करून, उद्दिष्टे, प्रश्नांचे स्वरूप आणि कठिण पातळीनुसार प्रश्न तयार केले आहेत. प्रत्येक पाठाचा समग्र विचार करून 1 ली ते 7 वी पर्यंत वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न तयार केले आहेत.
- 8 वी ते 10 वी साठी SSLC प्रश्नपत्रिकेच्या मॉडेलनुसार खूप मोठ्या संख्येने बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) आणि वर्णनात्मक प्रश्न तयार केले आहेत.
- शिकण्याच्या प्रक्रिया आणि मूल्यमापनामध्ये प्रश्नपेढीमधील प्रश्न वापरणे बंधनकारक आहे. (उदा. FA-1, 2, 3 & 4, SA-1, CCE, क्रियाकलाप, अंतर्गत मूल्यमापन मॉडेल प्रश्नपत्रिका, पूर्वतयारी परीक्षा, वार्षिक परीक्षा इत्यादी.)
- 1 ली ते 5 वी साठी सर्व प्रकारच्या वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्नांचा समावेश असलेली 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.
- 6 वी आणि 7 वी साठी सर्व प्रकारच्या वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्नांचा समावेश असलेली 20 गुणांची LBA प्रश्नपेढीतून आणि 05 गुणांची मरुसिंचन (Remedial) प्रश्नांमधून निवड करून, एकूण 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.
- प्रत्येक पाठानंतर विद्यार्थ्यांचे शिक्षण निश्चित करण्यासाठी, 8 वी ते 10 वी साठी 10 वीच्या प्रश्नपत्रिकेच्या मॉडेलनुसार सर्व प्रकारच्या प्रश्नांचा (MCQs, 1, 2, 3, 4 आणि 5 गुणांचे प्रश्न) समावेश असलेली 20 गुणांची LBA प्रश्नपेढीतून आणि 05 गुणांची पुनर्भरण प्रश्नांमधून निवड करून, एकूण 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.
प्रश्नपत्रिकेचे सर्वसाधारण गुण वितरण सारांश:
- सोपे प्रश्न (65%): 16 प्रश्न x 1 गुण = 16 गुण
- मध्यम प्रश्न (25%): 6 किंवा 3 प्रश्न x 1 किंवा 2 गुण = 6 गुण
- कठीण प्रश्न (10%): 3 प्रश्न x 1 गुण = 3 गुण
- एकूण गुण: 25
(टीप: वरील प्रश्नांची संख्या आणि गुण हे दिलेल्या टक्केवारीनुसार अंदाजे आहेत आणि थोडे फरक असू शकतात.)
पाठ आधारित मूल्यमापन प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 6वी | विषय – मराठी
1. ‘देह मंदिर, चित्त मंदिर’ (कविता)
I. बहुपर्यायी प्रश्न (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 7 गुण)
1. ‘देह मंदिर, चित्त मंदिर’ या कवितेचे कवी कोण आहेत? (सोपे)
- A) ग. दि. माडगूळकर
- B) वसंत बापट
- C) मंगेश पाडगावकर
- D) सुरेश भट
2. कवींच्या मते, देह मंदिर आणि चित्त मंदिर यामध्ये कोणती आराधना नित्य झाली पाहिजे? (सोपे)
- A) सुख-शांतीची
- B) सत्य-सुंदर-मंगलाची
- C) धन-संपत्तीची
- D) यश-कीर्तीची
3. दुःखितांचे दुःख जावो ही कोणाची कामना आहे? (सोपे)
- A) शरीराची
- B) मनाची
- C) आत्म्याची
- D) दृष्टीची
4. ‘नित्य’ या शब्दाचा योग्य अर्थ कोणता? (सोपे)
- A) कधीतरी
- B) दररोज, नेहमी
- C) कधीच नाही
- D) थोड्या वेळासाठी
5. वेदना जाणण्यासाठी काय जागवण्याची गरज आहे असे कवी म्हणतात? (सोपे)
- A) बुद्धी
- B) संवेदना
- C) भावना
- D) विचार
6. दुर्बलांच्या रक्षणासाठी कशाची साधना करायला हवी? (मध्यम)
- A) ज्ञानाची
- B) संपत्तीची
- C) पौरुषाची
- D) धैर्याची
7. मानवाच्या जीवनात कशाचा वेध लागावा असे कवीला वाटते? (मध्यम)
- A) सुंदराचा
- B) धनाचा
- C) प्रसिद्धीचा
- D) यशाचा
II. रिकाम्या जागा भरा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 4 गुण)
8. देह मंदिर, चित्त मंदिर, एक तेथे ____________ . (सोपे)
9. दुःखितांचे दुःख जावो ही मनाची ____________ . (सोपे)
10. दुर्बलांच्या रक्षणाला ____________ साधना. (सोपे)
11. जीवनी नवतेज राहो, अंतरंगी ____________ . (मध्यम)
III. कवितेच्या ओळी पूर्ण करा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 3 गुण)
12. देह मंदिर, चित्त मंदिर, एक तेथे प्रार्थना सत्य-सुंदर-मंगलाची____________ || धृ || (सोपे)
13. दुःखितांचे दुःख जावो ही मनाची कामना वेदना जाणावयाला ____________ ||1|| (सोपे)
14. जीवनी नवतेज राहो, अंतरंगी ____________ सुंदराचा वेध लागो मानवाच्या जीवना ||2|| (सोपे)
IV. एका वाक्यात उत्तरे लिहा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 4 गुण)
15. नित्य कोणती आराधना झाली पाहिजे? (सोपे)
16. दुःख कोणाचे जावो असे कवीला वाटते? (सोपे)
17. वेदना जाणावयाला काय केले पाहिजे? (सोपे)
18. मानवाच्या जीवनाला कशाचा वेध लागला पाहिजे? (सोपे)
V. 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा (एकूण 2 गुण)
19. दुःखितांच्या वेदना दूर करण्यास काय काय केले पाहिजे असे कवीला वाटते? (मध्यम)
VI. 3-4 वाक्यात उत्तरे लिहा (एकूण 3 गुण)
20. सत्यता संशोधनासाठी काय लाभो अशी कवीची इच्छा आहे? (कठीण)
VII. समानार्थी शब्द लिहा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 1 गुण)
21. मंदिर – ____________ (सोपे)
VIII. विरुद्धार्थी शब्द लिहा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 1 गुण)
22. नित्य × ____________ (सोपे)
पाठ आधारित मूल्यमापन प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 6वी | विषय – मराठी
2. ‘वीर राणी चन्नम्मा’
I. बहुपर्यायी प्रश्न (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 7 गुण)
1. राणी चन्नम्माचा पुतळा कोणत्या पवित्र्यात आहे? (सोपे)
- A) आराम करत असलेल्या
- B) युद्धाच्या
- C) बसलेल्या
- D) हसलेल्या
2. राणी चन्नम्माचा जन्म कोठे झाला होता? (सोपे)
- A) मुंबई
- B) धारवाड
- C) काकती (बेळगावी जिल्हा)
- D) कित्तूर
3. चन्नम्माचे लग्न कोणत्या राजाशी झाले? (सोपे)
- A) थॅकरे
- B) मल्लसर्ज (कित्तूर संस्थान)
- C) सय्यद बाळासाहेब
- D) गुरूसिद्धप्पा
4. धारवाडचा कलेक्टर कोण होता? (सोपे)
- A) राजा मल्लसर्ज
- B) सय्यद बाळासाहेब
- C) थॅकरे
- D) गुरूसिद्धप्पा
5. राणी चन्नम्माचा अंगरक्षक कोण होता? (सोपे)
- A) गुरूसिद्धप्पा
- B) संगोळी रायण्णा
- C) सय्यद बाळासाहेब
- D) राजा मल्लसर्ज
6. राणी चन्नम्माला कैद करून कोठे ठेवले होते? (सोपे)
- A) कित्तूर
- B) धारवाड
- C) बैलहोंगल
- D) मुंबई
7. चन्नम्मा लहानपणी कोणत्या कलेत तरबेज होती? (मध्यम)
- A) चित्रकला
- B) घोड्यावर बसणे, पोहणे,भाला फेकणे, दांडपट्टा फिरविणे
- C) संगीत
- D) नृत्य
II. रिकाम्या जागा भरा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 4 गुण)
8. चन्नम्माने मराठी, कन्नड, ____________ भाषांचा अभ्यास केला. (सोपे)
9. राजा मल्लसर्जने आपल्या उत्तम ____________कित्तूरच्या प्रजेचे प्रेम मिळविले होते. (मध्यम)
10. राणीच्या करारी बाण्यामुळे सैन्याला चेव व ____________ आली. (मध्यम)
11. राणीने आपले शेवटचे दिवस ____________घालविले. (सोपे)
III. योग्य जोड्या जुळवा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 2 गुण)
12. संगोळी रायण्णा : अंगरक्षक :: तरबेज : प्रवीण (मध्यम)
13. थॅकरे : कलेक्टर :: मल्लसर्ज : राजा (सोपे)
IV. एका वाक्यात उत्तरे लिहा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 6 गुण)
14. राणी चन्नम्माचा जन्म केव्हा व कोठे झाला? (सोपे)
15. धारवाडचा कलेक्टर कोण होता? (सोपे)
16. राणी चन्नम्माचा अंगरक्षक कोण होता? (सोपे)
17. राणीने आपले शेवटचे दिवस कसे घालविले? (सोपे)
18. चन्नम्मा कोणकोणत्या विद्येत निपुण होती? (मध्यम)
19. गुरूसिद्धप्पाला कोणती शिक्षा दिली? (मध्यम)
V. 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा (प्रत्येकी 2 गुण – एकूण 4 गुण)
20. राजा मल्लसर्ज प्रजेला का प्रिय वाटत असे? (मध्यम)
21. सैन्याला लढण्याची स्फूर्ती राणी कशी देत होती? (मध्यम)
VI. 3-4 वाक्यात उत्तरे लिहा (एकूण 2 गुण)
22. राणी व सैन्यास कोणकोणती शिक्षा झाली? (कठीण)
पाठ आधारित मूल्यमापन प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 6वी | विषय – मराठी
क. ‘निसर्गातील चमत्कार : वीज’ (पाठ)
I. बहुपर्यायी प्रश्न (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 9 गुण)
1. ग्रीष्मातल्या दुपारी आकाश कशाने भरून जाते? (सोपे)
- A) पांढऱ्या ढगांनी
- B) काळ्याभोर, जडशीळ ढगांनी
- C) स्वच्छ आकाशाने
- D) सूर्याच्या किरणांनी
2. आकाशात चमकणारी वीज कोणत्या वळणाची असते? (सोपे)
- A) सरळ
- B) गोलाकार
- C) नागमोडी
- D) त्रिकोणी
3. वीज निर्माण होताना सर्वप्रथम कशापासून तयार झालेले ढग आकाराने व वजनाने वाढू लागतात? (सोपे)
- A) वाऱ्यापासून
- B) वाफेपासून
- C) धुळीपासून
- D) बर्फापासून
4. नेहमी एकमेकांकडे आकर्षिले जाणारे विद्युतभार कोणते? (सोपे)
- A) धन आणि धन
- B) ऋण आणि ऋण
- C) धन आणि ऋण
- D) फक्त धन
5. विजेबद्दलची कोणती एक गैरसमजूत आहे? (सोपे)
- A) वीज फक्त पावसाळ्यातच चमकते
- B) वीज आकाशातूनच खाली येते
- C) वाळवंटात वीज पडत नाही
- D) वरील सर्व
6. सूर्यापासून मिळणाऱ्या उर्जेला काय म्हणतात? (सोपे)
- A) विद्युत ऊर्जा
- B) पवन ऊर्जा
- C) सौर ऊर्जा
- D) जल ऊर्जा
7. संस्कृत भाषेत विजेला काय संबोधतात? (मध्यम)
- A) चंचला, चपला
- B) चमचमी, वीजू
- C) कडाड, तेज
- D) लखलखाट, प्रकाश
8. विजेचा फटका कोणाला फार लवकर बसतो? (मध्यम)
- A) जे घरात आहेत
- B) जे झाडाखाली आहेत
- C) तलावात पोहणारी माणसं, गोल्फ खेळणारे खेळाडू
- D) जे सपाट जमिनीवर आहेत
9. ढगामधील इलेक्ट्रॉन्सचा प्रवाह साधारणपणे किती रूंद असतो? (कठीण)
- A) 10 ते 15 इंच
- B) 1 ते 4 इंच
- C) 5 ते 8 इंच
- D) 20 ते 25 इंच
II. रिकाम्या जागा भरा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 5 गुण)
10. पावसाच्या तांडव नृत्यातूनच ढगांचा प्रचंड ____________ होतो. (सोपे)
11. विद्युत ऊर्जा पाण्यापासून, वाऱ्यापासून, ____________ मिळविली जाते. (सोपे)
12. वीज चमकताना ____________ आवाज येतो. (सोपे)
13. वीज ____________ रंगात चमकते. (सोपे)
14. पृथ्वीवर देखील ____________ असतोच. (मध्यम)
III. एका वाक्यात उत्तरे लिहा (प्रत्येकी 1 गुण – एकूण 7 गुण)
15. आकाशात चमकणारी वीज कोणत्या वळणाची असते? (सोपे)
16. ढग कशापासून तयार होतात? (सोपे)
17. कृत्रिम विजेला दुसरे काय म्हणतात? (सोपे)
18. वीज निर्माण होताना ढग कसे वाढतात? (सोपे)
19. विद्युतभारात फरक पडल्यास काय होते? (सोपे)
20. विजेचा प्रवाह कशाने होतो? (सोपे)
21. विजेपासूनचा फटका कोठे आणि कोणाला जास्त बसतो? (मध्यम)
IV. 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा (प्रत्येकी 2 गुण – एकूण 4 गुण)
22. वीज कशी निर्माण होते? (मध्यम)
23. वीज वेगवेगळ्या रंगात दिसण्याचे कारण कोणते? (कठीण)
