NMMS सराव प्रश्नपेढी पाठ 8 : पदार्थांचे स्वरूप – मुलद्रव्ये, संयुगे आणि मिश्रणे (इयत्ता 8 वी विज्ञान)

NMMS सराव चाचणी: पदार्थांचे स्वरूप

इयत्ता: ८ वी | विषय: विज्ञान | एकूण गुण: १५

ही ऑनलाइन सराव चाचणी कर्नाटक NMMS परीक्षेच्या नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केली आहे. यात १५ बहुपर्यायी प्रश्न आहेत जे तुम्हाला ‘मुलद्रव्ये, संयुगे आणि मिश्रणे’ समजण्यास मदत करतील.

तुमचा निकाल

0/15
0
बरोबर
0
चूक
0
सोडवले नाहीत

NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

  • जेव्हा दोन किंवा अधिक पदार्थ मिसळले जातात व प्रत्येक पदार्थ त्याचे गुणधर्म टिकवून ठेवतो, त्याला मिश्रण म्हणतात. मिश्रणाचे घटक रासायनिक अभिक्रिया करत नाहीत.
  • स्टेनलेस स्टील, पितळ (तांबे+जस्त) आणि कांस्य (तांबे+कथील) ही मिश्रधातूंची (Alloys) उदाहरणे आहेत.
  • हवेमध्ये सुमारे ७८% नायट्रोजन असतो. चुन्याची निवळी हवेतील कार्बनडाय ऑक्साईडशी अभिक्रिया करून दुधी रंगाची (कॅल्शियम कार्बोनेट) बनते.
  • वैज्ञानिक दृष्ट्या शुद्ध पदार्थ म्हणजे असा पदार्थ ज्यामध्ये एकाच प्रकारचे कण असतात आणि जे भौतिक प्रक्रियेद्वारे वेगळे करता येत नाहीत.
  • मुलद्रव्ये (Elements) हे सर्वात साधे पदार्थ आहेत जे पुढे अधिक साध्या पदार्थांत रूपांतरित करता येत नाहीत. (सध्या ज्ञात मूलद्रव्ये: ११८).
  • पाण्यातून विद्युत प्रवाह पाठवल्यास हैड्रोजन आणि ऑक्सीजन वायू तयार होतात. हैड्रोजन ‘फट’ (POP) आवाजाने जळतो तर ऑक्सीजन ज्योत तेजस्वी करतो.
  • संयुगे (Compounds) दोन किंवा अधिक मूलद्रव्ये निश्चित प्रमाणात एकत्र येऊन बनतात (उदा. पाणी, मीठ, फेरस सल्फाईड). संयुगाचे गुणधर्म त्याच्या घटक मूलद्रव्यांपेक्षा वेगळे असतात.
  • साखरेला उष्णता दिल्यास पाण्याचे थेंब आणि काळा कोळसा (कार्बन) मागे शिल्लक राहतो.
  • खनिजे ही पृथ्वीवर आढळणारी नैसर्गिक घन संयुगे किंवा मूलद्रव्ये आहेत (उदा. स्फटीक, कॅल्साईट, अभ्रक, संगजिरा).

तुमचे उत्तर: ${uTxt}

बरोबर उत्तर: ${q.o[q.a]}

स्पष्टीकरण: ${q.exp}

`; }); box.innerHTML = html; }function sgnmms26Reset() { sgnmms26Ans.fill(null); sgnmms26Stat.fill(0); document.getElementById('sgnmms26-result-area').style.display = 'none'; document.getElementById('sgnmms26-review-list').style.display = 'none'; sgnmms26Start(); }
SmartGuruji

NMMS सराव प्रश्नपेढी: पदार्थांचे स्वरूप

इयत्ता: ८ वी | विषय: विज्ञान | माध्यम: मराठी

घटक: मुलद्रव्ये, संयुगे आणि मिश्रणे

ही प्रश्नपेढी कर्नाटक NMMS परीक्षेच्या नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केली आहे. यात ‘पदार्थांचे स्वरूप : मुलद्रव्ये, संयुगे आणि मिश्रणे’ या पाठावरील ४० हून अधिक महत्त्वाचे बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) समाविष्ट आहेत. विद्यार्थी विषयानुसार प्रश्न फिल्टर करू शकतात आणि स्वतःची उत्तरे तपासण्यासाठी स्पष्टीकरणे वाचू शकतात.

NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

  • मिश्रण: जेव्हा दोन किंवा अधिक पदार्थ एकत्र मिसळले जातात व ते एकमेकांशी रासायनिक अभिक्रिया करत नाहीत, तेव्हा त्याला मिश्रण म्हणतात. मिश्रणातील पदार्थ त्यांचे मूळ गुणधर्म टिकवून ठेवतात.
  • एकसमान मिश्रण: ज्या मिश्रणात घटक समानरित्या वितरीत झालेले असतात आणि वेगळे दिसत नाहीत (उदा. साखर आणि पाण्याचे द्रावण, हवा, मिश्रधातू).
  • मिश्रधातू (Alloys): दोन किंवा अधिक धातूंचे मिश्रण (उदा. स्टेनलेस स्टील, पितळ, कांस्य). पितळ हे तांबे आणि जस्त यांचे मिश्रण आहे.
  • चुन्याची निवळी: कॅल्शिअम डायऑक्साइड आणि पाणी यांच्या अभिक्रियेने ‘कॅल्शिअम हैड्रॉक्साइड’ (चुन्याची निवळी) तयार होते. हवेतील कार्बन डायऑक्साइडमुळे ती ‘दुधी’ रंगाची बनते (कॅल्शिअम कार्बोनेट तयार झाल्यामुळे).
  • शुद्ध पदार्थ (विज्ञानात): ज्या पदार्थात फक्त एकाच प्रकारचे कण असतात आणि जे भौतिक प्रक्रियेने वेगळे करता येत नाहीत.
  • मुलद्रव्ये (Elements): सर्वात साधे पदार्थ जे एकाच प्रकारच्या अणूंपासून बनलेले असतात आणि भौतिक प्रक्रियेने वेगळे करता येत नाहीत (उदा. हायड्रोजन, ऑक्सिजन, सोने, गंधक). सध्या 118 मुलद्रव्ये ज्ञात आहेत.
  • संयुगे (Compounds): जेव्हा वेगवेगळी मुलद्रव्ये ‘निश्चित प्रमाणात’ एकत्र येऊन रासायनिक अभिक्रियेने पूर्णपणे नवीन पदार्थ तयार करतात (उदा. पाणी, फेरस सल्फाईड). संयुगाचे गुणधर्म त्याच्या मूळ घटकांपेक्षा वेगळे असतात.
  • पाण्यात हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनचे प्रमाण 2:1 असते.
  • साखरेला उष्णता दिल्यास तिचे विघटन होऊन ‘कार्बन’ (कोळसा) आणि ‘पाणी’ मिळते.
  • लोखंड (Fe) आणि गंधक (S) यांच्या मिश्रणाला उष्णता दिल्यास ‘फेरस सल्फाईड’ नावाचे काळे संयुग तयार होते, जे चुंबकाकडे आकर्षित होत नाही.
  • खनिजे (Minerals): पृथ्वीवर आढळणारे नैसर्गिक घन पदार्थ, ज्यांची निश्चित रासायनिक रचना असते (उदा. स्फटीक, कॅल्साईट, अभ्रक, संगजिरा).
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now
Share your love
Share on Facebook Share on X (Twitter) Share on WhatsApp Share on Telegram Copy to Clipboard