📝 NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

• मिश्रणे: दोन किंवा अधिक पदार्थ एकत्र मिसळलेले असतात, ते रासायनिक अभिक्रिया करत नाहीत व त्यांचे गुणधर्म टिकवून ठेवतात. (उदा. पोहे, हवा).
• मिश्रधातू: स्टेनलेस स्टील (लोखंड, निकेल, क्रोमियम, कार्बन), पितळ (तांबे + जस्त), कांस्य (तांबे + कथील).
• कांस्य (कामस्य): प्राचीन भारतीय ग्रंथानुसार पचन सुधारण्यासाठी वापरला जाणारा मिश्रधातू जो तांबे (४ भाग) आणि कथील (१ भाग) पासून बनतो.
• शुद्ध पदार्थ: एकाच प्रकारचे कण असतात व ते भौतिक प्रक्रियेद्वारे वेगळे करता येत नाहीत. (उदा. मुलद्रव्ये, संयुगे).
• मुलद्रव्ये: सर्वात साधे पदार्थ जे पुढे साध्या पदार्थांत रूपांतरित होत नाहीत. ज्ञात मुलद्रव्ये ११८ आहेत. पारा आणि ब्रोमीन हे सामान्य तापमानाला द्रव अवस्थेत असतात.
• संयुगे: दोन किंवा अधिक मुलद्रव्ये निश्चित प्रमाणात एकत्र येऊन बनतात. संयुगाचे गुणधर्म घटकांपेक्षा वेगळे असतात. (उदा. पाणी H2O, मीठ NaCl, साखर).
• रासायनिक अभिक्रिया: लोखंड आणि गंधक एकत्र तापवल्यावर ‘फेरस सल्फाईड’ हे संयुग बनते, ज्यावर चुंबकाचा परिणाम होत नाही.
• वायूंवर आम्लाचा परिणाम: लोखंडावर सौम्य HCl टाकल्यास हायड्रोजन वायू निघतो (फट आवाज). फेरस सल्फाईडवर सौम्य HCl टाकल्यास हायड्रोजन सल्फाईड निघतो (कुजलेल्या अंड्यासारखा वास).
• खनिजे: निसर्गात आढळणारे घन पदार्थ (उदा. स्फटीक, कॅल्साईट, अभ्रक). सिमेंटमध्ये कॅल्साईट असते, तर चेहऱ्याची पावडर टाल्क पासून बनते.
• ग्राफीन एअरोजेल: पृथ्वीवरील सर्वात हलका पदार्थ (कार्बनपासून बनलेला), जो तेल गळती साफ करण्यासाठी वापरला जातो.