NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
- घटक कण: पदार्थ अत्यंत लहान कणांपासून बनलेले असतात, ज्यांना घटक कण म्हणतात.
- परमाणू: प्राचीन भारतीय तत्वज्ञानी आचार्य कणाद यांनी ‘वैशेषिक सूत्र’ ग्रंथात ‘परमाणू’ (सर्वात सूक्ष्म अविभाज्य कण) ही कल्पना मांडली.
- आंतर कण आकर्षण: पदार्थाचे घटक कण निसर्गातील आकर्षण बलाद्वारे एकत्र धरले जातात, ज्याला आंतर कण आकर्षण म्हणतात.
- घन अवस्था: कणांमधील आकर्षण प्रबळ असते आणि जागा किमान असते. कण घट्ट जखडलेले असतात आणि फक्त कंपन करतात. म्हणून त्यांना निश्चित आकार व घनफळ असते.
- द्रव अवस्था: कणांमधील आकर्षण घन पदार्थांपेक्षा दुर्बल असते व जागा थोडी जास्त असते. म्हणून द्रवांना निश्चित घनफळ असते पण निश्चित आकार नसतो (ते भांड्याचा आकार घेतात).
- वायू अवस्था: कणांमधील आकर्षण नगण्य असते आणि जागा कमाल असते. कण सर्व दिशांना मुक्तपणे फिरतात. म्हणून वायूंना निश्चित आकार किंवा घनफळ नसते आणि ते सहज दाबता येतात.
- विलय बिंदू: वातावरणाच्या दाबाने ज्या किमान तापमानाला घन पदार्थ वितळून द्रव बनतो, त्याला विलय बिंदू म्हणतात. (उदा. लोखंडाचा विलय बिंदू 1538°C आहे).
- उत्कलन बिंदू आणि बाष्पीभवन: ज्या तापमानाला द्रव उकळते आणि बाष्पात रूपांतर होते त्याला उत्कलन बिंदू म्हणतात. उत्कलन बिंदूच्या खाली द्रवाचे हळूहळू बाष्पात रूपांतर होण्याच्या प्रक्रियेला बाष्पीभवन म्हणतात.
- औष्णिक ऊर्जा: उष्णता (तापमान) वाढवल्यास कणांची हालचाल वाढते. गरम पाण्यात पोटॅशियम परमँगनेट जलद पसरते.
NMMS विज्ञान सराव परीक्षा
इयत्ता 8 वी | पदार्थांच्या द्रव्याचे स्वरूप
प्रश्न 1 / 20 | एकूण गुण: 20
स्पष्टीकरण:
चाचणीचा निकाल
मिळालेले गुण: / 20
टक्केवारी: %
