NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

• वाहकामधून विद्युत प्रवाह वाहताना त्याच्या सभोवताली चुंबकीय क्षेत्र निर्माण होते. हा शोध 1820 मध्ये हान्स ख्रिश्चन ओरस्टेड यांनी लावला.
• विद्युत प्रवाह वाहून नेणारे आणि चुंबकाप्रमाणे कार्य करणारे वेटोळे म्हणजे विद्युत चुंबक. लोखंडी गाभा वापरल्यास ते अधिक प्रबल बनते.
• विद्युत प्रवाहाचे प्रमाण किंवा वेटोळ्यातील फेऱ्यांची संख्या वाढवून विद्युत चुंबकाची शक्ती वाढवता येते.
• पृथ्वीच्या आतील गाभ्यामध्ये द्रवरूप लोहाची हालचाल होते, ज्यामुळे ती महाकाय चुंबकाप्रमाणे कार्य करते.
• वाहकामधून विद्युत प्रवाह वाहताना रोधामुळे उष्णता निर्माण होते, याला विद्युत प्रवाहाचा उष्णतेचा परिणाम म्हणतात. हिटर, इस्त्री यामध्ये निक्रोमची तार वापरतात.
• सर्वात जुना सेल ‘व्होल्टाईक सेल’ आहे. गॅल्व्हानी आणि व्होल्टा यांनी यावर संशोधन केले. यात विद्युत अपघटनी द्रव वापरतात.
• कोरड्या घटामध्ये जस्ताचे भांडे (ऋण ध्रुव) आणि कार्बनचा दांडा (धन ध्रुव) असतो. यात द्रव नसून ओलसर खळ असते.
• लिथियम-आयन (Li-ion) सारख्या रिचार्जेबल बॅटरी पुन्हा चार्ज करून वापरता येतात. मृत बॅटऱ्या ई-कचरा सुविधेमध्ये द्याव्यात.