SA-2 परीक्षा मार्च 2026 उत्तरपत्रिका | इयत्ता 6वी विज्ञान
SA-2 Exam March 2026 Answer Sheet | Class 6 Science
इयत्ता 6वी विज्ञान विषयासाठी SA-2 परीक्षा मार्च 2026 साठी ही उत्तरपत्रिका विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. 40 गुणांच्या परीक्षेच्या स्वरूपानुसार या उत्तरपत्रिकेत सर्व प्रश्नांची सविस्तर, सोपी आणि समजण्यास सुलभ उत्तरे दिलेली आहेत.
या उत्तरपत्रिकेमुळे विद्यार्थ्यांना प्रश्नपत्रिकेचा पॅटर्न समजून घेणे, योग्य पद्धतीने उत्तरे मांडणे आणि विज्ञान विषयातील संकल्पना अधिक स्पष्टपणे समजणे सोपे होते. परीक्षेची प्रभावी तयारी करण्यासाठी ही सामग्री मार्गदर्शक ठरते.
शिक्षकांसाठीही ही उत्तरपत्रिका उपयुक्त असून, विद्यार्थ्यांचे मूल्यांकन करताना संदर्भ म्हणून वापरता येते. योग्य शब्दरचना, मुद्देसूद उत्तरलेखन आणि गुण मिळवण्यासाठी आवश्यक तंत्र या पोस्टमध्ये समाविष्ट केले आहे.
६ वी विज्ञान SA-2 उत्तरपत्रिका (२०२५-२६)
1. पाण्याची वाफ थंड केल्यावर ती तयार करते:
C) पाणी
स्पष्टीकरण: पाण्याची वाफ थंड झाल्यावर तिचे पुन्हा द्रव पाण्यात रूपांतर होते. याला सांद्रीभवन म्हणतात.
2. दगड वाळूपासून वेगळे करण्यासाठी चाळण ही एक योग्य पद्धत आहे कारण:
D) वाळूसारखे लहान कण चाळणीच्या छिद्रातून जातात आणि मोठे कण चाळणीच्या वर येतात.
स्पष्टीकरण: चाळण पद्धतीत घटकांच्या आकारातील फरकामुळे लहान कण छिद्रातून खाली पडतात आणि मोठे घटक वर राहतात.
3. पाण्याचे तापमान मोजण्यासाठी प्रयोगशाळेतील थर्मामीटर वापरण्याची योग्य पद्धत कोणी अवलंबली?
B) विद्यार्थी 2
स्पष्टीकरण: प्रयोगशाळेतील तापमापक वापरताना त्याचा फुगा चंचूपात्राच्या तळाला स्पर्श न करता लंबरूपात धरावा लागतो.
4. पवनचक्की यासाठी वापरली जाते:
D) वरील सर्व
स्पष्टीकरण: पवन ऊर्जेचा वापर करून वीज निर्मिती, पाणी उपसणे आणि गिरणी चालवणे ही सर्व कामे करता येतात.
5. कोणत्या थर्मामीटर मध्ये पारा नसतो?
डिजिटल वैद्यकीय तापमापक.
स्पष्टीकरण: डिजिटल तापमापकात पाऱ्याऐवजी उष्णता संवेदकाचा (Heat Sensor) वापर केला जातो.
6. उत्सर्जन म्हणजे काय?
शरीरातील टाकाऊ पदार्थ बाहेर टाकण्याच्या प्रक्रियेला उत्सर्जन म्हणतात.
स्पष्टीकरण: प्राणी आणि वनस्पती दोघेही नको असलेले घटक बाहेर टाकतात.
7. सूर्यप्रकाशात पार्क केलेल्या दुचाकीची सीट खूप गरम होते, तुम्ही ती कशी थंड कराल?
सीटवर थोडे पाणी शिंपडा किंवा ओलसर कापड ठेवा.
स्पष्टीकरण: पाण्याचे बाष्पीभवन होताना ते सीटमधील उष्णता शोषून घेते, ज्यामुळे सीट थंड होते.
8. मिश्रणापासून घटक वेगळे करण्याचा उद्देश काय असतो?
अशुद्ध घटक काढून टाकण्यासाठी आणि उपयुक्त घटक मिळवण्यासाठी.
स्पष्टीकरण: हानिकारक किंवा निरुपयोगी भाग काढून टाकण्यासाठी विभाजन आवश्यक असते.
9. पुनर्भवी ऊर्जेचे (अक्षय संसाधन) \_\_\_\_ हे एक उदाहरण आहे.
सौर ऊर्जा (किंवा हवा, पाणी, जंगल).
10. दुग्ध आकाशगंगा (Milky Way) हे एक \_\_\_\_ आहे.
आकाशगंगा (गॅलक्सी).
11. वनस्पतींना श्वास घेण्यासाठी मदत करणाऱ्या लहान छिद्रांना \_\_\_\_ म्हणतात.
स्टोमॅटा (पर्णरंध्र).
12. पहाटे आणि सायंकाळी तेजस्वीपणे चमकणारा ग्रह \_\_\_\_ होय.
शुक्र.
13. शरीराच्या तापमानावर परिणाम करणारे कोणतेही दोन घटक लिहा.
1. व्यक्तीचे वय
2. दिवसातील वेळ (सकाळ किंवा संध्याकाळ)
2. दिवसातील वेळ (सकाळ किंवा संध्याकाळ)
14. शीतकरण परिणाम म्हणजे काय? उदाहरण द्या.
जेव्हा द्रवाचे बाष्पीभवन होते, तेव्हा तो आसपासची उष्णता शोषून घेतो, यामुळे थंडावा निर्माण होतो. यालाच शीतकरण प्रभाव म्हणतात.
उदाहरण: घाम आल्यावर पंख्याखाली बसल्यावर थंड वाटणे.
उदाहरण: घाम आल्यावर पंख्याखाली बसल्यावर थंड वाटणे.
15. सांद्रीभवन म्हणजे काय? उदाहरण द्या.
पाण्याच्या वाफेचे पुन्हा द्रव पाण्यात रूपांतर होण्याच्या प्रक्रियेला सांद्रीभवन (किंवा संघनन) म्हणतात.
उदाहरण: थंड पाण्याच्या ग्लासच्या बाहेरील पृष्ठभागावर पाण्याचे थेंब जमा होणे.
उदाहरण: थंड पाण्याच्या ग्लासच्या बाहेरील पृष्ठभागावर पाण्याचे थेंब जमा होणे.
16. मळणी (थ्रेशिंग) आणि वारा देणे (विनोइंग) यातील फरक स्पष्ट करा.
मळणी: पिकांचे दाणे देठापासून वेगळे करण्याची क्रिया.
वारा देणे: वाऱ्याच्या मदतीने धान्यातील हलका भुसा आणि कचरा वेगळा करणे.
वारा देणे: वाऱ्याच्या मदतीने धान्यातील हलका भुसा आणि कचरा वेगळा करणे.
17. बेडकाच्या जीवन चक्रातील विविध टप्पे कोणते?
1. स्पॉन (अंड्यांचा समूह)
2. भ्रूण
3. टॅडपोल
4. बाल बेडूक (Froglet) आणि प्रौढ बेडूक.
2. भ्रूण
3. टॅडपोल
4. बाल बेडूक (Froglet) आणि प्रौढ बेडूक.
18. शुद्ध (गोड्या) पाण्याच्या स्त्रोतांची यादी करा.
नद्या, सरोवरे, विहिरी, हिमनद्या आणि तळे हे गोड्या पाण्याचे स्रोत आहेत.
19. जंगलतोडीचे पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांचे स्पष्टीकरण करा.
1. पाऊस पडण्याचे प्रमाण कमी होते.
2. जागतिक तापमान वाढते (Global Warming).
3. प्राणी आणि पक्षांचा निवारा नष्ट होतो.
2. जागतिक तापमान वाढते (Global Warming).
3. प्राणी आणि पक्षांचा निवारा नष्ट होतो.
20. चंद्र कधी कधी दिवसाही दिसतो, पण तारे दिसत नाहीत. का? कारण द्या.
दिवसा सूर्यप्रकाशाची तीव्रता खूप जास्त असते. यामुळे ताऱ्यांचा मंद प्रकाश आपल्याला दिसत नाही. चंद्र सूर्याच्या प्रकाशात तेजस्वी दिसत असल्यामुळे तो कधी कधी दिवसा दिसू शकतो.
21. गढूळ पाण्यापासून स्वच्छ पाणी मिळवण्यासाठी योग्य पद्धत सुचवा:
1. जड मातीचे कण वेगळे करण्यासाठी: स्थिरीकरण (Sedimentation).
2. स्वच्छ पाणी वेगळे करण्यासाठी: निवळणे (Decantation) आणि गाळणे (Filtration).
2. स्वच्छ पाणी वेगळे करण्यासाठी: निवळणे (Decantation) आणि गाळणे (Filtration).
22. बियाणे उगविण्याच्या ज्ञानाचा धान्ये आणि कडधान्ये साठवण्यासाठी कसा उपयोग होतो?
बीज उगवण्यासाठी पाणी (ओलावा) आणि हवा आवश्यक असते. म्हणून धान्य साठवताना ते पूर्णपणे सुकवून कोरड्या जागेत आणि हवाबंद डब्यात ठेवावे, जेणेकरून त्याला अंकुर फुटणार नाहीत आणि ते खराब होणार नाही.
23. प्रयोगशाळेतील थर्मामीटर वापरण्याच्या पायऱ्या स्पष्ट करा.
1. तापमापक पाण्यात बुडवताना त्याचा फुगा तळाला किंवा बाजूला स्पर्श करू नये.
2. तापमापक नेहमी लंब (सरळ) धरून ठेवावा.
3. तापमापक द्रवात असतानाच त्याचे वाचन करावे.
4. वाचताना डोळा पाऱ्याच्या पातळीशी एका सरळ रेषेत असावा.
2. तापमापक नेहमी लंब (सरळ) धरून ठेवावा.
3. तापमापक द्रवात असतानाच त्याचे वाचन करावे.
4. वाचताना डोळा पाऱ्याच्या पातळीशी एका सरळ रेषेत असावा.
24. सूर्यमालेची आकृती काढून खालील ग्रह दर्शवा:
1. सर्वात मोठा ग्रह: गुरु (Jupiter)
2. निळा ग्रह: पृथ्वी (Earth)
3. सूर्यापासून सर्वात जवळचा ग्रह: बुध (Mercury)
4. लाल ग्रह: मंगळ (Mars)
2. निळा ग्रह: पृथ्वी (Earth)
3. सूर्यापासून सर्वात जवळचा ग्रह: बुध (Mercury)
4. लाल ग्रह: मंगळ (Mars)
आकृतीसाठी नमुना: मधोमध सूर्य आणि त्यानंतर बुध, शुक्र, पृथ्वी, मंगळ, गुरु, शनि, युरेनस, नेपच्यून असा क्रम असावा.
