SA-2 परीक्षा 2026 उत्तरपत्रिका – इयत्ता 7वी विज्ञान
SA-2 Exam 2026 Answer Sheet – Class 7 Science
मार्च 2026 मध्ये घेण्यात आलेल्या SA-2 परीक्षेची उत्तरपत्रिका (इयत्ता 7वी, विषय – विज्ञान, गुण – 40) या ब्लॉगपोस्टमध्ये विद्यार्थ्यांना परीक्षेतील महत्त्वाचे प्रश्न, त्यांची उत्तरे आणि गुणांकन पद्धती याबद्दल सविस्तर माहिती दिली आहे. या लेखात प्रत्येक प्रश्नाचे स्पष्टीकरण सोप्या भाषेत दिलेले असून विद्यार्थ्यांना पुनरावलोकन करताना मदत होईल. तसेच, विज्ञान विषयातील महत्त्वाचे मुद्दे, संकल्पना आणि उदाहरणे यांचा आढावा घेऊन परीक्षेची तयारी अधिक परिणामकारक करण्यासाठी मार्गदर्शन केले आहे.
हा ब्लॉगपोस्ट विद्यार्थ्यांना केवळ उत्तरपत्रिका पाहण्यासाठीच नव्हे तर विज्ञानातील संकल्पना समजून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. शिक्षक आणि पालकांसाठीही हा लेख विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरतो.
७ वी विज्ञान – द्वितीय संकलनात्मक मूल्यमापन (SA-2)
उत्तरपत्रिका – मार्च 2026
1. खालील आकृतीत राणी A पासून सुरुवात करून B पर्यंत जाते. नंतर ती B पासून C, C पासून D आणि D पासून E पर्यंत जाते. तिने किती अंतर प्रवास केला? (A-B: 8m, B-C: 4m, C-D: 6m, D-E: 5m)
उत्तर: D. 23 m
स्पष्टीकरण: एकूण अंतर म्हणजे कापलेल्या सर्व मार्गांची बेरीज. 8 + 4 + 6 + 5 = 23 मीटर.
2. चार घटांच्या बॅटरीमध्ये ही जोडणी असते :
उत्तर: B. योग्य प्रकारे जोडलेले आहे.
स्पष्टीकरण: बॅटरीमध्ये एका घटाचे धन टोक दुसऱ्या घटाच्या ऋण टोकाशी जोडले जाते, ज्याला योग्य जोडणी म्हणतात.
3. सपाट आरशात तयार होणारी प्रतिमा :
उत्तर: B. सुलट आणि समान आकाराची
स्पष्टीकरण: सपाट आरशात मिळणारी प्रतिमा नेहमी सरळ (सुलट) असते आणि ती वस्तूच्या आकारा इतकीच असते.
4. हृदयाच्या दोन कप्प्यांमधील पडदा कोणती गोष्ट रोखण्यास मदत करतो?
उत्तर: B. प्राणवायूयुक्त रक्त आणि कार्बनडाय ऑक्साइडयुक्त रक्त यांचे मिश्रण
स्पष्टीकरण: हृदयातील पडदा ऑक्सिजनयुक्त आणि कार्बन डायऑक्साइडयुक्त रक्त एकमेकांत मिसळू देत नाही.
5. परागकण केसरदलापासून किंजल्कापर्यंत पोहोचण्याच्या प्रक्रियेला \_\_\_\_\_ म्हणतात.
उत्तर: परागीभवन
स्पष्टीकरण: परागकणांचे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी होणारे वहन म्हणजे परागीभवन होय.
6. $2\pi = \_\_\_ \div 2\sigma$ (सूत्र पूर्ण करा)
उत्तर: (दिलेल्या स्त्रोतानुसार उत्तर उपलब्ध नाही)
7. जंगले प्राण्यांच्या श्वसनासाठी आवश्यक \_\_\_\_\_ पुरवितात.
उत्तर: ऑक्सिजन (प्राणवायू)
स्पष्टीकरण: झाडे प्रकाशसंश्लेषण क्रियेद्वारे हवेत ऑक्सिजन सोडतात.
8. पाण्याला प्रदूषित करणारे पदार्थ त्यात मिसळण्याच्या प्रक्रियेला \_\_\_\_\_ म्हणतात.
उत्तर: जलप्रदूषण
9. वनीकरण म्हणजे काय?
उत्तर: वनक्षेत्र वाढवण्यासाठी रोपे लावणे म्हणजे वनीकरण होय.
10. सांडपाणी पुन्हा वापरण्याची कोणतीही एक पध्दत लिहा.
उत्तर: सांडपाणी शुद्धीकरण (Treatment) करून ते पुन्हा वापरता येते.
11. बटाट्यात कोणत्या प्रकारचे पुनरुत्पादन होते?
उत्तर: बटाट्यामध्ये शाकीय पुनरुत्पादन (Vegetative reproduction) होते.
स्पष्टीकरण: बटाट्याच्या डोळ्यांपासून (कोंबापासून) नवीन रोप तयार होते.
12. गोलाकार आरश्यावरून प्रकाशकिरण परत येण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?
उत्तर: प्रकाशाचे परावर्तन
13. अंतर्गोल आरश्याचे दोन उपयोग लिहा.
उत्तर: 1. दंतवैद्य दातांची मोठी प्रतिमा पाहण्यासाठी वापरतात. 2. बॅटरी व सर्चलाईटमध्ये वापरतात.
14. चमच्याच्या आतल्या पृष्टभागावर कोणत्या प्रकारची प्रतिमा तयार होते?
उत्तर: चमच्याचा आतील पृष्ठभाग अंतर्गोल आरशासारखा काम करतो, त्यामुळे त्यात प्रतिमा वास्तविक आणि उलटी किंवा आभासी आणि सुलट असू शकते.
15. हृदयाचे कार्य काय आहे?
उत्तर: हृदय रक्ताचे पंपिंग करून ते शरीराच्या सर्व भागांकडे पोहोचविण्याचे कार्य करते.
16. परीकाष्ठ (Phloem) ही वनस्पतीमधील एक महत्त्वाची उती आहे. का?
उत्तर: कारण परीकाष्ठ पानांमध्ये तयार झालेल्या अन्नाचे (आहाराचे) वहन वनस्पतीच्या सर्व भागांना करते.
17. गतीचे प्रकार कोणते आहेत?
उत्तर: सरळ रेषीय गती, वर्तुळाकार गती आणि नियतकालिक (आवर्तीय) गती.
18. एखादे वाहन 3 तासात 120 किमी प्रवास करते. त्याचा सरासरी वेग काढा.
उत्तर: 40 किमी/तास
स्पष्टीकरण: सरासरी गती = एकूण अंतर / एकूण वेळ. 120 / 3 = 40 किमी/तास.
19. जास्त विद्युतप्रवाह गेल्यास विद्युत तारीणीची (Fuse) तार का वितळते?
उत्तर: विद्युत प्रवाहाच्या औष्णिक परिणामामुळे तार गरम होऊन वितळते, ज्यामुळे विद्युत उपकरणे सुरक्षित राहतात.
20. विद्युतप्रवाहाच्या चुंबकीय परिणामावर आधारित चार उपकरणांची नावे लिहा.
उत्तर: विद्युत घंटा, टेलिफोन, मोटर आणि लाऊडस्पीकर.
21. सांडपाण्याचे योग्य शुद्धीकरण न करता ते नैसर्गिक जलस्त्रोतांमध्ये सोडल्यास पर्यावरणावर कोणते परिणाम होतात?
उत्तर: यामुळे जलप्रदूषण होते, जलचरांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो आणि कॉलरा, टायफाईड सारख्या रोगांचा प्रसार होतो.
22. सांडपाण्यात आढळणाऱ्या काही सामान्य अशुद्धी कोणत्या?
उत्तर: सेंद्रिय अशुद्धी (मल, अन्न), अजेंद्रिय अशुद्धी (क्षार) आणि जीवाणू (बॅक्टेरिया).
23. “जंगलांचे संवर्धन करणे आवश्यक आहे” या विषयावर टीप लिहा.
उत्तर: जंगले सजीवांना ऑक्सिजन, अन्न आणि निवारा देतात. ती पावसाचे प्रमाण समतोल राखतात आणि मातीची धूप होण्यापासून रोखतात. जंगलाचा नाश झाल्याने पर्यावरणाचा समतोल बिघडतो, म्हणून त्यांचे संवर्धन करणे गरजेचे आहे.
24. आकृतीसह फुलापासून फळापर्यंत होणाऱ्या विकासाच्या टप्प्यांची नावे लिहा.
उत्तर: 1. परागीभवन 2. फलन 3. बिजांडाचे बी मध्ये रूपांतर 4. गर्भाशयाचे फळात रूपांतर.
स्पष्टीकरण: परागीभवनानंतर फलन होते आणि हळूहळू बीज व फळ विकसित होते.
