इयत्ता 6वी समाज विज्ञान: संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) – LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
यत्ता 6वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी समाज विज्ञान विषयाचे संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) या शैक्षणिक वर्षासाठी LBA (Lesson Based Assessment) आधारित ही नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच तयार करण्यात आलेला आहे. हा संच विद्यार्थ्यांच्या आकलन, विश्लेषण क्षमता, समज आणि अभिव्यक्ती कौशल्यांचा सर्वांगीण विकास लक्षात घेऊन तयार करण्यात आला आहे.
या प्रश्नपत्रिकेत पाठ्यपुस्तकातील धड्यांवर आधारित वस्तुनिष्ठ प्रश्न, लघुउत्तरी, दीर्घउत्तरी तसेच कौशल्याधारित प्रश्नांचा समावेश करण्यात आलेला आहे. उत्तरपत्रिका शिक्षकांना मूल्यमापन करताना सोपी आणि अचूक मार्गदर्शक ठरेल. तसेच तोंडी परीक्षा संच विद्यार्थ्यांच्या आत्मविश्वास आणि बोलण्याच्या कौशल्यांचा विकास करण्यासाठी उपयुक्त आहे.
इयत्ता: 6वी | विषय: समाज विज्ञान | एकूण गुण: 50 | वेळ: 90 मिनिटे
ही नमूना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना परीक्षेची तयारी करण्यासाठी तसेच शिक्षकांना मूल्यमापन नियोजनासाठी उपयुक्त ठरेल. नियमित सराव आणि योग्य मार्गदर्शनामुळे विद्यार्थी अधिक चांगले गुण मिळवू शकतात.
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 2
-
1. मौर्य साम्राज्याचे संस्थापक कोण होते?A) अशोक B) चंद्रगुप्त मौर्य C) बिंदूसार D) चाणक्य
-
2. विजयनगरची राजधानी कोणती होती?A) म्हैसूर B) हंपी C) बदामी D) विजापूर
-
3. ताजमहाल कोणी बांधला?A) अकबर B) जहांगीर C) शहाजहान D) औरंगजेब
-
4. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता आहे?A) हत्ती B) सिंह C) वाघ D) घोडा
-
5. लोकशाहीमध्ये प्रतिनिधी कसे निवडले जातात?A) निवडणुकीद्वारे B) राजाद्वारे C) मंत्र्यांद्वारे D) वरीलपैकी नाही
-
6. जगातील सर्वात उंच शिखर कोणते आहे?A) माउंट एव्हरेस्ट B) माउंट गॉडविन C) माउंट अबू D) कांचनगंगा
-
7. ‘काळा खंड’ (Dark Continent) म्हणून कोणता खंड ओळखला जातो?A) आशिया B) युरोप C) आफ्रिका D) ऑस्ट्रेलिया
-
8. ‘अर्थशास्त्र’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला?A) मेगास्थेनिस B) कौटिल्य C) कालिदास D) चरक
- 9. शीख धर्माची स्थापना कोणी केली?
- 10. कुतुबमिनारचे बांधकाम कोणी सुरू केले?
- 11. कृष्णदेवरायांनी तेलुगू भाषेत कोणता ग्रंथ लिहिला?
- 12. भारताचे राष्ट्रगीत ‘जन गण मन’ कोणी लिहिले?
- 13. बालमजुरी म्हणजे काय?
- 14. आशिया खंडातील सर्वात लहान देश कोणता?
- 15. युरोप खंडातील प्रमुख अन्न पीक कोणते आहे?
- 16. जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?
- 17. सम्राट अशोकाचे कलिंग युद्धाबद्दलचे मत परिवर्तन कसे झाले?
- 18. भक्ती चळवळीचे कोणतेही दोन परिणाम लिहा.
- 19. मतदानाचे महत्त्व काय आहे?
- 20. राष्ट्रीय एकात्मता वाढवण्यासाठी कोणतेही दोन उपाय सांगा.
- 21. आशिया खंडाच्या चतु:सीमा (boundaries) सांगा.
- 22. युरोपला ‘द्वीपकल्प’ (Peninsula) असे का म्हणतात?
- 23. कृष्णदेवरायांची कामगिरी थोडक्यात स्पष्ट करा.
- 24. मुहम्मद बिन तुघलकची धोरणे का अपयशी ठरली?
- 25. मूलभूत हक्कांची यादी करा. (कोणतेही 6 हक्क)
- 26. आफ्रिका खंडातील नैसर्गिक वनस्पतींची माहिती लिहा.
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
2. B) हंपी
3. C) शहाजहान
4. C) वाघ
5. A) निवडणुकीद्वारे
6. A) माउंट एव्हरेस्ट
7. C) आफ्रिका
8. B) कौटिल्य
10. कुतुबुद्दीन ऐबक यांनी कुतुबमिनारचे बांधकाम सुरू केले.
11. अमुक्तमाल्यदा हा ग्रंथ कृष्णदेवरायांनी लिहिला.
12. रवींद्रनाथ टागोर यांनी जन गण मन लिहिले.
13. 14 वर्षांखालील मुलांना मजुरीवर कामाला ठेवणे याला बालमजुरी म्हणतात.
14. मालदीव हा आशियातील सर्वात लहान देश आहे.
15. गहू (किंवा बटाटा) हे युरोपमधील प्रमुख अन्न पीक आहे.
16. नाईल नदी ही जगातील सर्वात लांब नदी आहे.
21. आशियाच्या उत्तरेला आर्क्टिक महासागर, पूर्वेला पॅसिफिक महासागर आणि दक्षिणेला हिंदी महासागर आहे. पश्चिमेला युरोप खंड आहे.
23. कृष्णदेवरायांची कामगिरी: तो एक उत्तम प्रशासक होता. त्याने शेती आणि व्यापाराला प्रोत्साहन दिले. त्याने तेलगू भाषेत ‘अमुक्तमाल्यदा’ हा ग्रंथ लिहिला. त्याने अनेक मंदिरे बांधली आणि कला-साहित्याला राजाश्रय दिला.
26. आफ्रिकेतील वनस्पती: आफ्रिकेत विषुववृत्तीय अरण्ये, मान्सून अरण्ये, पर्वतीय अरण्ये आणि वाळवंटी वनस्पती आढळतात. तिथे गवताळ कुरणे (साव्हाना) आणि काटेरी झुडपे देखील आहेत.
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
- 1. भारताचे पहिले साम्राज्य कोणते? → मौर्य साम्राज्य
- 2. अशोकाच्या वडिलांचे नाव काय होते? → बिंदूसार
- 3. ‘पंचतंत्र’ कोणी लिहिले? → विष्णू शर्मा
- 4. भारताचा नेपोलियन कोणाला म्हणतात? → समुद्रगुप्त
- 5. दिल्लीचा पहिला सुलतान कोण होता? → कुतुबुद्दीन ऐबक
- 6. ‘तोता-ए-हिंद’ कोणाला म्हणतात? → अमीर खुसरो
- 7. विजयनगर साम्राज्याची स्थापना कोणत्या नदीवर झाली? → तुंगभद्रा
- 8. गोलघुमट कोठे आहे? → विजापूर
- 9. ‘दीन-ए-इलाही’ धर्म कोणी सुरू केला? → अकबर
- 10. शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या किल्ल्यावर झाला? → रायगड
- 11. मीराबाई कोणाची भक्त होती? → श्रीकृष्ण
- 12. लोकशाही म्हणजे काय? → लोकांचे, लोकांसाठी आणि लोकांनी चालवलेले राज्य
- 13. मतदान करण्यासाठी वय किती असावे? → 18 वर्षे
- 14. संविधान दिन कधी साजरा करतात? → 26 नोव्हेंबर
- 15. शिक्षक दिन कधी असतो? → 5 सप्टेंबर
- 16. भारताच्या राष्ट्रध्वजात किती रंग आहेत? → तीन
- 17. जगातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते? → सहारा
- 18. जगातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला खंड कोणता? → आशिया
- 19. युरोप खंडाचे क्षेत्रफळ किती आहे? → 10.4 दशलक्ष चौ. किमी.
- 20. नाईल नदी कोणत्या खंडात आहे? → आफ्रिका
