JNVST EVS: सामाजिक परिसर – पिके | 45 महत्त्वाचे प्रश्न, उत्तरे व स्पष्टीकरण

प्रश्न 1. शेतात मोठ्या प्रमाणावर वाढवलेल्या उपयुक्त वनस्पतींना काय म्हणतात?

1. तण
2. पिके
3. दगड
4. वाळू

प्रश्न 2. भारतातील अनेक लोकांचा प्रमुख पारंपरिक व्यवसाय कोणता आहे?

1. शेती
2. अंतराळ प्रवास
3. समुद्रात मासेमारीच
4. डोंगर चढणे

प्रश्न 3. बियाणे पेरण्यापूर्वी शेतातील जमीन भुसभुशीत करण्यासाठी कोणते काम केले जाते?

1. कापणी
2. मळणी
3. नांगरणी
4. साठवण

प्रश्न 4. शेतात बियाणे टाकण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

1. कापणी
2. पेरणी
3. मळणी
4. साठवण

प्रश्न 5. पिकांना आवश्यक पाणी पुरवण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

1. मळणी
2. नांगरणी
3. कापणी
4. सिंचन

प्रश्न 6. पिके पूर्ण वाढल्यानंतर ती शेतातून गोळा करण्याच्या कामाला काय म्हणतात?

1. कापणी
2. पेरणी
3. सिंचन
4. नांगरणी

प्रश्न 7. पिकांमध्ये उगवणाऱ्या अनावश्यक गवताला काय म्हणतात?

1. धान्य
2. फळे
3. तण
4. बियाणे

प्रश्न 8. पिके वाढण्यासाठी खालीलपैकी कशाची गरज असते?

1. पाणी
2. सूर्यप्रकाश
3. योग्य माती
4. वरील सर्व

प्रश्न 9. धान्य कापल्यानंतर दाणे कणसापासून किंवा काडापासून वेगळे करण्याच्या कामाला काय म्हणतात?

1. पेरणी
2. मळणी
3. नांगरणी
4. सिंचन

प्रश्न 10. कापलेले धान्य सुरक्षित आणि कोरड्या जागेत ठेवण्याचा मुख्य उद्देश कोणता?

1. धान्य खराब होण्यापासून वाचवणे
2. धान्य ओले करणे
3. धान्याला माती लावणे
4. धान्य उघडे ठेवणे

प्रश्न 11. भारतात पावसाळ्यात प्रामुख्याने घेतल्या जाणाऱ्या पिकांना काय म्हणतात?

1. रब्बी पिके
2. जायद पिके
3. खरीप पिके
4. यांपैकी नाही

प्रश्न 12. गहू हे कोणत्या हंगामातील प्रमुख पीक आहे?

1. खरीप
2. रब्बी
3. जायद
4. पावसाळा संपल्यानंतरच कोणतेही पीक नाही

प्रश्न 13. हरभरा हे प्रामुख्याने कोणत्या हंगामातील पीक आहे?

1. रब्बी
2. खरीप
3. जायद
4. यांपैकी नाही

प्रश्न 14. कलिंगड हे साधारणपणे कोणत्या हंगामात घेतले जाते?

1. खरीप
2. रब्बी
3. हिवाळा
4. जायद

प्रश्न 15. खालीलपैकी कोणते खरीप पिकाचे उदाहरण आहे?

1. गहू
2. हरभरा
3. सोयाबीन
4. जव

प्रश्न 16. खालीलपैकी कोणते रब्बी पिकाचे उदाहरण आहे?

1. तांदूळ
2. मोहरी
3. कापूस
4. मका

प्रश्न 17. खरीप पिकांची पेरणी कोणत्या नैसर्गिक घटनेशी विशेषतः संबंधित असते?

1. पावसाळ्याचे आगमन
2. हिमवर्षाव
3. थंडीची लाट
4. वाळवंटातील वादळच

प्रश्न 18. खालीलपैकी कोणता जायद पिकाचा योग्य समूह आहे?

1. गहू, जव, हरभरा
2. तांदूळ, सोयाबीन, कापूस
3. गहू, मोहरी, हरभरा
4. कलिंगड, खरबूज, काकडी

प्रश्न 19. पिकांचा हंगाम ठरवताना कोणत्या गोष्टींचा विचार करणे आवश्यक असते?

1. फक्त शेताचा रंग
2. फक्त शेतकऱ्याचे वय
3. हवामान आणि पाण्याची उपलब्धता
4. फक्त गावाचे नाव

प्रश्न 20. खालीलपैकी कोणती जोडी योग्य आहे?

1. गहू – जायद
2. गहू – रब्बी
3. कलिंगड – रब्बी
4. हरभरा – खरीप

प्रश्न 21. तांदूळ आणि गहू हे कोणत्या प्रकारच्या पिकांचे उदाहरण आहे?

1. अन्नधान्य पिके
2. तंतू पिके
3. फक्त फुलांची पिके
4. मसाल्याची पिके

प्रश्न 22. तूर आणि हरभरा ही कोणत्या प्रकारची पिके आहेत?

1. तंतू पिके
2. तेलबिया
3. कडधान्ये
4. फळपिके

प्रश्न 23. खालीलपैकी कोणते तेलबिया पीक आहे?

1. गहू
2. तांदूळ
3. हरभरा
4. भुईमूग

प्रश्न 24. कापसापासून मुख्यतः कोणती वस्तू तयार केली जाते?

1. साखर
2. कापड
3. मीठ
4. काच

प्रश्न 25. ऊसापासून कोणता पदार्थ तयार केला जातो?

1. साखर
2. कागदच
3. लोकर
4. मीठ

प्रश्न 26. खालीलपैकी कोणते तृणधान्य आहे?

1. तूर
2. भुईमूग
3. ज्वारी
4. कापूस

प्रश्न 27. खालीलपैकी कोणते पीक मुख्यतः तंतू मिळवण्यासाठी घेतले जाते?

1. गहू
2. तांदूळ
3. हरभरा
4. कापूस

प्रश्न 28. वनस्पतींच्या वाढीसाठी जमिनीतील कोणता घटक महत्त्वाचा असतो?

1. प्लास्टिक
2. अन्नद्रव्ये
3. काच
4. लोखंडी खिळे

प्रश्न 29. पिकांच्या वाढीसाठी सूर्यप्रकाशाचा मुख्य उपयोग कोणता?

1. अन्न तयार करण्यासाठी ऊर्जा मिळते
2. माती नाहीशी होते
3. मुळे तुटतात
4. बियाणे दगड बनते

प्रश्न 30. कडधान्ये आहारात खाणे का उपयुक्त आहे?

1. फक्त पाणी मिळते
2. फक्त मीठ मिळते
3. प्रथिने मिळतात
4. काहीही पोषण मिळत नाही

प्रश्न 31. शेणखत हे कोणत्या प्रकारचे खत आहे?

1. प्लास्टिक खत
2. सेंद्रिय खत
3. धातूचे खत
4. कृत्रिम रंग

प्रश्न 32. ठिबक सिंचनाचा प्रमुख फायदा कोणता?

1. पाण्याची बचत
2. पाणी वाया घालवणे
3. माती काढून टाकणे
4. सूर्यप्रकाश रोखणे

प्रश्न 33. तुषार सिंचनात पाणी कशाप्रमाणे पिकांवर पडते?

1. मोठ्या दगडांप्रमाणे
2. वाफेच्या स्वरूपातच
3. पावसाच्या थेंबांप्रमाणे
4. कोरड्या मातीप्रमाणे

प्रश्न 34. कंपोस्ट खत तयार करण्यासाठी मुख्यतः कशाचा वापर होतो?

1. काच
2. प्लास्टिकच्या बाटल्या
3. लोखंडी तुकडे
4. कुजणारा सेंद्रिय कचरा

प्रश्न 35. शेतातील मातीची धूप कमी करण्यासाठी कोणती कृती उपयुक्त आहे?

1. जमिनीवरील सर्व झाडे तोडणे
2. झाडे लावणे आणि मातीचे संरक्षण करणे
3. जमिनीवर प्लास्टिक जाळणे
4. माती सतत उघडी ठेवणे

प्रश्न 36. पिकांवर कीड किंवा रोग दिसल्यास शेतकऱ्याने काय करावे?

1. योग्य उपायांचा सल्ला घेऊन नियंत्रण करावे
2. सर्व पिके जाळावीत
3. शेतात कचरा टाकावा
4. पाणी देणे कायमचे बंद करावे

प्रश्न 37. पिकांसाठी रासायनिक खतांचा अतिवापर केल्यास काय होऊ शकते?

1. प्रदूषण कधीच होत नाही
2. पिकांना पाण्याची गरज राहत नाही
3. माती आणि पाणी प्रदूषित होऊ शकते
4. सर्व कीड कायमची नष्ट होते

प्रश्न 38. पिकांसाठी पावसाचे पाणी साठवून ठेवण्याच्या उपायाला काय म्हणतात?

1. पाण्याचा अपव्यय
2. वृक्षतोड
3. मातीची धूप
4. पावसाच्या पाण्याचे संधारण

प्रश्न 39. कर्नाटकात खाल्ल्या जाणाऱ्या नाचणीचे दुसरे प्रचलित नाव कोणते?

1. जव
2. रागी
3. गहू
4. मोहरी

प्रश्न 40. कर्नाटकातील महत्त्वाच्या पिकांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या पिकाचा समावेश होतो?

1. ज्वारी
2. फक्त सफरचंद
3. फक्त चहा
4. फक्त केशर

प्रश्न 41. शेतकरी शेतात विविध पिके घेत असल्यास त्याचा एक महत्त्वाचा फायदा कोणता?

1. जमीन कायम नापीक होते
2. सर्व पिकांना समान पाणी लागते
3. वेगवेगळे अन्नपदार्थ आणि उत्पन्नाचे पर्याय मिळतात
4. शेतीची गरज संपते

प्रश्न 42. एखाद्या शेतात पाण्याची कमतरता आहे. पाणी जपून वापरण्यासाठी कोणती पद्धत अधिक उपयुक्त ठरू शकते?

1. शेतात सतत पाणी वाहू देणे
2. पाण्याचा अपव्यय करणे
3. पिकांना कधीच पाणी न देणे
4. ठिबक सिंचन

प्रश्न 43. शेतकरी चांगल्या प्रतीचे बियाणे का निवडतो?

1. निरोगी उगवण आणि चांगल्या उत्पादनासाठी
2. मातीचा रंग बदलण्यासाठी
3. पावसाला थांबवण्यासाठी
4. तण वाढवण्यासाठी

प्रश्न 44. शेतात पाणी साचून राहिल्यास काही पिकांच्या मुळांना कोणती समस्या होऊ शकते?

1. मुळांना अधिक सूर्यप्रकाश मिळतो
2. मुळांना पुरेशी हवा मिळत नाही
3. मुळे लगेच धान्य बनतात
4. पिकांना कधीच रोग होत नाही

प्रश्न 45. शेती आणि शेतकऱ्यांचे महत्त्व आपण कसे ओळखू शकतो?

1. शेतीचा समाजाला काहीच उपयोग नाही
2. शेतीमुळे अन्न मिळत नाही
3. आपल्याला अन्न व अनेक उद्योगांसाठी कच्चा माल मिळतो
4. शेती फक्त सजावटीसाठी असते