Class-9 P.E. SA-2 Model Question-2

Table of Contents

इयत्ता 9वी शारीरिक शिक्षण – द्वितीय संकलित मूल्यमापन (SA-2) प्रश्नपत्रिका व उत्तरसूची 2025-26

कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमावर (Karnataka State Syllabus) आधारित इयत्ता ९वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी द्वितीय संकलित मूल्यमापन (Summative Assessment-2) ही एक महत्त्वाची परीक्षा आहे. विद्यार्थ्यांच्या वर्षभराच्या शारीरिक शिक्षणातील प्रगतीचे मूल्यमापन करण्यासाठी ही परीक्षा घेतली जाते.

खालील भागात आम्ही शारीरिक शिक्षण (Physical Education) विषयाची नमुना प्रश्नपत्रिका आणि त्याची सविस्तर उत्तरे उपलब्ध करून दिली आहेत. ही प्रश्नपत्रिका परीक्षेच्या तयारीसाठी आणि सरावासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरेल.

परीक्षेचे स्वरूप:

वर्ग: 9वी (Class 9)
विषय: शारीरिक शिक्षण (Physical Education)
एकूण गुण: 80
वेळ: 3 तास

विशेष टीप: ही प्रश्नपत्रिका केवळ एक नमुना (Model) म्हणून देण्यात आली आहे. शिक्षक त्यांच्या गरजेनुसार किंवा विद्यार्थ्यांच्या स्तरानुसार यातील प्रश्नांमध्ये किंवा आशयात बदल करू शकतात.

इयत्ता 9वी – इतर विषयांची नमुना प्रश्नोत्तरे (महत्त्वाच्या लिंक्स)

आपल्या अभ्यासाच्या अधिक तयारीसाठी खालील विषयांच्या लिंकवर क्लिक करा:

Summative Assessment-2 March-2026 – Class 9 PE

संकलित मूल्यमापन – 2 मार्च – 2026

SUMMATIVE ASSESSMENT-2 MARCH-2026

नमूना प्रश्नपत्रिका- 2

इयत्ता: नववी (IX)

विषय: शारीरिक शिक्षण

गुण: 80

वेळ: 3 तास

प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडा (Multiple Choice Questions) (1 mark × 4 questions = 4 Marks)

1. ‘नित्योत्सव’ हे प्रसिद्ध गीत खालीलपैकी कोणी लिहिले आहे?

A) कुवेंपू B) प्रो. के. एस. निसार अहमद C) द. रा. बेंद्रे D) शिवराम कारंत

2. मनगट दुखावल्यास दुखावलेल्या दंडाची हालचाल टाळण्यासाठी कोणते बँडेज अत्यंत आदर्श असते?

A) त्रिकोणाकार बँडेज B) रोलर बँडेज C) हाडाच्या संरक्षणाचे बँडेज D) गरम पट्टी

3. प्रो. के. एस. निसार अहमद यांचा जन्म 5-2-1936 रोजी कोणत्या जिल्ह्यात झाला?

A) बेळगाव B) धारवाड C) बंगळूर D) म्हैसूर

4. बास्केट बॉल खेळामध्ये चेंडू जमिनीवर आपटून पुढे नेण्याच्या कौशल्याला काय म्हणतात?

A) पासिंग B) ड्रिबलिंग C) शूटिंग D) ब्लॉकिंग

प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा (1 mark × 4 questions = 4 Marks)

1. 2″x2″ किंवा 8″x3″ आकाराच्या जखमांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या पॅडस् ला काय म्हणतात?

2. ‘नित्योत्सव’ या गीतातून कोणती महत्त्वाची भावना विद्यार्थ्यांमध्ये वाढीस लागते?

3. भालाफेक (Javelin Throw) हा कोणत्या प्रकारचा (मैदानी की सांघिक) खेळ आहे?

4. अष्टांग योगातील पहिला टप्पा कोणता आहे?

प्रश्न 3. रिकाम्या जागा भरा (1 mark × 4 questions = 4 Marks)

1. सांध्याच्या स्थिर परंतु नियंत्रित हालचालीला वाव देणारे आणि रक्तस्त्राव थांबवणारे बँडेज म्हणजे ______ होय.

2. प्रो. निसार अहमद यांनी 73 व्या भारतीय कन्नड साहित्य संमेलनाचे ______ भूषविले.

3. हँडबॉल खेळात एका संघात प्रत्यक्ष खेळणारे ______ खेळाडू असतात.

4. ‘नित्योत्सव’ या गीतात ______ आणि सह्याद्री पर्वताचा उल्लेख आलेला आहे.

प्रश्न 4. जोड्या जुळवा (1 mark × 4 questions = 4 Marks)

‘अ’ गट

‘ब’ गट

1. त्रिकोणाकार बँडेज

A) 5-2-1936

2. रोगाणूरहित गुंडाळी पॅड

B) मलमलचे कापड

3. प्रो. के. एस. निसार अहमद

C) 8″x3″ आकार

4. बास्केट बॉल

D) सांघिक खेळ

प्रश्न 5. खालील प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे द्या (2 Marks × 8 questions = 16 Marks)

1. प्रथमोपचार (First Aid) का करावा?

2. त्रिकोणाकार बँडेज कोणत्या परिस्थितीत वापरली जाते?

3. प्रो. के. एस. निसार अहमद यांच्याबद्दल थोडक्यात माहिती लिहा.

4. विषारी सापाने चावले आहे, हे तुम्ही कसे ओळखाल?

5. ‘नित्योत्सव’ या गीताचा मुख्य उद्देश काय आहे?

6. हँडबॉल खेळामधील कोणतीही दोन प्रमुख कौशल्ये लिहा.

7. बुडणाऱ्या व्यक्तीला वाचवताना कोणती प्राथमिक काळजी घ्यावी?

8. बॅडमिंटन रॅकेटची पकड (Grip) कशी असावी?

प्रश्न 6. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे द्या (3 Marks × 9 questions = 27 Marks)

1. हाडाच्या संरक्षणाकरिता वापरल्या जाणाऱ्या बँडेजचे उपयोग स्पष्ट करा.

2. जनावर (उदा. कुत्रा) चावलेल्या व्यक्तीस तुम्ही कोणते प्रथमोपचार द्याल?

3. बास्केट बॉल खेळताना पाळावयाचे कोणतेही तीन मुख्य नियम सांगा.

4. गॉज (Gauze) चा वापर केव्हा व कसा होतो?

5. राष्ट्रीय एकात्मतेची भावना वाढीस लागण्यासाठी शाळेत कोणते उपक्रम राबवता येतील?

6. भालाफेक (Javelin Throw) मधील भाल्याची पकड आणि फेकण्याची पद्धत स्पष्ट करा.

7. अष्टांग योगाचे पहिले तीन टप्पे कोणते? त्यांची नावे लिहून थोडक्यात माहिती द्या.

8. बॅडमिंटन मधील सर्व्हिसचे (Service) नियम सांगा.

9. ‘नित्योत्सव’ गीतामध्ये कवीने कर्नाटकच्या निसर्गसौंदर्याचे वर्णन कसे केले आहे?

प्रश्न 7. दीर्घोत्तरी प्रश्नांची उत्तरे द्या (4 Marks × 4 questions = 16 Marks)

1. वेगवेगळ्या जखमांवर लावल्या जाणाऱ्या बँडेजेसची नावे सांगा आणि त्यांचे उपयोग सविस्तर स्पष्ट करा.

2. बुडणाऱ्या व्यक्तीला पाण्यातून बाहेर काढल्यानंतर कोणते प्रथमोपचार कराल? कृती क्रमाने लिहा.

3. हँडबॉल मैदानाची लांबी व रुंदी सांगून मैदानातील गोल क्षेत्राची (Goal Area) माहिती द्या.

4. कृती (Activity): तुमच्या जवळच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्राला भेट दिल्यावर तुम्हाला मलमपट्टी व बँडेज बद्दल जी माहिती मिळाली, त्या आधारे एक छोटी नोंद (Report) तयार करा.

प्रश्न 8. दीर्घोत्तरी प्रश्न (5 Marks × 1 question = 5 Marks)

1. बास्केट बॉल मैदानाची आकृती काढा आणि त्याची मापे (Measurements) लिहून खेळातील ‘पासिंग’ (Passing) आणि ‘शूटिंग’ (Shooting) या कौशल्यांचे महत्त्व स्पष्ट करा.

आदर्श उत्तरतालिका (MODEL ANSWER SHEET)

शाळेचे नाव – _____________________________________

प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडा:
1. B) प्रो. के. एस. निसार अहमद
2. A) त्रिकोणाकार बँडेज
3. C) बंगळूर
4. B) ड्रिबलिंग (Dribbling)

प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा:
1. रोगाणूरहित गुंडाळी पॅड (Sterile Pad)
2. राष्ट्रीय एकात्मता
3. मैदानी खेळ (Athletics)
4. यम

प्रश्न 3. रिकाम्या जागा भरा:
1. हाडाच्या संरक्षणाकरिता बँडेज
2. अध्यक्षपद
3. 7 खेळाडू
4. तुंगा (तुंगेय) नदी

प्रश्न 4. जोड्या जुळवा:
1. त्रिकोणाकार बँडेज – B) मलमलचे कापड
2. रोगाणूरहित गुंडाळी पॅड – C) 8″x3″ आकार
3. प्रो. के. एस. निसार अहमद – A) 5-2-1936
4. बास्केट बॉल – D) सांघिक खेळ

प्रश्न 5. थोडक्यात उत्तरे (मुख्य मुद्दे):
1. रुग्णाचा जीव वाचवण्यासाठी, त्याची स्थिती अधिक बिघडू नये म्हणून आणि वैद्यकीय मदत मिळेपर्यंत वेदना कमी करण्यासाठी प्रथमोपचार केला जातो.
2. मनगट दुखावल्यास, दंडाची हालचाल टाळण्याकरिता आणि हात गळ्यात टांगण्याकरिता त्रिकोणाकार बँडेज वापरले जाते.
3. त्यांचा जन्म 5-2-1936 रोजी बंगळूर जिल्ह्यातील देवनहळ्ळी येथे झाला. त्यांनी 73 व्या भारतीय कन्नड साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषविले. ‘नित्योत्सव’ हे त्यांचे प्रसिद्ध गीत आहे.
4. दंश केलेल्या जागी सापाच्या दोन विषारी दातांच्या खुणा दिसतात. रुग्णाला चक्कर येते, श्वास घेण्यास त्रास होतो आणि दंशाच्या जागी सूज येते.
5. शालेय जीवनापासून विद्यार्थ्यांमध्ये राष्ट्रीय एकात्मतेची आणि देशभक्तीची भावना निर्माण करणे हा या गीताचा उद्देश आहे.
6. पासिंग (Passing), कॅचिंग (Catching), ड्रिबलिंग (Dribbling) आणि शूटिंग (Shooting).
7. स्वतःचा जीव धोक्यात न घालता दोरी, लाकूड किंवा ट्युबच्या साहाय्याने त्याला ओढावे.
8. रॅकेट पकडताना ‘V’ आकाराची पकड (Forehand आणि Backhand grip) असावी.

प्रश्न 6. सविस्तर उत्तरे (मुख्य मुद्दे):
1. सांध्याच्या स्थिर परंतु नियंत्रित हालचालीसाठी हे वापरतात. हे मजबूत व लवचिक असते. यावर क्लिप्स असल्यामुळे ते सरकत नाही व रक्तस्त्राव थांबवण्यास मदत करते.
2. जखम साबण आणि वाहत्या पाण्याने 10-15 मिनिटे स्वच्छ धुवावी. जखमेवर जंतुनाशक मलम लावावे, रक्तस्त्राव थांबवावा आणि रुग्णाला त्वरित डॉक्टरांकडे रेबीज विरोधी लस (Anti-rabies) घेण्यासाठी न्यावे.
3. चेंडू घेऊन धावता येत नाही (ट्रॅव्हलिंग फॉल). चेंडू दोन हातांनी ड्रिबल करणे चालत नाही (डबल ड्रिबल). ठराविक वेळेत चेंडू प्रतिस्पर्ध्याच्या कोर्टमध्ये नेला पाहिजे.
4. गॉजचा वापर जखम निर्जंतुक करण्यासाठी, रक्तस्त्राव थांबवण्यासाठी आणि मलमपट्टी सुरक्षित ठेवण्यासाठी केला जातो. ते जखमेवर थेट ठेवले जाते.
5. ‘नित्योत्सव’ सारखी राष्ट्रीय एकात्मतेची गीते म्हणणे, राष्ट्रीय सण साजरे करणे, सर्व धर्मांचा आदर करायला शिकवणे.
6. भाला पकडण्याच्या ‘V’ ग्रिप किंवा अमेरिकन ग्रिप पद्धती आहेत. भाला खांद्याच्या वरून, धावत येऊन एका विशिष्ट कोनात (45 अंश) फेकला जातो.
7. यम (सामाजिक शिस्त), नियम (वैयक्तिक शिस्त) आणि आसन (शारीरिक स्थिती).
8. सर्व्हिस कमरेच्या खालून केली पाहिजे. शटलकॉक रॅकेटला लागताना सर्व्हरचे दोन्ही पाय जमिनीवर स्थिर असले पाहिजेत.
9. सह्याद्रीची उत्तुंग शिखरे, तुंगभद्रा नदी, दाट जंगले आणि चंदन वृक्षांचे सुंदर वर्णन कवीने केले आहे.

प्रश्न 7 आणि 8 (दीर्घोत्तरी व निबंधात्मक):
1. त्रिकोणाकार बँडेज (हात टांगण्यासाठी), रोगाणूरहित गुंडाळी पॅड (मोठ्या जखमांसाठी), आणि हाडाच्या संरक्षणाचे लवचिक बँडेज (सांध्यांसाठी) यांची सविस्तर माहिती द्यावी.
2. बुडणाऱ्याला बाहेर काढल्यावर प्रथम त्याचे पोट दाबून पाणी काढावे. जर श्वास बंद असेल तर कृत्रिम श्वासोच्छ्वास (CPR) द्यावा आणि शरीर उबदार ठेवावे.
3. हँडबॉल मैदानाची लांबी 40 मीटर आणि रुंदी 20 मीटर असते. गोल एरिया 6 मीटर अंतरावर असतो.
4. कृतीचे मूल्यांकन: विद्यार्थ्यांनी त्रिकोणाकार पट्टी, क्रेप बँडेज, गॉज आणि अँटीसेप्टिक क्रीमचा प्रत्यक्ष वापर कसा पाहिला, याचा अनुभव लिहिल्यास 4 गुण द्यावेत.
5. बास्केटबॉल मैदान (28m x 15m). पासिंगमुळे चेंडू वेगाने पुढे जातो आणि शूटिंगमुळे बास्केट (गुण) मिळवता येतो. आकृतीला 2 गुण आणि स्पष्टीकरणाला 3 गुण.

प्रात्यक्षिक परीक्षा (Practical Exam Question Paper) – 20 Marks

बास्केट बॉल खेळात ‘ड्रिबलिंग’ (Dribbling) करताना चेंडू कोणत्या हाताने आणि कसा हाताळावा? कृती करून दाखवा.
(उत्तर: चेंडू हाताच्या बोटांच्या साहाय्याने जमिनीवर आपटून नियंत्रित केला पाहिजे. तळहाताचा वापर करू नये.)
हँडबॉल खेळताना चेंडू ‘कॅच’ (Catch) करण्याची योग्य पद्धत कोणती?
(उत्तर: दोन्ही हातांनी ‘W’ किंवा वाटीसारखा आकार करून चेंडू आपल्या छातीजवळ सुरक्षित पकडावा.)
बॅडमिंटनमध्ये ‘फोरहँड सर्व्हिस’ (Forehand Service) कशी करतात? कृती करा.
(उत्तर: डाव्या हातात शटलकॉक धरून उजव्या हातातील रॅकेटने कमरेच्या खालून शटलकॉक समोरच्या कोर्टमध्ये मारणे.)
भालाफेक (Javelin Throw) करताना भाला पकडण्याच्या कोणत्याही एका पद्धतीचे नाव सांगा आणि ती पकड करून दाखवा.
(उत्तर: अमेरिकन ग्रिप, फिनिश ग्रिप किंवा ‘V’ ग्रिप. प्रत्यक्ष पकडून दाखवणे अपेक्षित आहे.)
अष्टांग योगातील कोणतेही दोन ‘आसन’ करून दाखवा आणि त्यांचे नाव सांगा.
(उत्तर: उदा. ताडासन, वृक्षासन, पद्मासन इत्यादी. विद्यार्थ्यांनी योग्य शारीरिक स्थितीत आसन करणे अपेक्षित आहे.)
मनगट दुखावल्यावर ‘त्रिकोणाकार बँडेज’ (Triangular Bandage) चा वापर करून हात गळ्यात कसा टांगतात (Sling) ते कृतीतून दाखवा.
(उत्तर: मलमलच्या त्रिकोणी कापडाचा वापर करून दुखावलेल्या हाताला आधार देणे आणि गळ्याभोवती गाठ मारणे.)
धावताना किंवा खेळताना गुडघा किंवा सांधा दुखावल्यास, कोणता बँडेज वापरणे योग्य ठरते आणि का?
(उत्तर: हाडाच्या संरक्षणाकरिता वापरले जाणारे लवचिक बँडेज (Crepe Bandage). कारण ते सांध्याला स्थिर ठेवते आणि त्यावर क्लिप्स असल्यामुळे ते सरकत नाही.)
हँडबॉलमध्ये ‘जंप शॉट’ (Jump Shot) कौशल्य का आणि कसे वापरले जाते?
(उत्तर: गोलरक्षकाला (Goalkeeper) चुकवून गोल करण्यासाठी हवेत उडी मारून चेंडू पूर्ण ताकदीने गोलमध्ये फेकणे.)
बास्केट बॉलमध्ये ‘चेस्ट पास’ (Chest Pass) कसा देतात? कृती करा.
(उत्तर: चेंडू दोन्ही हातांनी छातीजवळ धरून, एक पाऊल पुढे टाकून वेगाने समोरच्या खेळाडूच्या छातीच्या दिशेने फेकणे.)
भालाफेक स्पर्धेत भाला फेकल्यानंतर खेळाडूने काय काळजी घ्यावी?
(उत्तर: भाला फेकल्यानंतर खेळाडूने फाऊल रेषेच्या (Arc) पुढे जाऊ नये, शरीराचा तोल सांभाळावा आणि भाला जमिनीवर पडेपर्यंत फाऊल रेषेच्या मागेच राहावे.)

पीडीएफ डाऊनलोड करा (Download Links)

DOWNLOAD QUESTION PAPER DOWNLOAD ANSWER SHEET DOWNLOAD ORAL/PRACTICAL TEST

अधिक सराव प्रश्नपत्रिका आणि उपयुक्त लिंक्स (More Resources)

DSERT Official: 6th to 9th Std SA-2 Model Question Papers

शैक्षणिक वर्ष 2025-26 च्या अंतिम परीक्षेच्या (SA-2) तयारीसाठी अत्यंत उपयुक्त अशा नमुना प्रश्नपत्रिका (Model Question Papers) आता PDF स्वरूपात उपलब्ध आहेत. (मराठी, विज्ञान, समाज विज्ञान – नवीन अभ्यासक्रमावर आधारित)

Class 9 All Subjects SA-2 Model Question Papers (2025-2026) Class 9 English (TL) SA-2 Model Question Paper-1 Class 9 SA-2 Model Question Paper-2