वरील विषय आणि संदर्भाच्या अनुषंगाने, 2025-26 या शैक्षणिक वर्षात राज्य अभ्यासक्रमाचे पालन करणाऱ्या सर्व सरकारी शाळांमधील इयत्ता 6 वी ते 9 वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी द्वितीय संकलित मूल्यमापन (Summative Assessment-2) विभागामार्फत आयोजित केले जात आहे.

राज्यातील सर्व सरकारी शाळांमध्ये हे मूल्यमापन सोयीस्कर व्हावे यासाठी एकसमान वेळापत्रक तयार करण्यात आले असून ते DSERT वर उपलब्ध आहे. हे मूल्यमापन अतिशय सोपे असून, विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनातील त्रुटी दूर करून अध्ययन निष्पत्ती आधारित शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यासाठी आखलेली ही एक दीर्घकालीन योजना आहे. इयत्ता दहावीत विद्यार्थ्यांनी कोणत्याही दडपणाशिवाय किंवा चिंतेशिवाय सुरळीतपणे परीक्षेला सामोरे जावे आणि चांगले निकाल मिळवावेत, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. आवश्यक अध्ययन उपक्रमांचे नियोजन करून सर्व स्तरांतील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण सहज उपलब्ध करून देणे आणि त्याद्वारे हायस्कूल स्तरावर विद्यार्थ्यांची शाळा सोडण्याची गळती कमी करण्याचा यामागे उद्देश आहे.

हे द्वितीय संकलित मूल्यमापन एकूणच विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनातील त्रुटी समजून घेण्याच्या उद्देशाने आहे. हे मूल्यमापन विद्यार्थ्यांना अनुत्तीर्ण करण्यासाठी नाही; चालू वर्षात सरकारी शाळांमध्ये द्वितीय संकलित मूल्यमापन राबविण्यात येत असून पुढील वर्षी उर्वरित शाळांमध्येही ते लागू केले जाईल. त्यामुळे, हे मूल्यमापन परीक्षेच्या भीती आणि दडपणाशिवाय पार पाडण्याची जबाबदारी शाळेचे मुख्याध्यापक आणि शिक्षकांची असेल.

द्वितीय संकलित मूल्यमापनाशी संबंधित साधी मॉडेल प्रश्नपत्रिका, उत्तरतालिका (Key Answers) आणि ब्ल्यू प्रिंट (Blueprint) DSERT आणि KSQAAC (https://kseab.karnataka.gov.in) वेबसाईटवर आधीच प्रसिद्ध करण्यात आले आहेत. तयार केलेली मूल्यमापन व्यवस्थापन मार्गदर्शक तत्त्वे आणि वेळापत्रक राज्यातील सर्व जिल्हा उपनिर्देशक (प्रशासकीय आणि अभिवृद्धी) आणि गट शिक्षणाधिकाऱ्यांनी त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील सर्व शाळांच्या मुख्याध्यापकांना आणि शिक्षकांना कळवावे, तसेच हे वेळापत्रक शाळांच्या ‘नोटीस बोर्डवर’ (Notice Board) लावून त्याप्रमाणे मूल्यमापनाचे काम पार पाडण्याच्या सूचना द्याव्यात.

मूल्यमापन व्यवस्थापन मार्गदर्शक तत्त्वे:

• द्वितीय संकलित मूल्यमापनाबाबत 6 वी ते 9 वी च्या वर्गांसाठी कन्नड माध्यमातील सर्व विषय, इंग्रजी माध्यमातील कोअर (Core) विषय, 6 वी आणि 7 वी साठी इंग्रजी द्विभाषिक (English Bilingual), उर्दू माध्यमातील प्रथम भाषा उर्दू आणि कोअर विषय, मराठी माध्यमातील प्रथम भाषा मराठी आणि कोअर विषय, 8 वी आणि 9 वी च्या प्रथम आणि तृतीय भाषा संस्कृत, द्वितीय भाषा कन्नड या विषयांसाठी LBA वर आधारित द्वितीय संकलित प्रश्नपत्रिका दिल्या जातील.
• उर्वरित विषयांसाठी शालेय स्तरावरच प्रश्नपत्रिका तयार कराव्यात.
• लेखी मूल्यमापनाबाबत, 6 वी आणि 7 वी च्या वर्गांसाठी 40 गुण, 8 वी च्या वर्गासाठी 50 गुण आणि 9 वी च्या वर्गासाठी प्रथम भाषेसाठी 100 गुण आणि उर्वरित भाषा तसेच कोअर विषयांसाठी 80 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करण्यात आली आहे.
• तोंडी आणि अंतर्गत मूल्यमापनासाठी संदर्भ 1 च्या मूल्यमापन परिपत्रकानुसार कार्यवाही करावी. सदर प्रश्नपत्रिका KSQAAC द्वारे सरकारी हायस्कूल मुख्याध्यापकांच्या लॉगिनवर (Login) पाठवल्या जातील.
• सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांनी वेळापत्रकानुसार 8 वी आणि 9 वी च्या प्रश्नपत्रिका त्यांच्या स्तरावरच छापून मूल्यमापनाचे काम पार पाडावे.
• सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांनी त्यांच्या शाळेशी जोडलेल्या 6 वी, 7 वी आणि 8 वी चे वर्ग असलेल्या सरकारी उच्च प्राथमिक शाळांच्या मुख्याध्यापकांना वेळापत्रकानुसार प्रश्नपत्रिकांची एक प्रत द्यावी.
• प्रश्नपत्रिका प्राप्त झाल्यानंतर, सरकारी प्राथमिक शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी प्रश्नपत्रिकांची गोपनीयता राखून आणि कोणत्याही अनुचित प्रकाराला वाव न देता विद्यार्थ्यांच्या संख्येनुसार प्रश्नपत्रिका छापून मूल्यमापनाचे काम पार पाडावे.
• मूल्यमापनाच्या कामात काही त्रुटी आढळल्यास, संबंधित शाळेचे मुख्याध्यापक आणि शिक्षक यांना थेट जबाबदार धरले जाईल.
• राज्यातील सरकारी शाळांमधील SA-2 परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका तयार करून ऑनलाइन द्वारे गोपनीय पद्धतीने (Confidential Mode) पाठवल्या जातील.
• परीक्षेची गोपनीयता राखून SA-2 परीक्षा घेण्याच्या संदर्भात, SATS मधील माहितीनुसार विद्यार्थ्यांच्या संख्येनुसार, 6 वी आणि 7 वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्येकी 20 रुपये आणि 8 वी आणि 9 वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्येकी 30 रुपये याप्रमाणे प्रश्नपत्रिका आणि परीक्षा लिहिण्यासाठी कोरे कागद उपलब्ध करून देण्यासाठी अनुदान वितरित केले जाईल.
• शालेय स्तरावर प्रश्नपत्रिका छापण्यासाठी SSK राज्य कार्यालयाकडून दिले जाणारे अनुदान नियमानुसार वापरावे.

जिल्हा स्तरावरील उपनिर्देशक (प्रशासन व विकास) यांची भूमिका:

• द्वितीय संकलित मूल्यमापनाच्या वेळापत्रकानुसार राज्यातील सर्व शाळांमध्ये एकाच वेळी मूल्यमापन घेण्यासाठी जिल्हा आणि गट स्तरावरील अधिकाऱ्यांना मार्गदर्शन करणे.
• ज्या दिवशी मूल्यमापन नसेल त्या दिवशी शाळा नेहमीप्रमाणे सुरू राहील याची खात्री करणे. मूल्यमापनानंतरही पूर्णवेळ शाळा भरविण्याची व्यवस्था करणे.
• मूल्यमापन झाल्यानंतर वेळेत मूल्यमापनाचे काम पूर्ण करून वैयक्तिक आणि एकत्रित गुणपत्रकांमध्ये विद्यार्थ्यांची प्रगती नोंदवण्याची व्यवस्था करणे.
• अंतर्गत मूल्यमापन आणि तोंडी परीक्षा लेखी परीक्षेच्या दिवशी किंवा शाळेच्या वेळेत शाळेच्या सोयीनुसार घेण्याची व्यवस्था करणे.
• SATS प्रणालीमध्ये नियमांनुसार गुणांची नोंदणी करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलणे, विनाविलंब निकाल तयार करणे, आणि परीक्षेनंतर होणाऱ्या ‘समुदाय दत्तक शाळा’ (Samudaya Datta Shale) कार्यक्रमात पालक सभा घेऊन प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या सर्वांगीण शैक्षणिक प्रगतीची माहिती सामायिक करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• सदर निकालाच्या आधारे जिल्हास्तरावर विश्लेषण करणे आणि विश्लेषणाच्या अहवालानुसार जिल्ह्याच्या शैक्षणिक विकासासाठी कृती आराखडा तयार करून अंमलबजावणी करणे.

CRP ची भूमिका:

• गट/तालुका स्तरावर दिलेल्या मार्गदर्शनानुसार मूल्यमापनाचे काम पार पाडणे.
• त्यांच्या कार्यक्षेत्रातील सर्व शाळांच्या मुख्याध्यापकांना संबंधित सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांकडून प्रश्नपत्रिका मिळाल्याची आणि मूल्यमापनाचे काम योग्य प्रकारे सुरू असल्याची खात्री करणे.
• SATS प्रणालीमध्ये प्रत्येक शिक्षकाने त्यांच्या वर्ग आणि विषयानुसार नियमांनुसार ग्रेड अपडेट करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलणे आणि विलंब न करता निकाल तयार करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• निर्धारित तारखांना होणाऱ्या समुदाय दत्तक शाळा कार्यक्रमात पालक सभा घेऊन प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या सर्वांगीण शैक्षणिक प्रगतीची माहिती सामायिक करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• सदर निकालाच्या आधारे क्लस्टर स्तरावर विश्लेषण करणे आणि विश्लेषणाच्या अहवालानुसार क्लस्टर स्तरावर शैक्षणिक विकासासाठी कृती आराखडा तयार करून अंमलबजावणी करणे.

मुख्याध्यापकांची भूमिका:

• परिपत्रकात दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार मूल्यमापनाचे काम पार पाडणे.
• सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांनी उपनिर्देशक (प्रशासन) यांच्याकडून त्यांच्या शाळेशी जोडलेल्या सरकारी प्राथमिक शाळांची माहिती मिळवणे.
• सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांनी परीक्षेच्या दिवशी जोडलेल्या शाळांच्या संख्येनुसार माध्यमांनुसार प्रश्नपत्रिकांची एक प्रत छापून सरकारी प्राथमिक शाळेच्या शिक्षकांना खालील तक्त्यामध्ये दिलेल्या तपशिलानुसार देण्याची व्यवस्था करणे.

• परीक्षा मंडळाकडून प्रश्नपत्रिकेवर दिलेला शाळा कोड छापला जाणार असल्याने, कोणताही अनुचित प्रकार घडल्यास संबंधित शाळेच्या मुख्याध्यापकांवर नियमानुसार कारवाई केली जाईल.
• सरकारी प्राथमिक शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी सरकारी हायस्कूलच्या मुख्याध्यापकांकडून मिळालेल्या प्रश्नपत्रिकांची गोपनीयता राखून आपल्या शाळेतील विद्यार्थ्यांच्या संख्येनुसार त्या छापून मूल्यमापनाचे काम पार पाडावे.
• SATS प्रणालीमध्ये प्रत्येक शिक्षकाने त्यांच्या वर्ग आणि विषयानुसार नियमांनुसार ग्रेड अपडेट करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलणे आणि विलंब न करता निकाल तयार करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• निर्धारित तारखांना होणाऱ्या समुदाय दत्तक शाळा कार्यक्रमात पालक सभा घेऊन प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या सर्वांगीण शैक्षणिक प्रगतीची माहिती सामायिक करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• सदर निकालाच्या आधारे क्लस्टर स्तरावर विश्लेषण करणे आणि विश्लेषणाच्या अहवालानुसार क्लस्टर स्तरावर शैक्षणिक विकासासाठी कृती आराखडा तयार करून अंमलबजावणी करणे.

शिक्षकांची भूमिका:

• द्वितीय संकलित मूल्यमापन पार पाडण्यासाठी वरिष्ठांच्या मार्गदर्शनानुसार कार्यवाही करणे.
• विभागाकडून दिलेल्या प्रश्नपत्रिका वगळता उर्वरित विषयांसाठी शालेय स्तरावरच प्रश्नपत्रिका तयार करणे.
• लेखी मूल्यमापनाबाबत, 6 वी आणि 7 वी च्या वर्गांसाठी 40 गुण, 8 वी च्या वर्गासाठी 50 गुण आणि 9 वी च्या वर्गासाठी प्रथम भाषेसाठी 100 गुण आणि उर्वरित भाषा तसेच कोअर विषयांसाठी 80 गुणांचे मूल्यमापन करणे.
• 6 वी, 7 वी आणि 8 वी च्या वर्गांसाठी 10 गुणांचे तोंडी मूल्यमापन आणि 9 वी च्या वर्गासाठी प्रथम भाषेसाठी 25 गुण, आणि उर्वरित भाषा आणि कोअर विषयांसाठी 20 गुणांचे अंतर्गत मूल्यमापन संदर्भ 1 च्या मूल्यमापन परिपत्रकानुसार पार पाडणे.
• प्रत्येक शिक्षकाने त्यांच्या वर्ग आणि विषयानुसार नियमांनुसार SATS प्रणालीमध्ये ग्रेड अपडेट करण्यासाठी आवश्यक पावले उचलावीत आणि विलंब न करता निकाल तयार करावा.
• निर्धारित तारखांना होणाऱ्या समुदाय दत्तक शाळा कार्यक्रमात पालक सभा घेऊन प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या सर्वांगीण शैक्षणिक प्रगतीची माहिती सामायिक करण्यासाठी मार्गदर्शन करणे.
• सदर निकालाच्या आधारे विषयवार आणि वर्गवार विश्लेषण करणे आणि विश्लेषणाच्या अहवालानुसार कृती आराखडा तयार करून शैक्षणिक विकासासाठी कार्यवाही करणे.
• 2026-27 शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीला प्रत्येक शिक्षकाने प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या अध्ययनातील तफावत ओळखून सेतूबंध (Bridge Course) कार्यक्रम आणि उपचारात्मक अध्यापनाद्वारे सर्व विद्यार्थ्यांचे वर्ग-विशिष्ट अध्ययन सुलभ करण्यासाठी कार्यवाही करणे.

या कामासंदर्भात, मूल्यमापनाच्या सर्व उपक्रमांवर देखरेख ठेवण्यासाठी उपनिर्देशक (प्रशासन) यांनी एका शिक्षणाधिकारी/विषय निरीक्षकाची नोडल अधिकारी म्हणून नियुक्ती करावी आणि परीक्षेचे काम योग्य प्रकारे पार पाडण्यासाठी आवश्यक पावले उचलावीत. उपनिर्देशक (विकास) यांनी LBA नोडल अधिकाऱ्याची या कामासाठी नोडल अधिकारी म्हणून नियुक्ती करावी आणि मूल्यमापन तपासणीचे काम, विद्यार्थ्यांची प्रगती SATS प्रणालीमध्ये अपडेट करणे, निकाल जाहीर करणे, या निकालाच्या आधारे विश्लेषण करणे आणि विश्लेषणाच्या अहवालानुसार जिल्ह्याच्या शैक्षणिक विकासासाठी कृती आराखडा तयार करून कार्यवाही करावी. एकंदरीत, उपनिर्देशक (प्रशासन) आणि (विकास) यांनी त्यांच्या जिल्ह्यात मूल्यमापनाचे काम योग्य प्रकारे राबवले जाईल यासाठी आवश्यक पावले उचलण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

(स्वाक्षरी)
संचालक 06/03/2026
राज्य प्रकल्प संचालक, समग्र शिक्षा कर्नाटक

मार्च 2026 चे इयत्ता 6 वी आणि 7 वी संकलित मूल्यमापन (SA-2) वेळापत्रक

मार्च 2026 चे इयत्ता 8 वी संकलित मूल्यमापन (SA-2) वेळापत्रक

मार्च 2026 चे इयत्ता 9 वी संकलित मूल्यमापन (SA-2) वेळापत्रक