LBA Update Date – 14.08.2025
- पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी इयत्ता 1 ते 5 वीसाठी 15 गुण आणि इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी 20 गुण विचारात घ्यावे.
- भाषा विषयामध्ये प्रत्येक पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी एक धडा आणि एक कविता विचारात घ्यावी.
- इयत्ता 6 ते 10 वीच्या समाज विज्ञान विषयामध्ये प्रत्येक 3 पाठांनंतर एक धडा-आधारित मूल्यमापन करावे.
- इयत्ता 1 ते 5 वीच्या धडा-आधारित मूल्यमापनासाठी 10 गुणांची लेखी आणि 05 गुणांची तोंडी परीक्षा घ्यावी. एकूण 15 गुणांसाठी वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न समाविष्ट असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 6 आणि 7 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील वस्तुनिष्ठ आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 8 ते 10 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील बहुपर्यायी आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रम राबवणाऱ्या जिल्ह्यांनी इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी हिंदी भाषा वगळता 15 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील आणि 05 गुणांसाठी ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रमातील प्रश्नांचा विचार करून एकूण 20 गुणांसाठी लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- पाठ-आधारित मूल्यमापन प्रश्न बँकेचा वापर शिकण्याच्या आणि मूल्यमापनाच्या प्रक्रियांमध्ये सतत करून विद्यार्थ्यांनी उत्तम शैक्षणिक प्रगती साधावी यासाठी कार्यवाही करावी.
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी
विषय -समाज विज्ञान
गुण – 20
प्रकरण 13. वातावरण
प्रकरण 14. अर्थशास्त्राचा अर्थ आणि महत्त्व
प्रकरण 15. व्यवहार अध्ययन – अर्थ आणि महत्त्व
पाठ-आधारित मूल्यमापन: नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता 8 वी | विषय: समाज विज्ञान
एकूण गुण: 20
प्रकरणे:
- प्रकरण 13. वातावरण
- प्रकरण 14. अर्थशास्त्राचा अर्थ आणि महत्त्व
- प्रकरण 15. व्यवहार अध्ययन – अर्थ आणि महत्त्व
प्रश्नपत्रिकेचा आराखडा (Blueprint)
| प्रश्नांचे प्रकार | प्रश्नांची संख्या | एकूण गुण | गुणांची टक्केवारी |
|---|---|---|---|
| बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) | 3 | 3 | सोपे (44%) मध्यम (40%) कठीण (16%) |
| एका वाक्यात उत्तरे लिहा | 6 | 6 | |
| थोडक्यात उत्तरे लिहा | 4 | 8 | |
| सविस्तर उत्तरे लिहा | 1 | 3 | |
| एकूण | 14 | 20 | 100% |
प्रश्नांची मांडणी
सर्व प्रश्न सोडवणे आवश्यक आहे.
भाग I: बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) – (एकूण गुण: 3)
योग्य पर्याय निवडून उत्तरे लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण)
हवेचा दाब मोजण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण कोणते आहे? (सोपे)
- A) बॅरोमीटर
- B) रिश्टर स्केल
- C) अमेटर
- D) होल्टामीटर
कौटिल्याने (चाणक्य) लिहिलेला ग्रंथ कोणता आहे? (सोपे)
- A) प्रजासत्ताक
- B) अर्थशास्त्र
- C) त्रीपेटिक
- D) गाथासप्तशती
मोठ्या प्रमाणात वस्तू खरेदी करून ग्राहकांना कमी प्रमाणात विकणाऱ्याला काय म्हणतात? (सोपे)
- A) घाऊक विक्रेता
- B) किरकोळ विक्रेता
- C) उत्पादक व्यापारी
- D) वितरक
भाग II: एका वाक्यात उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 6)
खालील प्रश्नांची उत्तरे एका वाक्यात किंवा एका शब्दात लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण)
वातावरणाची जाडी किती आहे? (सोपे)
वाऱ्याचा वेग मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरले जाते? (सोपे)
अर्थशास्त्राचे जनक कोणाला मानले जाते? (सोपे)
अर्थशास्त्र या शब्दाचे मूळ स्पष्ट करा. (सोपे)
व्यवसायाचा मुख्य उद्देश काय आहे? (सोपे)
कुटीर उद्योगाचे उदाहरण द्या. (सोपे)
भाग III: थोडक्यात उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 8)
खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 2 गुण)
वातावरणाचा दाब म्हणजे काय? (मध्यम)
अर्थशास्त्राचा अभ्यास का आवश्यक आहे याची कारणे लिहा. (मध्यम)
घाऊक व्यापाराचे फायदे लिहा. (मध्यम)
परकीय व्यापार म्हणजे काय? त्याचे तीन भागांची नावे सांगा. (मध्यम)
भाग IV: सविस्तर उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 3)
खालील प्रश्नाचे उत्तर 4-5 वाक्यांमध्ये लिहा.
किरकोळ विक्रेते हे वस्तूंच्या वितरणातील शेवटचा दुवा आहेत. समर्थन करा. (कठीण)
इयत्ता आठवी सर्व विषयांची प्रश्नोत्तरे – येथे पहा




