LBA Update Date – 14.08.2025
- पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी इयत्ता 1 ते 5 वीसाठी 15 गुण आणि इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी 20 गुण विचारात घ्यावे.
- भाषा विषयामध्ये प्रत्येक पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी एक धडा आणि एक कविता विचारात घ्यावी.
- इयत्ता 6 ते 10 वीच्या समाज विज्ञान विषयामध्ये प्रत्येक 3 पाठांनंतर एक धडा-आधारित मूल्यमापन करावे.
- इयत्ता 1 ते 5 वीच्या धडा-आधारित मूल्यमापनासाठी 10 गुणांची लेखी आणि 05 गुणांची तोंडी परीक्षा घ्यावी. एकूण 15 गुणांसाठी वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न समाविष्ट असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 6 आणि 7 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील वस्तुनिष्ठ आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 8 ते 10 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील बहुपर्यायी आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रम राबवणाऱ्या जिल्ह्यांनी इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी हिंदी भाषा वगळता 15 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील आणि 05 गुणांसाठी ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रमातील प्रश्नांचा विचार करून एकूण 20 गुणांसाठी लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- पाठ-आधारित मूल्यमापन प्रश्न बँकेचा वापर शिकण्याच्या आणि मूल्यमापनाच्या प्रक्रियांमध्ये सतत करून विद्यार्थ्यांनी उत्तम शैक्षणिक प्रगती साधावी यासाठी कार्यवाही करावी.
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी
विषय -समाज विज्ञान
गुण – 20
प्रकरण 7. राज्यशास्त्राचा अर्थ आणि महत्त्व
प्रकरण 8. नागरिक आणि नागरिकत्व
प्रकरण 9. मानव आणि समाज
पाठ-आधारित मूल्यमापन: नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता 8 वी | विषय: समाज विज्ञान
एकूण गुण: 20
प्रकरणे:
- प्रकरण 7. राज्यशास्त्राचा अर्थ आणि महत्त्व
- प्रकरण 8. नागरिक आणि नागरिकत्व
- प्रकरण 9. मानव आणि समाज
प्रश्नपत्रिकेचा आराखडा (Blueprint)
| प्रश्नांचे प्रकार | प्रश्नांची संख्या | एकूण गुण | गुणांची टक्केवारी |
|---|---|---|---|
| बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) | 3 | 3 | सोपे (44%) मध्यम (40%) कठीण (16%) |
| एका वाक्यात उत्तरे लिहा | 4 | 4 | |
| 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा | 3 | 6 | |
| सविस्तर उत्तरे लिहा | 2 | 7 | |
| एकूण | 12 | 20 | 100% |
प्रश्नांची मांडणी
सर्व प्रश्न सोडवणे आवश्यक आहे.
भाग I: बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ) – (एकूण गुण: 3)
योग्य पर्याय निवडून उत्तरे लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण)
राज्यशास्त्राचे पितामह म्हणून कोणाला ओळखले जाते? (सोपे)
- अ) हेरोडॉटर्स
- ब) ॲरिस्टॉटल
- क) प्लेटो
- ड) सॉक्रेटिस
भारतातील समाजशास्त्राची सुरुवात सर्वप्रथम कोणत्या विद्यापीठाने केली? (सोपे)
- अ) मुंबई विद्यापीठ
- ब) हम्पी विश्व विद्या
- क) कर्नाटक विद्यापीठ
- ड) म्हैसूर विद्यापीठ
दुहेरी नागरिकत्व अस्तित्वात असलेल्या देशापैकी एक चांगले उदाहरण आहे. (सोपे)
- अ) भारत
- ब) अमेरिका
- क) पाकिस्तान
- ड) कॅनडा
भाग II: एका वाक्यात उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 4)
खालील प्रश्नांची उत्तरे एका वाक्यात किंवा एका शब्दात लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण)
कौटिल्याची प्रसिद्ध साहित्यकृती कोणती आहे? (सोपे)
राज्यशास्त्राला स्वतंत्र अभ्यासाचा दर्जा कोणी दिला? (सोपे)
मानव कोणत्या प्रकारचा प्राणी आहे? (सोपे)
नागरिकांना मिळणारे कोणतेही दोन फायदे सांगा. (मध्यम)
भाग III: 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 6)
खालील प्रश्नांची उत्तरे 2-3 वाक्यात लिहा. (प्रत्येक प्रश्नाला 2 गुण)
राज्यशास्त्राचे दोन महत्त्व सांगा. (सोपे)
नागरिकांना मिळणारे कोणतेही दोन फायदे सांगा. (मध्यम)
मानवी समाजाला सामाजिक संबंधाचे जाळे असे का म्हटले जाते? (कठीण)
भाग IV: सविस्तर उत्तरे लिहा – (एकूण गुण: 7)
खालील प्रश्नांची उत्तरे 5-6 वाक्यांमध्ये लिहा. (प्रश्न 11 ला 3 गुण, प्रश्न 12 ला 4 गुण)
राज्यशास्त्रातील अभ्यासाचे विषय कोणते आहेत? (सोपे)
नागरिक आणि परदेशी (विदेशी) यांच्यातील फरक स्पष्ट करा. (मध्यम)
इयत्ता आठवी सर्व विषयांची प्रश्नोत्तरे – येथे पहा




