LBA Update Date – 14.08.2025
- पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी इयत्ता 1 ते 5 वीसाठी 15 गुण आणि इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी 20 गुण विचारात घ्यावे.
- भाषा विषयामध्ये प्रत्येक पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी एक धडा आणि एक कविता विचारात घ्यावी.
- इयत्ता 6 ते 10 वीच्या समाज विज्ञान विषयामध्ये प्रत्येक 3 पाठांनंतर एक धडा-आधारित मूल्यमापन करावे.
- इयत्ता 1 ते 5 वीच्या धडा-आधारित मूल्यमापनासाठी 10 गुणांची लेखी आणि 05 गुणांची तोंडी परीक्षा घ्यावी. एकूण 15 गुणांसाठी वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न समाविष्ट असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 6 आणि 7 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील वस्तुनिष्ठ आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 8 ते 10 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील बहुपर्यायी आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रम राबवणाऱ्या जिल्ह्यांनी इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी हिंदी भाषा वगळता 15 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील आणि 05 गुणांसाठी ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रमातील प्रश्नांचा विचार करून एकूण 20 गुणांसाठी लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- पाठ-आधारित मूल्यमापन प्रश्न बँकेचा वापर शिकण्याच्या आणि मूल्यमापनाच्या प्रक्रियांमध्ये सतत करून विद्यार्थ्यांनी उत्तम शैक्षणिक प्रगती साधावी यासाठी कार्यवाही करावी.
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी
विषय -समाज विज्ञान
गुण – 20
प्रकरण 4. जगातील प्रमुख संस्कृती
प्रकरण 5.सनातन धर्म
प्रकरण 6.जैन धर्म आणि बौद्ध धर्म
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी | विषय – समाज विज्ञान
गुण: 20
प्रकरणे: 4. जगातील प्रमुख संस्कृती, 5. सनातन धर्म, 6. जैन धर्म आणि बौद्ध धर्म
प्रश्नपत्रिका ब्लू प्रिंट
| प्रश्नांचे प्रकार | प्रश्नांची संख्या | प्रत्येक प्रश्नासाठी गुण | एकूण गुण | ज्ञान पातळी | कठिनतेची पातळी |
|---|---|---|---|---|---|
| MCQ/अतिलघुत्तरी प्रश्न | 9 | 1 | 9 | स्मरण/आकलन | सोपी |
| लघुत्तरी प्रश्न | 2 | 3 | 6 | आकलन | मध्यम |
| दीर्घोत्तरी प्रश्न | 1 | 2 | 2 | उपयोजन | मध्यम |
| अतिदीर्घोत्तरी प्रश्न | 1 | 3 | 3 | कौशल्य | कठीण |
| एकूण | 20 | ||||
प्रश्न
खालील प्रश्नांची उत्तरे एका वाक्यात लिहा: (1 x 9 = 9)
- मेसोपोटेमिया संस्कृती कोणत्या दोन नद्यांच्या दरम्यान विकसित झाली?
- जैन धर्मातील ‘महावीर’ हे कितवे तीर्थंकर होते?
- गौतम बुद्धांनी गृहत्याग केल्यानंतर ज्ञानप्राप्तीसाठी कोणत्या ठिकाणी तपश्चर्या केली?
- सनातन धर्मातील ‘चार वर्ण’ कोणते आहेत?
- पवित्र ‘अष्टमार्ग’ कोणत्या धर्माशी संबंधित आहे?
- इजिप्शियन संस्कृतीतील प्रमुख नदी कोणती होती?
- वैदिक काळात ‘सत्यमेव जयते’ हे घोषवाक्य कोणत्या उपनिषदातून घेतले आहे?
- बौद्ध धर्मातील तीन प्रमुख रत्ने कोणती?
- जैन धर्मातील ‘अहिंसा’ या तत्त्वाचे महत्त्व स्पष्ट करा.
खालील प्रश्नांची उत्तरे 3-4 वाक्यात उत्तरे लिहा: (3 x 2 = 6)
- सनातन धर्मातील ‘कर्म’ आणि ‘पुनर्जन्म’ या संकल्पनांचे महत्त्व स्पष्ट करा.
- प्राचीन इजिप्शियन संस्कृतीतील पिरॅमिड्स आणि त्यांचे महत्त्व थोडक्यात वर्णन करा.
खालील प्रश्नांची उत्तरे 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा: (2 x 1 = 2)
- प्राचीन जगातील संस्कृतींनी मानवाच्या जीवनावर कोणत्या प्रकारे परिणाम केला आहे? उदाहरणांसह स्पष्ट करा.
खालील प्रश्नाचे सविस्तर उत्तर लिहा: (3 x 1 = 3)
- बौद्ध धर्म आणि जैन धर्म यांच्यातील प्रमुख समानता आणि फरकांचे तुलनात्मक विश्लेषण करा.
इयत्ता आठवी सर्व विषयांची प्रश्नोत्तरे – येथे पहा




