CLASS – 7
MEDIUM – MARATHI
SUBJECT – Social Science
SYLLABUS – KARNATAKA STATE
QUESTION BANK OF LESSON BASED ASSESSMENT
पाठ – ६: ब्रिटिश राजवटीचा प्रभाव (IMPACT OF BRITISH RULE)
I. खालील प्रश्नांसाठी दिलेल्या पर्यायांमधून योग्य उत्तर निवडा.
1.ब्रिटिशांनी भारतात जमीन महसूल धोरणे आणली. याचा मुख्य उद्देश होता: (कठीण)
अ) सरकारी तिजोरीसाठी निश्चित उत्पन्न सुनिश्चित करणे
ब) भारतातील युद्धांचा खर्च भागवणे
क) ब्रिटिश अधिकाऱ्यांचे पगार देणे
ड) वरील सर्व
2.महसूल संकलनासाठी त्यांनी कायमधारा पद्धत (Permanent Settlement) लागू केली. (मध्यम)
अ) रॉबर्ट क्लाइव्ह
ब) वॉरन हेस्टिंग्ज
क) लॉर्ड डलहौसी
ड) लॉर्ड वेलस्ली
3.कॉर्नवॉलिसने जमीनदारांसोबत महसूल संकलनाबाबत केलेला करार या नावाने ओळखला जातो: (मध्यम)
अ) सहाय्यक सैन्य पद्धत (Subsidiary Alliance)
ब) रयतवारी पद्धत (Ryotwari system)
क) कायमधारा पद्धत (Permanent Settlement / Permanent Zamindari system)
ड) महालवारी पद्धत (Mahalwari system)
4.कायमधारा पद्धत (Permanent Zamindari System) सुरू केलेल्या प्रांतांसाठी योग्य पर्याय: (कठीण)
1.बंगाल
2.बिहारओरिसा
3.पंजाब
अ) फक्त 1 योग्य आहे
ब) 1, 2, आणि 3 योग्य आहेत
क) 1 आणि 3 योग्य आहेत
ड) सर्व योग्य आहेत
5.रयतवारी पद्धत (Ryotwari system) भारतात या प्रदेशात सुरू करण्यात आली: (मध्यम)
अ) पश्चिम आणि उत्तर भारत
ब) पूर्व आणि उत्तर भारत
क) पश्चिम आणि दक्षिण भारत
ड) पूर्व आणि उत्तर भारत
6.मद्रास प्रेसिडेन्सीमध्ये रयतवारी पद्धत (Ryotwari system) कोणी सुरू केली? (मध्यम)
अ) वॉरन हेस्टिंग्ज
ब) कॉर्नवॉलिस
क) विल्यम बेंटिंक
ड) थॉमस मुन्रो
7.19 व्या शतकात सुरू झालेली महालवारी पद्धत (Mahalwari system) खालील प्रदेशात लागू करण्यात आली: (कठीण)
अ) उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, पंजाब
ब) उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, राजस्थान
क) राजस्थान, उत्तर प्रदेश, कर्नाटक
ड) मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, कर्नाटक
8.1833 मध्ये विल्यम बेंटिंकने महालवारी पद्धत (Mahalwari system) सुरू केली. ‘महाल’ म्हणजे काय? (मध्यम)
अ) गाव किंवा इस्टेट
ब) गाव किंवा शहर
क) शहर किंवा इस्टेट
ड) तालुका किंवा जिल्हा
II. 9. ‘अ’ सूची ‘ब’ सूचीशी जुळवा आणि ‘क’ सूचीमध्ये लिहा. (मध्यम)
| अ | ब |
| 1. कायमधारा पद्धत (Permanent Zamindari System) | अ) लॉर्ड मॅकॉले आणि चार्ल्स वूड |
| 2. रयतवारी पद्धत (Ryotwari System) | ब) वॉरन हेस्टिंग्ज |
| 3. महालवारी पद्धत (Mahalwari System) | क) कॉर्नवॉलिस |
| 4. इंग्रजी शिक्षण (English Education) | ड) थॉमस मुन्रो |
| 5. रेग्युलेटिंग अॅक्ट (Regulating Act) | इ) 1833 AD |
| फ) 1773 AD |
III. खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा एका वाक्यात उत्तरे द्या.
10.कायमधारा पद्धत (Permanent Zamindari System) म्हणजे काय? (सोपे)
11.रयतवारी पद्धत (Ryotwari System) म्हणजे काय? (सोपे)
12.कोणत्या वर्षी इंग्रजी प्रशासनाची भाषा बनली? (सोपे)
13.ब्रिटिश राजवटीत भारत गरीब देश का बनला? (मध्यम)
14.ॲडम स्मिथने भारतातील ब्रिटिश राजवटीचे वर्णन ___ असे केले. (सोपे)
15.”संपत्तीच्या झिरपता सिद्धांत” (Drain of Wealth) कोणी मांडला? (सोपे)
16. पिट्स इंडिया ॲक्ट (Pitt’s India Act) कोणी लागू केला? (सोपे)
17. 1813 च्या चार्टर ॲक्टमध्ये भारतीय शिक्षणासाठी किती रक्कम वाटप करण्यात आली होती? (सोपे)
IV. खालील प्रश्नांची दोन ते तीन वाक्यात उत्तरे द्या.
18.1857 मध्ये भारतात कोणत्या विद्यापीठांची स्थापना झाली? (सोपे)
19.जमीन महसूल धोरण लागू करण्याचा उद्देश काय आहे? (मध्यम)
20.ब्रिटिशांनी लागू केलेल्या तीन महसूल पद्धती कोणत्या आहेत? (सोपे)
21.जमीन महसूल पद्धतींचे परिणाम काय आहेत? (कठीण)
22.इंग्लंडमधील औद्योगिक क्रांतीचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम झाला? (मध्यम)
23.भारतातील प्रमुख वैधानिक सुधारणांचा उल्लेख करा. (सोपे)
24.भारतातील संपत्तीच्या निचऱ्याचे (Drain of Wealth) परिणाम काय होते? (कठीण)
25.1935 च्या भारत सरकार कायद्याने कोणते बदल घडवून आणले? (मध्यम)
V. खालील प्रश्नांची चार ते पाच वाक्यात उत्तरे द्या. (3 गुण)
26.कायमधारा पद्धतीचे (Permanent Zamindari System) शेतकऱ्यांवर काय परिणाम झाले? (कठीण)
27.पाश्चात्य शिक्षणाचा भारतावर काय परिणाम झाला? (मध्यम)
28.रयतवारी पद्धतीचे (Ryotwari System) नियम काय होते? (मध्यम)
29.महालवारी पद्धत (Mahalwari System) म्हणजे काय? त्यात कोणते प्रदेश समाविष्ट होते? (सोपे)
30.मॉन्टॅग्यू-चेम्सफोर्ड सुधारणांवर (Montagu-Chelmsford Reforms) एक टीप लिहा. (मध्यम)
VI. खालील प्रश्नांची सात ते आठ वाक्यात उत्तरे द्या.
31.कायमधारा पद्धतीवर (Permanent Zamindari System) एक टीप लिहा. (मध्यम)
- मॉर्ले-मिंटो सुधारणांविषयी (Morley-Minto Reforms) लिहा. (मध्यम)
VII. 32. भारताचा नकाशा काढा आणि खालील ठिकाणे चिन्हांकित करा: (कठीण)
अ) कलकत्ता
ब) मुंबई / बॉम्बे
क) मद्रास
ड) उत्तर प्रदेश
इ) पंजाब
