Class-8 SS LBA नमुना प्रश्नपत्रिका

Table of Contents

LBA प्रश्नपेढीचे स्वरूप व वापर

(टीप – सदर प्रश्नपत्रिका पाठ आधारित मूल्यमापन करण्यासाठी नमुना प्रश्नपत्रिका म्हणून देत आहोत..आपण यामध्ये आवश्यक तो बदल करू शकता.)

  • 1 ली ते 7 वी: पाठांवर आधारित वस्तुनिष्ठ व वर्णनात्मक प्रश्न.
  • 8 वी ते 10 वी: SSLC च्या धर्तीवर MCQ आणि 1–5 गुणांच्या प्रश्नांचा समावेश.
  • एकूण गुण:
    • 1 ली ते 5 वी – 25 गुण
    • 6 वी ते 7 वी – 20 गुण (LBA) + 5 गुण (Remedial)
    • 8 वी ते 10 वी – 20 गुण (LBA) + 5 गुण (Remedial)
  • प्रत्येक पाठातील अभ्यास विषय आणि शिकण्याचे परिणाम/शिकण्याचे घटक (Learning Outcomes/Learning Objectives) यांचा अभ्यास करून, उद्दिष्टे, प्रश्नांचे स्वरूप आणि कठिण पातळीनुसार प्रश्न तयार केले आहेत. प्रत्येक पाठाचा समग्र विचार करून 1 ली ते 7 वी पर्यंत वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न तयार केले आहेत.
  • 8 वी ते 10 वी साठी SSLC प्रश्नपत्रिकेच्या मॉडेलनुसार खूप मोठ्या संख्येने बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) आणि वर्णनात्मक प्रश्न तयार केले आहेत.
  • शिकण्याच्या प्रक्रिया आणि मूल्यमापनामध्ये प्रश्नपेढीमधील प्रश्न वापरणे बंधनकारक आहे. (उदा. FA-1, 2, 3 & 4, SA-1, CCE, क्रियाकलाप, अंतर्गत मूल्यमापन मॉडेल प्रश्नपत्रिका, पूर्वतयारी परीक्षा, वार्षिक परीक्षा इत्यादी.)
  • 1 ली ते 5 वी साठी सर्व प्रकारच्या वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्नांचा समावेश असलेली 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.
  • 6 वी आणि 7 वी साठी सर्व प्रकारच्या वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्नांचा समावेश असलेली 20 गुणांची LBA प्रश्नपेढीतून आणि 05 गुणांची मरुसिंचन (Remedial) प्रश्नांमधून निवड करून, एकूण 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.
  • प्रत्येक पाठानंतर विद्यार्थ्यांचे शिक्षण निश्चित करण्यासाठी, 8 वी ते 10 वी साठी 10 वीच्या प्रश्नपत्रिकेच्या मॉडेलनुसार सर्व प्रकारच्या प्रश्नांचा (MCQs, 1, 2, 3, 4 आणि 5 गुणांचे प्रश्न) समावेश असलेली 20 गुणांची LBA प्रश्नपेढीतून आणि 05 गुणांची पुनर्भरण प्रश्नांमधून निवड करून, एकूण 25 गुणांची प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ आधारित मूल्यमापन (युनिट टेस्ट) करणे.

प्रश्नपत्रिकेचे सर्वसाधारण गुण वितरण सारांश:

  • सोपे प्रश्न (65%): 16 प्रश्न x 1 गुण = 16 गुण
  • मध्यम प्रश्न (25%): 6 किंवा 3 प्रश्न x 1 किंवा 2 गुण = 6 गुण
  • कठीण प्रश्न (10%): 3 प्रश्न x 1 गुण = 3 गुण
  • एकूण गुण: 25

(टीप: वरील प्रश्नांची संख्या आणि गुण हे दिलेल्या टक्केवारीनुसार अंदाजे आहेत आणि थोडे फरक असू शकतात.)

इयत्ता 8वी  समाज विज्ञान : पाठ-आधारित मूल्यमापन

एकूण गुण: 25

इयत्ता 8वी समाज विज्ञान – पाठ-आधारित मूल्यमापन

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

प्रकरण 3: प्राचीन भारतीय संस्कृती – सिंधू-सरस्वती संस्कृती आणि वैदिक संस्कृती

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 5 गुण)
  1. सिंधू संस्कृतीचा शोध कोणत्या वर्षी लागला?
    • A) 1920-1921
    • B) 1925-1926
    • C) 1911-1912
    • D) 1947-1948
  2. भारताच्या प्राचीन संस्कृतीचे उत्खनन कोणी केले?
    • A) दयाराम साहनी
    • B) आर. डी. बॅनर्जी
    • C) जॉन मार्शल
    • D) कनिंगहॅम
  3. अग्नि-वेदी (fire altars) कोठे सापडल्या?
    • A) कालीबंगन आणि लोथल
    • B) मोहेंजो-दारो
    • C) हडप्पा
    • D) यापैकी कोणतेही नाही
  4. पावसाचे पाणी साठवण्याची (rainwater harvesting) कार्यक्षम प्रणाली कोणत्या ठिकाणी सापडली आहे?
    • A) कालीबंगन
    • B) धोलावीरा
    • C) लोथल
    • D) हडप्पा
  5. एक मोठे गोदी (dockyard) कोठे सापडले?
    • A) धोलावीरा
    • B) लोथल
    • C) कालीबंगन
    • D) मोहेंजो-दारो
ब. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 8 गुण)
  1. सर्वात प्रथम ‘हडप्पा संस्कृती’ कोणी घोषित केली?
  2. वैदिक संस्कृतीचा काळ कोणता होता?
  3. सर्वात प्राचीन वेद कोणता होता?
  4. ऋग्वेदातील कोणते मंडल आणि सूक्त जातीव्यवस्थेचा उल्लेख करते?
  5. उत्तर वैदिक काळातील मुख्य व्यवसाय कोणता होता?
  6. जगातील दोन प्रमुख संस्कृतींची नावे सांगा.
  7. सरस्वती नदीला काय म्हटले जात होते?
  8. सिंधू-सरस्वती संस्कृतीचे बहुतांश अवशेष कोठे सापडले आहेत?
क. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. भारताच्या प्राचीन संस्कृतीला काय म्हटले जाते?
  2. वेदांची नावे सांगा.
ड. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. ‘वेद’ या शब्दाचा उगम सांगा.
  2. ऋग्वेदात किती सूक्ते (hymns) आहेत?
इ. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. मोहेंजो-दारो येथील ‘महास्नानगृहा’चे (Great Bath) महत्त्व स्पष्ट करा.
  2. सिंधू संस्कृतीतील दैनंदिन वापराच्या वस्तूंच्या निर्मितीच्या अद्वितीय वैशिष्ट्यांचे वर्णन करा.
फ. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(कठीण प्रश्न: 4 गुण)
  1. संस्कृतींचा उगम कसा झाला?
  2. हडप्पाच्या नगर नियोजनाचे वर्णन करा.
छ. खालील प्रश्नांची सात किंवा आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(कठीण प्रश्न: 2 गुण)
  1. सिंधू-सरस्वती संस्कृतीच्या नगर नियोजनाची अद्वितीय वैशिष्ट्यांची यादी करा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

प्रकरण 4: जगातील प्रमुख संस्कृती

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 5 गुण)
  1. नाईल नदीच्या काठावर शोधली गेलेली संस्कृती कोणती आहे?
    • A) इजिप्शियन संस्कृती
    • B) माया संस्कृती
    • C) सिंधू संस्कृती
    • D) इंका संस्कृती
  2. चौथ्या शतकात (B.C.E.) पर्शियावर विजय मिळवलेला राजा कोण होता?
    • A) कॅम्बीस
    • B) अलेक्झांडर
    • C) ऑगस्टस
    • D) क्लियोपात्रा
  3. मेसोपोटेमियामध्ये पहिली लेखन पद्धती कोणी विकसित केली?
    • A) बॅबिलोनियन
    • B) असीरियन
    • C) सुमेरियन
    • D) कॅल्डियन
  4. बॅबिलोनमधील हँगिंग गार्डन्स कोणी बांधले?
    • A) अमिटीस
    • B) नेबुकडनेझर
    • C) सममु-रमात
    • D) यापैकी कोणतेही नाही
  5. हुआंग हो (Huang Ho) नदी कोणत्या देशात वाहते?
    • A) चीन
    • B) अमेरिका
    • C) भारत
    • D) रशिया
ब. खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 11 गुण)
  1. रोमन लोकांची भाषा कोणती होती?
  2. ‘ममी’ म्हणजे काय?
  3. ‘पिरॅमिड’ म्हणजे काय?
  4. अलेक्झांड्रिया शहर कोणत्या राजाने बांधले?
  5. बॅबिलोनियाचा प्रसिद्ध राजा कोण होता?
  6. चीनच्या भिंतीची (Great Wall of China) लांबी किती आहे?
  7. इंका लोकांचे पूज्य दैवत कोणते होते?
  8. ‘हायरोग्लिफिक्स’ ही लेखन पद्धती कोणत्या काळातील आहे?
  9. चीनी संस्कृतीतील पहिली राजवट (dynasty) कोणती होती?
  10. मेसोपोटेमिया संस्कृतीचे केंद्रबिंदू कोणते होते?
क. खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. इजिप्शियन राजांना काय म्हटले जात होते?
  2. सुमेरियन लोकांच्या पूजास्थळांना काय म्हटले जाते?
ड. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. हुआंग हो नदीला ‘चीनचे दुःख’ असे का म्हणतात?
इ. खालील प्रश्नांची पाच किंवा सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. इंका लोक सूर्याला पूज्य देव मानत असत. कारणे द्या.
  2. चीनच्या महान भिंतीचे ऐतिहासिक महत्त्व सांगा.
फ. खालील प्रश्नांची पाच किंवा सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(कठीण प्रश्न: 3 गुण)
  1. ‘शांग (Shang) राजांनी त्यांचा बराच वेळ युद्धात घालवला.’ हे सिद्ध करा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

प्रकरण 5 आणि 6: सनातन धर्म, जैन धर्म आणि बौद्ध धर्म

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 3 गुण)
  1. बुद्धांच्या शिकवणी प्रसिद्ध होण्याचे कारण काय होते?
    • A) चार आर्य सत्ये
    • B) प्राकृत भाषा
    • C) साधी वेशभूषा
    • D) अष्टांग मार्ग
  2. यांना सनातन धर्माचे पाया मानले जाते.
    • A) परंपरा
    • B) पुराणे
    • C) वेद
    • D) दर्शने
  3. हिंदू धर्माला सनातन धर्म का म्हटले जाते?
    • A) कारण त्यात वैदिक प्रथांचा समावेश आहे.
    • B) कारण तो पुराणे आणि दर्शनांवर आधारित आहे.
    • C) कारण त्याला ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आहे.
    • D) कारण तो प्राचीन काळापासून पाळला जात आहे.
ब. खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 2 गुण)
  1. एका सहलीत तुम्ही श्रावणबेळगोळला भेट दिली आणि तेथे पांढऱ्या कपड्यातील जैन भिक्षू पाहिले. हे भिक्षू जैन धर्माच्या कोणत्या पंथाचे आहेत?
  2. ‘स्मृती’ म्हणजे काय?
क. खालील प्रश्नांची दोन ते तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. पूर्व वैदिक आणि उत्तर वैदिक काळात रचलेल्या वेदांची नावे सांगा.
  2. जैन धर्म आणि बौद्ध धर्माच्या शिकवणींमध्ये दिसणारी सध्याची मूल्ये सूचीबद्ध करा.
ड. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. ‘तुम्ही बुद्धाच्या अष्टांग मार्गाचे पालन करून आनंदी जीवन जगता.’ हे सिद्ध करा.
  2. महावीर आणि बुद्धांच्या शिकवणी स्वीकारून कोणती मूल्ये रुजतात?
इ. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 3 गुण)
  1. सनातन धर्माची वैशिष्ट्ये सूचीबद्ध करा.
फ. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(कठीण प्रश्न: 6 गुण)
  1. खालील यादीतून बौद्ध धर्म पाळणाऱ्या राष्ट्रांची निवड करा (बांगलादेश, श्रीलंका, ब्रह्मदेश, इंडोनेशिया, रशिया, चीन, अमेरिका, नेपाळ, भूतान, जावा, तिबेट, ऑस्ट्रेलिया, जपान, कंबोडिया, मलेशिया).
  2. वैदिक काळातील सामाजिक व्यवस्था आणि सध्याच्या काळातील सामाजिक व्यवस्थेमधील फरक विश्लेषण करा.
छ. खालील प्रश्नांची सात ते आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(कठीण प्रश्न: 3 गुण)
  1. शिक्षकांच्या मदतीने, सनातन धर्माशी संबंधित वेदांमध्ये उपलब्ध असलेल्या सूक्तांना (hymns) समजून घ्या आणि लिहा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

प्रकरण 7 : राज्यशास्त्र – राज्यशास्त्राचा अर्थ आणि महत्त्व

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 5 गुण)
  1. राज्यशास्त्राचे जनक कोण आहेत?
    • A) हेरोडोटस
    • B) ॲरिस्टॉटल
    • C) प्लेटो
    • D) सॉक्रेटीस
  2. “रिपब्लिक” हे पुस्तक कोणी लिहिले?
    • A) सॉक्रेटीस
    • B) ॲरिस्टॉटल
    • C) प्लेटो
    • D) हेरोडोटस
  3. कौटिल्याने लिहिलेले पुस्तक कोणते?
    • A) अर्थशास्त्र
    • B) राज्यशास्त्र
    • C) समाजशास्त्र
    • D) गणित
  4. राज्यशास्त्राच्या अभ्यासाची सुरूवात कोठून झाली?
    • A) भारत
    • B) ग्रीस
    • C) पर्शिया
    • D) चीन
  5. राज्यशास्त्र समाजात कोणते कार्य करते?
    • A) लोकांना सुशिक्षित करते
    • B) राजकीय चेतना जागृत करते
    • C) आरोग्य सुधारणा करते
    • D) शेतीचे ज्ञान देते
ब. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 6 गुण)
  1. “पॉलिटिक्स” या शब्दाचे मूळ सांगा.
  2. राज्यशास्त्राला स्वतंत्र अभ्यासाचा दर्जा कोणी दिला?
  3. राज्यशास्त्र म्हणजे काय?
  4. ॲरिस्टॉटलला राज्यशास्त्राचे जनक का म्हणतात?
  5. राज्यशास्त्राचा अभ्यास कोणत्या शास्त्राशी संबंधित आहे?
  6. अॅरिस्टॉटलने राज्यशास्त्रावर लिहिलेल्या पुस्तकाचे नाव काय आहे?
क. खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन किंवा तीन वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. राज्यशास्त्राचे महत्त्व सांगा.
  2. “पॉलिटिक्स” या पुस्तकात कोणत्या विषयांवर चर्चा केली आहे?
ड. खालील प्रश्नांची उत्तरे पाच किंवा सहा वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. राज्यशास्त्रात अभ्यासल्या जाणाऱ्या विषयांची नावे सांगा.
  2. राज्यशास्त्रासाठी ग्रीकांचे योगदान स्पष्ट करा.
इ. खालील प्रश्नांची सात ते आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 6 गुण)
(कठीण प्रश्न: 6 गुण)
  1. राज्यशास्त्राचे ज्ञान प्रत्येकासाठी आवश्यक आहे, समर्थन करा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

प्रकरण 8: नागरिक आणि नागरिकत्व

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 5 गुण)
  1. नागरिकत्व कायदा या वर्षी लागू झाला:
    • A) 1950
    • B) 1956
    • C) 1955
    • D) 1947
  2. दुसऱ्या देशात तात्पुरते वास्तव्य करणारे लोक कोण असतात?
    • A) परदेशी
    • B) स्थानिक
    • C) कायमस्वरूपी नागरिक
    • D) गुन्हेगार
  3. मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित घटनात्मक कलम कोणते?
    • A) 76 B
    • B) 53 B
    • C) 51 A
    • D) 73
  4. बेकायदेशीर मार्गाने नागरिकत्व प्राप्त केल्यास व्यक्ती आपले नागरिकत्व गमावते, तो मार्ग कोणता?
    • A) त्याग (Renunciation)
    • B) वंचित करणे (Deprivation)
    • C) नोंदणी (Registration)
    • D) समाप्ती (Termination)
  5. दुहेरी नागरिकत्व प्रदान करण्याचे सर्वोत्तम उदाहरण असलेला देश कोणता?
    • A) भारत
    • B) अमेरिका
    • C) पाकिस्तान
    • D) कॅनडा
ब. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. भारताने आपल्या नागरिकांना कोणत्या प्रकारचे नागरिकत्व दिले आहे?
  2. भारतीय नागरिकत्व मिळवण्याचा एक मार्ग सांगा.
  3. भारतीय नागरिकत्व गमावण्याचा एक मार्ग सांगा.
  4. कोणता देश मालमत्ता खरेदी करून नागरिकत्व देतो?
क. खालील प्रश्नांची दोन किंवा तीन वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 10 गुण)
  1. नागरिक म्हणून ओळखले जाण्यासाठी आवश्यक अटी कोणत्या आहेत?
  2. नागरिकांना मिळणारे दोन फायदे सांगा.
  3. नागरिकत्व मिळवण्याच्या पद्धतींची नावे सांगा.
  4. नागरिकत्वाचे दोन प्रकार कोणते आहेत?
  5. नागरिकत्व गमावण्याच्या पद्धती कोणत्या आहेत?
ड. खालील प्रश्नांची पाच किंवा सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. भारतीय नागरिकत्व मिळवण्याच्या पद्धती कोणत्या आहेत?
  2. नैसर्गिक नागरिकत्व (naturalized citizenship) स्पष्ट करा.
इ. खालील प्रश्नांची सात किंवा आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. नागरिकांची कर्तव्ये स्पष्ट करा.
फ. खालील प्रश्नांची सात किंवा आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(कठीण प्रश्न: 4 गुण)
  1. ज्योतीचा जन्म 1982 मध्ये कर्नाटकात झाला. तिचे वडील भारतीय आहेत आणि आई अमेरिकन आहे. ज्योतीने कोणत्या पद्धतीने भारतीय नागरिकत्व मिळवले?
  2. नागरिक आणि परदेशी यांच्यातील फरक वर्णन करा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

पाठ 11: पृथ्वी – आपला सजीव ग्रह

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 5 गुण)
  1. सूर्यमालेतील आकारमानानुसार पृथ्वीचे स्थान कोणते आहे?
    • A) सर्वात मोठा ग्रह
    • B) पाचवा सर्वात मोठा ग्रह
    • C) चौथा सर्वात मोठा ग्रह
    • D) सहावा सर्वात मोठा ग्रह
  2. सर्वात मोठा महासागर कोणता आहे?
    • A) पॅसिफिक महासागर
    • B) अटलांटिक महासागर
    • C) हिंदी महासागर
    • D) आर्क्टिक महासागर
  3. दक्षिण गोलार्धातील पाण्याचे प्रमाण किती टक्के आहे?
    • A) 81%
    • B) 19%
    • C) 50%
    • D) 71%
  4. पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर एका अक्षांशापासून दुसऱ्या अक्षांशापर्यंतचे अंतर किती आहे?
    • A) 111 किमी
    • B) 110.4 किमी
    • C) 100 किमी
    • D) 112 किमी
  5. ग्रीनविचमधून जाणारे प्रमुख रेखांश (prime meridian) किती आहे?
    • A) 0° रेखांश
    • B) 180° रेखांश
    • C) 110° रेखांश
    • D) 82° रेखांश
ब. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा किती टक्के भाग पाण्याने व्यापलेला आहे?
  2. पृथ्वीवर किती खंड आढळतात?
  3. पृथ्वीवरील सर्वात लहान महासागर कोणता आहे?
  4. भारतीय प्रमाणवेळेचा आधार कोणता रेखांश आहे?
क. खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 6 गुण)
  1. पृथ्वीची वेगवेगळी नावे कोणती आहेत?
  2. अक्षांश (latitudes) आणि रेखांश (longitudes) म्हणजे काय?
  3. प्रमाणवेळ (standard time) म्हणजे काय?
ड. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. दक्षिण गोलार्धाला ‘जल-प्रधान गोलार्ध’ (water-dominated hemisphere) असे का म्हणतात?
  2. भारतीय प्रमाणवेळ आणि ग्रीनविच प्रमाणवेळ यातील वेळेचा फरक किती आहे?
इ. खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. पृथ्वीला ‘अद्वितीय ग्रह’ (unique planet) असे का म्हणतात?
फ. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. पृथ्वीवरील सात खंडांची नावे सांगा.
  2. आंतरराष्ट्रीय वाररेषा (International Date Line) म्हणजे काय?
ग. खालील प्रश्नांची सात ते आठ वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(कठीण प्रश्न: 4 गुण)
  1. अक्षांश आणि रेखांश एखाद्या प्रदेशातील हवामान निश्चित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. समर्थन करा.
  2. आंतरराष्ट्रीय वाररेषेच्या महत्त्वावर एक टीप लिहा.

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान: पाठ-आधारित मूल्यमापन

पाठ 9: समाजशास्त्र – मानव आणि समाज

एकूण गुण: 25

अ. योग्य पर्याय निवडा. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. समाजशास्त्राचे जनक कोण आहेत?
    • A) हर्बर्ट स्पेन्सर
    • B) ऑगस्ट कॉम्ते
    • C) मॅक्स वेबर
    • D) ॲरिस्टॉटल
  2. समाजशास्त्र पहिल्यांदा सुरू करणारी भारतीय विद्यापीठाची संस्था कोणती आहे?
    • A) मुंबई विद्यापीठ
    • B) हम्पी विद्यापीठ
    • C) कर्नाटक विद्यापीठ
    • D) म्हैसूर विद्यापीठ
  3. औपचारिक शिक्षण कोठे मिळते?
    • A) शाळा
    • B) शेजार
    • C) घर
    • D) कुटुंब
  4. कार्ल मार्क्स हे कोणत्या देशाचे तत्त्वज्ञ होते?
    • A) इटली
    • B) जपान
    • C) भारत
    • D) जर्मनी
ब. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(सोपे प्रश्न: 3 गुण)
  1. “सोशियोलॉजी” (Sociology) या शब्दाचे मूळ सांगा.
  2. ऑगस्ट कॉम्तेनुसार समाजशास्त्राची व्याख्या करा.
  3. मानव कोणत्या प्रकारचा प्राणी आहे?
क. खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(सोपे प्रश्न: 4 गुण)
  1. सामाजिकीकरण (Socialization) म्हणजे काय?
  2. समाजशास्त्राच्या अभ्यासाचे महत्त्व स्पष्ट करा.
ड. खालील प्रश्नांची उत्तरे एका शब्दात किंवा वाक्यात द्या. (प्रत्येकी 1 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 2 गुण)
  1. मानव आपल्या भावना कशा व्यक्त करतात?
  2. कार्ल मार्क्सच्या वैज्ञानिक समाजवादातील सर्वात महत्त्वाचा युक्तिवाद कोणता आहे?
इ. खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 4 गुण)
  1. मानवांसाठी भाषा आवश्यक का आहे?
  2. प्राणी आणि मानव यांच्यातील दोन फरक सांगा.
फ. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(मध्यम प्रश्न: 3 गुण)
  1. सामाजिक वातावरण मानवांसाठी आवश्यक आहे. स्पष्ट करा.
ग. खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा वाक्यात उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 2 गुण)
(कठीण प्रश्न: 2 गुण)
  1. मानवी समाजाला सामाजिक संबंधांचे जाळे (web of social relationships) असे का म्हणतात?
ह. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यांत उत्तरे द्या. (प्रत्येकी 3 गुण)
(कठीण प्रश्न: 3 गुण)
  1. भाषेशिवाय समाजाला तोंड द्यावे लागणाऱ्या समस्यांची यादी करा.
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now
Share your love

Related Posts