STATE SYLLABUS
CLASS – 4
MARATHI MEDIUM
SUBJECT – EVS
PART – 2
परिसर अध्ययन
प्रकरण- 21
21. KHO
21. खो
मागील इयत्तेत तुम्ही आंतरांगण खेळ आणि बाहयांगण खेळ याबद्दल शिकला आहात. तुमच्या शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली तुम्ही अनेक खेळ खेळला असाल. खालील प्रश्नांची उत्तरे दे आणि तुला परिचीत असलेले खेळ ओळखा.
- चिंचोके वापरून कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: चिंचोके वापरून काचा कवड्या खेळ खेळतात.
2.एक पाय दुमडून घेऊन कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: एक पाय दुमडून घेऊन लंगडी हा खेळ खेळतात.
3.बॅट आणि चेंडू घेऊन कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: बॅट आणि चेंडू घेऊन क्रिकेट खेळ खेळतात
4.फासा वापरून कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: फासा वापरून सापशिडी हा खेळ खेळतात.
5.कवड्या वापरून कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: कवड्या वापरून कवडी (कवडीफेक) हा खेळ खेळतात.
6.पाण्यात कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: पाण्यात पोहणे हा खेळ खेळतात.
7.सांघिक किंवा गट करून कोणता खेळ खेळतात?
- उत्तर: सांघिक किंवा गट खो-खो, कबड्डी हे खेळ खेळतात.
8.हाताने खेळायचा चेंडूचा खेळ कोणता?
- उत्तर: हाताने खेळायचा चेंडूचा खेळ बास्केटबॉल
9.तुझ्या जिल्ह्यात खेळाला जाणारा विशेष खेळ कोणता?
- उत्तर: प्रत्येक जिल्ह्यात खेळ वेगवेगळे असू शकतात. उदाहरणार्थ, बेळगावी जिल्ह्यात मल्लखांब, खो-खो, कबड्डी, आणि खो-खो लोकप्रिय आहेत.
10.तू पाहिलेले जत्रेतील खेळ कोणकोणते?
- उत्तर: झोपाळा, माऊंटन राईड, बॉल थ्रो, रिंग थ्रो हे मी पाहिलेले जत्रेतील खेळ आहेत.
खालील तक्त्यात काही खेळ व त्या खेळाची साधनांची चित्रे दिलेली आहेत. तर योग्य जोड्या जुळव.

खालील प्रसिद्ध खेळाडूंना तू ओळखतोस का ? ते कोणत्या खेळासाठी प्रसिद्ध आहेत हे दिलेल्या जागेत लिही.

उत्तर –
- राहुल द्रविड – क्रिकेट
- सचिन तेंडुलकर – क्रिकेट
- प्रकाश पदुकोण – बॅडमिंटन
- पी. टी. उषा – धावणे (अॅथलेटिक्स)
- मालती होल्ला – पॅरालिम्पिक अॅथलेटिक्स
- अभिनव बिंद्रा – नेमबाजी (शूटिंग)
- धनराज पिल्ले – हॉकी
- विश्वनाथन आनंद – बुद्धीबळ (Chess)
- सानिया मिर्झा – टेनिस
- ममता पुजारी – कबड्डी
11. शाळेच्या क्रीडांगणावर खेळले जाणारे चार खेळ:
- खो-खो
- कबड्डी
- क्रिकेट
- फुटबॉल
मुले खो-खो मैदानाभोवती एक फेरी मारुन आली. परत आल्यानंतर शिक्षकांनी त्यांना सांगितले की दिलेले चित्रातील खो-खो चे मेदान पहा आणि पुढील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
12.खो-खो मैदानाचा आकार कोणता आहे?
- उत्तर: आयताकृती
13.खो-खो मैदानावर किती खांब उभे केलेले आहेत?
- उत्तर: खो-खो मैदानावर 2 खांब उभे केलेले आहेत
14.दोन खांबामध्ये किती चौरस आहेत?
- उत्तर: दोन खांबामध्ये 18 चौरस आहेत
15.दोन खांबाच्यामध्ये किती रेषा काढलेल्या आहेत?
- उत्तर: दोन खांबाच्यामध्ये 18 रेषा काढलेल्या आहेत.
सुरवातील विद्यार्थी शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाने खेळ खेळतात. दिलेले चित्र पहा आणि खेळाचे वर्णन करा.

16.खो-खो मैदानात खेळण्यास बसलेले किती खेळाडू आहे?
उत्तर – खो-खो मैदानात खेळण्यास 8 खेळाडू बसलेले आहेत.
17.खांबाजवळ किती खेळाडू उभे आहेत ?
उत्तर – खांबाजवळ 2 खेळाडू उभे आहेत.
18.खेळणारे खेळाडू कसे बसले आहेत ?
उत्तर – खेळणारे खेळाडू त्यांच्या शेजारी असलेल्या खेळाडूच्या विरुद्ध दिशेने तोंड करून बसले आहेत.
19.पळणाऱ्या संघातील किती खेळांडूनी मैदानात प्रवेश घेतला आहे ?
उत्तर – पळणाऱ्या संघातील 3 खेळांडूनी मैदानात प्रवेश घेतला आहे
20.मैदानाजवळ खेळाडूंचे किती गट’ बसले आहेत ? प्रत्येक गटात किती खेळाडू आहेत?
उत्तर – मैदानाजवळ खेळाडूंचे 3 गट’ बसले आहेत. प्रत्येक गटात 3 खेळाडू आहेत.

21.वरील चित्रात काय चालले आहे?
उत्तर – वरील चित्रात मुले खो-खो खेळ खेळत आहेत.
22.पकडणारा खेळाडू काय करीत आहे? तोंडाने तो कोणता शब्द उच्चारत आहे?
उत्तर – पकडणारा खेळाडू पळत आहे आणि समोरील खेळाडूला हात लावण्याचा प्रयत्न करीत आहे. तो “खो” हा शब्द उच्चारत आहे.
23.शिक्षकानी बाद असे का म्हटले?
उत्तर – पकडणाऱ्या खेळाडूने दुसऱ्या संघातील एका खेळाडूला स्पर्श केले म्हणून शिक्षकानी बाद असे म्हटले.
24.खो-खो खेळाचे 4 नियम सांगा.
खो-खो चे नियम:
- मैदानातील प्रत्येक खेळाडूने आपल्या स्थानावर बसले पाहिजे.
- खेळाडूने आपल्या बाजूच्या दिशेनेच चेहरा करून बसले पाहिजे.
- पकडणाऱ्या खेळाडूने फक्त खो मिळाल्यानंतरच पळावे.
- मधील रेषा ओलांडून खो देता येत नाही.
25.सांघिक खेळाचे फायदे कोणते?
सांघिक खेळाचे फायदे:
सांघिक खेळामुळे सहकार्य, नियम पालन, मैत्री, आणि ध्येय गाठण्याचे कौशल्य विकसीत होते. सामाजिक संबंध सुधारणे आणि चांगल्या मूल्यांचा विकास होतो.
तुम्हाला जत्रा किंवा प्रदर्शनबद्दल माहिती आहेच. खाली सर्कसचे चित्र दिलेले आहे. त्याचे निरीक्षण कर.

26.तू निरीक्षण केलेल्या वरील सर्कसच्या चित्रातील विशेष नजरेत भरणाऱ्या गोष्टींची यादी कर:
- सर्कसच्या तंबूची मोठी रचना.
- सर्कस रिंगमध्ये प्राणी आणि कलाकार.
- सर्कस रिंगमध्ये विविध करामती करणारे कलाकार.
- प्रेक्षकांसाठी असलेली आसनव्यवस्था.
- विविध रंगांचे कपडे घातलेले कलाकार.
- हत्ती, घोडे आणि इतर प्राण्यांचे प्रदर्शन.
- उच्च झोके आणि रोपाचे प्रदर्शन करणारे कलाकार.
- सर्कस रिंगमध्ये मोटरसायकल चालविणारे कलाकार.
- सर्कसचे आकर्षक लाइटिंग आणि सजावट.
27.तू पाहिलेल्या किंवा ऐकलेल्या सर्कसबद्दल वर्णन कर:
सर्कस एक मनोरंजनाचा प्रमुख प्रकार आहे. मी पाहिलेल्या सर्कस मध्ये विविध करामती करणारे कलाकार, प्राणी, आणि चित्तथरारक स्टंट्स होते. हत्ती, घोडे आणि सिंहांनी आपापल्या प्रशिक्षकांच्या मार्गदर्शनात आश्चर्यकारक कसरती केल्या. कलाकारांनी उच्च झोके, रोपावर चालणे, आणि मोटरसायकल स्टंट्स करून प्रेक्षकांना मोहून टाकले. रंगीत कपडे घातलेल्या जोकरांनी मजेशीर गोष्टी करून सर्वांना हसवले. सर्कसच्या तंबूत लाइटिंग आणि सजावट खूपच आकर्षक होती. सर्कस एक उत्साही आणि आनंददायी अनुभव आहे ज्यामुळे प्रेक्षकांच्या मनात अद्भुतता निर्माण होते.
28.तुझ्या घरातील वडिलधाऱ्यांच्या सहाय्याने तुमच्या जिल्ह्यातील प्रसिद्ध जत्रेविषयी काही वाक्ये। लिही.
तुमच्या जिल्ह्यातील प्रसिद्ध जत्रेविषयी काही वाक्ये लिहित आहे. हे तुम्ही तुमच्या वडिलधाऱ्यांच्या सहाय्याने अजूनही अधिक सुस्पष्ट करू शकता:
- बेंगळूर जिल्ह्यातील कादुगोडी जत्रा: ही जत्रा बेंगळूर जिल्ह्यातील कादुगोडी गावात दर वर्षी भरते. येथे विविध धार्मिक विधी, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि मनोरंजनाचे स्टॉल्स असतात.
- मल्लेश्वरम जत्रा: मल्लेश्वरम भागात दर वर्षी महालक्ष्मी जत्रा भरते. या जत्रेत विशेष धार्मिक पूजा, मेलाचे स्टॉल्स आणि खाद्यपदार्थांचे स्टॉल्स असतात.
- मंगलोर जिल्ह्यातील कदरी जत्रा: कदरी मणिपालेश्वर मंदिरात दर वर्षी भरणारी ही जत्रा खूप प्रसिद्ध आहे. येथे विविध धार्मिक विधी, सांस्कृतिक नृत्य आणि संगीत कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
- हुबळी जिल्ह्यातील सिद्धेश्वर जत्रा: हुबळी जिल्ह्यातील सिद्धेश्वर मंदिरात दर वर्षी भरणारी ही जत्रा खूप लोकप्रिय आहे. येथे विविध धार्मिक विधी, विविध प्रकारचे खेल आणि स्टॉल्स असतात.
- मैसूर जिल्ह्यातील चामुंडेश्वरी जत्रा: मैसूर जिल्ह्यातील चामुंडी टेकडीवर दर वर्षी भरणारी ही जत्रा खूपच प्रसिद्ध आहे. येथे विशेष धार्मिक विधी, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि स्टॉल्स असतात.
29.2012 साली झालेल्या ऑलिपिंक स्पर्धेत पदके मिळविलेले भारतीय खेळाडू .

२०१२ साली झालेल्या ऑलिंपिक स्पर्धेत पदके मिळविलेल्या भारतीय खेळाडू:
- गगन नारंग – कांस्य पदक (शूटिंग)
- विजय कुमार – रौप्य पदक (शूटिंग)
- सुशील कुमार – रौप्य पदक (कुस्ती)
- योगेश्वर दत्त – कांस्य पदक (कुस्ती)
- मेरी कोम – कांस्य पदक (बॉक्सिंग)
- गिरीश – रौप्य पदक (पॅरालिम्पिक्स)
- सायना नेहवाल – कांस्य पदक (बॅडमिंटन)
2016 च्या ऑलिंपिक स्पर्धेत पदक मिळविलेल्या भारतीय खेळाडूंची माहिती:
- पी.वी. सिंधू – रौप्य पदक (बॅडमिंटन, महिला एकेरी)
- साक्षी मलिक – कांस्य पदक (कुस्ती, 58 किग्रॅ वजन गट )




