NMMS परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (जोरांचे अन्वेषण)

• एखाद्या वस्तूवर दिलेला धक्का किंवा ओढणे याला ‘बल’ (Force) असे म्हणतात.
• बलाचे SI पद्धतीतील एकक न्यूटन (N) आहे.
• बल वस्तूचा वेग, हालचालीची दिशा किंवा आकार बदलू शकते.
• संपर्कीय बल: स्नायू बल आणि घर्षण बल.
• असंपर्कीय बल (संपर्करहित बल): चुंबकीय बल, गुरुत्वाकर्षण बल आणि इलेक्ट्रोस्टॅटिक बल.
• घर्षण बल नेहमी हालचालीच्या विरुद्ध दिशेने कार्य करते आणि संपर्कात असलेल्या पृष्ठभागांच्या स्वरूपावर अवलंबून असते.
• पृथ्वी ज्या बलाने एखाद्या वस्तूला स्वतःकडे खेचते त्याला त्या वस्तूचे वजन म्हणतात (एकक: न्यूटन).
• वस्तूचे वजन मोजण्यासाठी ‘स्प्रिंग बॅलन्स’ वापरतात.
• वस्तू द्रवात ठेवल्यावर द्रव वस्तूवर वरच्या दिशेने बल लावते, त्याला ‘उत्सारक बल’ म्हणतात.
• एखाद्या वस्तूचे वस्तुमान सर्वत्र सारखेच असते, परंतु तिचे वजन गुरुत्वाकर्षण बलानुसार बदलते (उदा. चंद्रावर वजन कमी असते).