KARNATAKA NMMS EXAM
8ನೇ ತರಗತಿ ವಿಜ್ಞಾನ | ಕುತೂಹಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ
ಪಾಠ: ಒತ್ತಡ, ಮಾರುತಗಳು, ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು
NMMS ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಒತ್ತಡ (Pressure): ಒಂದು ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವ ಬಲವೇ ಒತ್ತಡ (ಒತ್ತಡ = ಬಲ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ). ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಒತ್ತಡದ SI ಏಕಮಾನ: ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್ ($N/m^2$). ಇದನ್ನು ‘ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (Pa)’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ದ್ರವಗಳ ಒತ್ತಡ: ದ್ರವವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವು ಅದರ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ದ್ರವಗಳು ಕೇವಲ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ (ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ) ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ.
- ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸ: ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ತಳಭಾಗವು ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ತಳದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಪಾರ್ಶ್ವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಹೊದಿಕೆಯೇ ವಾತಾವರಣ. ಗಾಳಿಯು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಎನ್ನುವರು.
- ಮಾರುತಗಳು (Winds): ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇ ಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣ.
- ವೇಗದ ಮಾರುತಗಳು: ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಲ್ಲದು.
- ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು: ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆವೇಶಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ ಮಿಂಚು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಮಳೆ: ಇವುಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ/ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲ್ಬೈಶಾಖಿ’, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ‘ಬೊರ್ಡೊಯಿಸಿಲಾ’ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ‘ಮಾವಿನ ಮಳೆ’ (Coffee crop benefits) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಚಂಡಮಾರುತ (Cyclone): ಇವು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ (ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು – ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುವ ವೇಗದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
A. ಒತ್ತಡದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಏಕಮಾನಗಳು
1. ‘ಒಂದು ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವ ಬಲ’ವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಒತ್ತಡ
ವಿವರಣೆ: ಬಲವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ‘ಒಂದು ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಲವೇ ಒತ್ತಡ’.
ವಿವರಣೆ: ಬಲವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ‘ಒಂದು ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಲವೇ ಒತ್ತಡ’.
2. ಒತ್ತಡವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ಸರಿಯಾದ ಸೂತ್ರ ಯಾವುದು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಒತ್ತಡ = ಬಲ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡವು ಬಲವನ್ನು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ (Pressure = Force / Area).
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡವು ಬಲವನ್ನು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ (Pressure = Force / Area).
3. ಒತ್ತಡದ SI (ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ) ಏಕಮಾನ ಯಾವುದು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್ ($N/m^2$)
ವಿವರಣೆ: ಬಲದ SI ಏಕಮಾನ ನ್ಯೂಟನ್ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಏಕಮಾನ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒತ್ತಡದ SI ಏಕಮಾನ ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್ ($N/m^2$) ಆಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಬಲದ SI ಏಕಮಾನ ನ್ಯೂಟನ್ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಏಕಮಾನ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಒತ್ತಡದ SI ಏಕಮಾನ ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್ ($N/m^2$) ಆಗಿದೆ.
4. ಒತ್ತಡದ ಏಕಮಾನವಾದ ‘ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್’ ($N/m^2$) ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (Pa)
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡದ SI ಏಕಮಾನವನ್ನು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು ಮತ್ತು Pa ಎಂಬ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಸೂಚಿಸುವರು.
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡದ SI ಏಕಮಾನವನ್ನು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು ಮತ್ತು Pa ಎಂಬ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಸೂಚಿಸುವರು.
5. ಶಾಲಾ ಚೀಲಗಳಿಗೆ ಕಿರಿದಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಗಲವಾದ ಹೆಗಲು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು
ವಿವರಣೆ: ಕಿರಿದಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಗಲವಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳು ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮದಾಯಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಕಿರಿದಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಗಲವಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳು ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮದಾಯಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
6. ಜನರು ಬಿಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರುವಾಗ ಹೊರೆಯ ಕೆಳಗೆ ದುಂಡಗಿನ ಬಟ್ಟೆಯ ಸಿಂಬೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (A) ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು
ವಿವರಣೆ: ಬಟ್ಟೆಯ ಸಿಂಬೆಯು ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಬಟ್ಟೆಯ ಸಿಂಬೆಯು ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
7. ಮರದ ತುಂಡಿಗೆ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಾಗ ಅದರ ಚೂಪಾದ ತುದಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಚೂಪಾದ ತುದಿಯು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ, ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ, ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
8. $2~m^2$ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕಾರ್ಡ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ 100 N ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೆ, ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡ ಎಷ್ಟು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) $50~N/m^2$
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡ = ಬಲ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ = $100~N / 2~m^2 = 50~N/m^2$.
ವಿವರಣೆ: ಒತ್ತಡ = ಬಲ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ = $100~N / 2~m^2 = 50~N/m^2$.
B. ದ್ರವಗಳ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ
9. ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವು ಯಾವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ದ್ರವದ ಸ್ತಂಭದ (column) ಎತ್ತರವನ್ನು
ವಿವರಣೆ: ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವು ಅದರ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವು ಅದರ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
10. ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು (Water tanks) ಯಾವಾಗಲೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ನಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು
ವಿವರಣೆ: ದ್ರವದ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ದ್ರವದ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.
11. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಯ ತಳದ ಸಮೀಪ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿದಾಗ, ನೀರು ಎಲ್ಲಾ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಹೊರಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ದ್ರವಗಳು ಪಾತ್ರೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ
ವಿವರಣೆ: ದ್ರವಗಳು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ (ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ) ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ.
ವಿವರಣೆ: ದ್ರವಗಳು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ (ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ) ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ.
12. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ (Dam) ತಳಭಾಗವನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿ (ದಪ್ಪವಾಗಿ) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ತಳದ ಸಮೀಪವಿರುವ ನೀರಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪಾರ್ಶ್ವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು
ವಿವರಣೆ: ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾರ್ಶ್ವ ಒತ್ತಡವು ತಳಭಾಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಳಭಾಗವನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾರ್ಶ್ವ ಒತ್ತಡವು ತಳಭಾಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಳಭಾಗವನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
13. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ವಾತಾವರಣ
ವಿವರಣೆ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಈ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ವಾತಾವರಣ (Atmosphere) ಎನ್ನುವರು. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಗಾಳಿಯು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ವಿವರಣೆ: ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಈ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ವಾತಾವರಣ (Atmosphere) ಎನ್ನುವರು. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಗಾಳಿಯು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
14. ರಬ್ಬರ್ ಹೀರುಬಟ್ಟಲನ್ನು (Suction cup) ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿದಾಗ ಅದು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಹೀರುಬಟ್ಟಲಿನ ಒಳಗಿನ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯ (ಹೊರಗಿನ) ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ನಾವು ಹೀರುಬಟ್ಟಲನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ಒಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿಯು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ನಾವು ಹೀರುಬಟ್ಟಲನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ಒಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿಯು ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
15. ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ತಂಭವು $15~cm \times 15~cm$ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಬಲವು ಸರಿಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) 225 kg (2250 N)
ವಿವರಣೆ: $15~cm \times 15~cm$ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ತಂಭವು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಬಲವು 225 kg ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ವಸ್ತುವಿನ (2250 N) ಮೇಲಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ: $15~cm \times 15~cm$ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ತಂಭವು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಬಲವು 225 kg ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ವಸ್ತುವಿನ (2250 N) ಮೇಲಿನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
16. ವಾತಾವರಣದ ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಾರೀ ಒತ್ತಡವಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯರು ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗದಿರಲು (not crushed) ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕೂಡಾ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡವು ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡವು ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
17. ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಏಕಮಾನವಾದ 1 ಮಿಲಿಬಾರ್ (mb) ಅಥವಾ 1 ಹೆಕ್ಟೋಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (hPa) ಎಷ್ಟು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (Pa) ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) 100 Pa
ವಿವರಣೆ: ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಏಕಮಾನವು ಮಿಲಿಬಾರ್ (mb) ಅಥವಾ ಹೆಕ್ಟೋಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (hPa) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 100 Pa ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಏಕಮಾನವು ಮಿಲಿಬಾರ್ (mb) ಅಥವಾ ಹೆಕ್ಟೋಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (hPa) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು 100 Pa ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
C. ಮಾರುತಗಳ ಉಂಟಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ
18. ಮಾರುತಗಳು (Winds) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ
ವಿವರಣೆ: ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗುವಿಕೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
19. ಗಾಳಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ
ವಿವರಣೆ: ಉಬ್ಬಿದ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬಿಸದ ಬಲೂನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಉಬ್ಬಿದ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬಿಸದ ಬಲೂನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
20. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಮೇಲೇರಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಒತ್ತಡ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ
ವಿವರಣೆ: ಭೂಮಿ ಬಿಸಿಯಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಭೂಮಿ ಬಿಸಿಯಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.
21. ಎರಡು ಬಲೂನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ವೇಗವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಊದಿದಾಗ, ಬಲೂನ್‌ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (A) ಬಲೂನ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಲೂನ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಊದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಬಲೂನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವು ಅವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಲೂನ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಊದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಬಲೂನ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವು ಅವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
22. ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯು (High-speed wind) ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು (Roofs) ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವು ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಒಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವು ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಒಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವು ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹಾರಿಸುತ್ತದೆ.
23. ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ಹಾರಿಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದು
ವಿವರಣೆ: ಬಾಗಿಲು/ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ, ಗಾಳಿಯು ಮನೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಛಾವಣಿ ಹಾರಿಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಬಾಗಿಲು/ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ, ಗಾಳಿಯು ಮನೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಛಾವಣಿ ಹಾರಿಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
D. ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಮಿಂಚು
24. ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ (Friction) ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ
ವಿವರಣೆ: ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
25. ಮಿಂಚು (Lightning) ಉಂಟಾಗುವಾಗ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳ (Charges) ಹಂಚಿಕೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಧನ ಆವೇಶಗಳು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಋಣ ಆವೇಶಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ
ವಿವರಣೆ: ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಹಗುರವಾದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ ಮೋಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಭಾರವಾದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ವಿವರಣೆ: ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಹಗುರವಾದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕಣಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ ಮೋಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಭಾರವಾದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
26. ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಮೋಡದ ಕೆಳಭಾಗವು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅದು ನೆಲ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಆವೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಧನ ಆವೇಶ (+)
ವಿವರಣೆ: ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಮೋಡದ ಕೆಳಭಾಗವು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಅದು ನೆಲ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳ (ಮರಗಳು/ಕಟ್ಟಡಗಳು) ಮೇಲೆ ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು (+) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟವಾದ ಮೋಡದ ಕೆಳಭಾಗವು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಅದು ನೆಲ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳ (ಮರಗಳು/ಕಟ್ಟಡಗಳು) ಮೇಲೆ ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು (+) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
27. ಮಿಂಚು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ‘ಗುಡುಗು’ (Thunder) ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಮಿಂಚು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗಾಳಿಯು ದಿಢೀರನೆ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಿ (expands) ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ಮಿಂಚು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಾಳಿಯು ದಿಢೀರನೆ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಿ ಗುಡುಗು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಮಿಂಚು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಾಳಿಯು ದಿಢೀರನೆ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಿ ಗುಡುಗು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
28. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಕಾಲ್ಬೈಶಾಖಿ
ವಿವರಣೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳನ್ನು ‘ಕಾಲ್ಬೈಶಾಖಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿವರಣೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳನ್ನು ‘ಕಾಲ್ಬೈಶಾಖಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
29. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸಂಭವಿಸುವ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಬೊರ್ಡೊಯಿಸಿಲಾ
ವಿವರಣೆ: ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳನ್ನು ‘ಬೊರ್ಡೊಯಿಸಿಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳನ್ನು ‘ಬೊರ್ಡೊಯಿಸಿಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
30. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ‘ಮಾವಿನ ಮಳೆ’ (Mango showers) ಯಾವ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (D) ಕಾಫಿ ಗಿಡಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳು (ಮಾವಿನ ಮಳೆ) ಕಾಫಿ ಗಿಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ವಿವರಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಗಳು (ಮಾವಿನ ಮಳೆ) ಕಾಫಿ ಗಿಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
31. ಮಿಂಚು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಯಾವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು
ವಿವರಣೆ: ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎತ್ತರದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ವಿವರಣೆ: ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎತ್ತರದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
32. ಮಿಂಚಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಟ್ಟಡದ ಗೋಡೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವ ಲೋಹದ ಸರಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಮಿಂಚು ಬಂಧಕ (Lightning conductor)
ವಿವರಣೆ: ‘ಮಿಂಚು ಬಂಧಕ’ವು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ ಲೋಹದ ಸರಳಾಗಿದ್ದು, ಮಿಂಚಿನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ‘ಮಿಂಚು ಬಂಧಕ’ವು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ ಲೋಹದ ಸರಳಾಗಿದ್ದು, ಮಿಂಚಿನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
E. ಚಂಡಮಾರುತಗಳು (Cyclones)
33. ಚಂಡಮಾರುತಗಳು (Cyclones) ಎಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೃಹತ್ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬೃಹತ್ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಾಗಿವೆ.
34. ಚಂಡಮಾರುತದ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾಯಲು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಯಾವುದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ನೀರಾವಿಯು ಮಳೆಹನಿಗಳಾಗಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಾಗ (condensation) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಾಖ
ವಿವರಣೆ: ಮೇಲೇರುತ್ತಿರುವ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರಾವಿಯು ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡು ಮಳೆಹನಿಯಾದಾಗ, ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾಸಿ, ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಮೇಲೇರುತ್ತಿರುವ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರಾವಿಯು ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡು ಮಳೆಹನಿಯಾದಾಗ, ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾಸಿ, ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
35. ಚಂಡಮಾರುತದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ, ಶಾಂತವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye)
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
36. ಚಂಡಮಾರುತವು ಸಾಗರದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ (Landfall) ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯ ಪೂರೈಕೆ ನಿಂತುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಗರದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯ ಪೂರೈಕೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಚಂಡಮಾರುತವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಗರದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯ ಪೂರೈಕೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
37. 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿ ‘ಅಂಫಾನ್’ ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಎಷ್ಟಿತ್ತು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಗಂಟೆಗೆ 270 km
ವಿವರಣೆ: 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಂಫಾನ್ (Amphan) ಚಂಡಮಾರುತವು ಗಂಟೆಗೆ 270 km ವೇಗದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ: 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಂಫಾನ್ (Amphan) ಚಂಡಮಾರುತವು ಗಂಟೆಗೆ 270 km ವೇಗದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
38. ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಒಳನಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವೇನು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ವಿವರಣೆ: ಒಳನಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಒಳನಾಡಿಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
39. ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD)
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಯು ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಯು ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ.
40. ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಗಾಳಿಯು ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಿ ಫಲಕದ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು
ವಿವರಣೆ: ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯು ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಫಲಕದ ಮೇಲಿನ ಬಲ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಫಲಕಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಹಾರಿಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. (This applies the principle of air exerting pressure).
ವಿವರಣೆ: ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯು ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಫಲಕದ ಮೇಲಿನ ಬಲ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಫಲಕಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಹಾರಿಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. (This applies the principle of air exerting pressure).
41. ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುತಗಳು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬೀಸುತ್ತವೆ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (B) ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ (ಸಮುದ್ರ ಮಾರುತ)
ವಿವರಣೆ: ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯು ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬೀಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ: ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿ ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯು ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬೀಸುತ್ತದೆ.
42. ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಯಲ್ಲ?
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: (C) ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವುದು
ವಿವರಣೆ: ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟವು ಭೂಮಿಯ ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ (Cyclone) ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದವು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಾನಿಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿವರಣೆ: ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟವು ಭೂಮಿಯ ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ (Cyclone) ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದವು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಾನಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರಗಳ ಪಟ್ಟಿ (Answer Key)
| ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಂಖ್ಯೆ | ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ | ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ |
|---|---|---|
| 1 | (B) | ಒತ್ತಡ |
| 2 | (C) | ಒತ್ತಡ = ಬಲ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ |
| 3 | (B) | ನ್ಯೂಟನ್/ಚದರ ಮೀಟರ್ ($N/m^2$) |
| 4 | (C) | ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ (Pa) |
| 5 | (C) | ತೂಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು |
| 6 | (A) | ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು |
| 7 | (B) | ಚೂಪಾದ ತುದಿಯು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ |
| 8 | (B) | $50~N/m^2$ |
| 9 | (C) | ದ್ರವದ ಸ್ತಂಭದ (column) ಎತ್ತರವನ್ನು |
| 10 | (B) | ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ನಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು |
| 11 | (B) | ದ್ರವಗಳು ಪಾತ್ರೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ |
| 12 | (C) | ತಳದ ಸಮೀಪವಿರುವ ನೀರಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪಾರ್ಶ್ವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು |
| 13 | (B) | ವಾತಾವರಣ |
| 14 | (B) | ಹೀರುಬಟ್ಟಲಿನ ಒಳಗಿನ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯ (ಹೊರಗಿನ) ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ |
| 15 | (C) | 225 kg (2250 N) |
| 16 | (C) | ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡವೂ ಕೂಡಾ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುತ್ತದೆ |
| 17 | (B) | 100 Pa |
| 18 | (B) | ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ |
| 19 | (B) | ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ |
| 20 | (B) | ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ |
| 21 | (A) | ಬಲೂನ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ |
| 22 | (B) | ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡವು ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ |
| 23 | (B) | ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದು |
| 24 | (B) | ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ |
| 25 | (B) | ಧನ ಆವೇಶಗಳು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಋಣ ಆವೇಶಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ |
| 26 | (C) | ಧನ ಆವೇಶ (+) |
| 27 | (B) | ಮಿಂಚು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗಾಳಿಯು ದಿಢೀರನೆ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸಿ (expands) ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ |
| 28 | (C) | ಕಾಲ್ಬೈಶಾಖಿ |
| 29 | (B) | ಬೊರ್ಡೊಯಿಸಿಲಾ |
| 30 | (D) | ಕಾಫಿ ಗಿಡಗಳು |
| 31 | (C) | ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು |
| 32 | (B) | ಮಿಂಚು ಬಂಧಕ (Lightning conductor) |
| 33 | (C) | ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ |
| 34 | (B) | ನೀರಾವಿಯು ಮಳೆಹನಿಗಳಾಗಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಾಗ (condensation) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಾಖ |
| 35 | (C) | ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye) |
| 36 | (B) | ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಗಾಳಿಯ ಪೂರೈಕೆ ನಿಂತುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ |
| 37 | (C) | ಗಂಟೆಗೆ 270 km |
| 38 | (B) | ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ |
| 39 | (B) | ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) |
| 40 | (B) | ಗಾಳಿಯು ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಿ ಫಲಕದ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು |
| 41 | (B) | ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ (ಸಮುದ್ರ ಮಾರುತ) |
| 42 | (C) | ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವುದು |
© SmartGuruji
