SA-2 परीक्षा 2026 उत्तरपत्रिका – इयत्ता 7वी गणित (DSERT LBA आधारित)
इयत्ता 7वी गणित विषयासाठी SA-2 परीक्षा मार्च 2026 साठी ही सविस्तर उत्तरपत्रिका विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. ही परीक्षा Semester 1 आणि Semester 2 या दोन्ही अभ्यासक्रमावर आधारित असून, प्रश्नपत्रिका DSERT Bengaluru द्वारे Lesson Based Assessment (LBA) पद्धतीनुसार तयार करण्यात आली आहे.
या उत्तरपत्रिकेमध्ये 40 गुणांच्या परीक्षेसाठी सर्व प्रश्नांची टप्प्याटप्प्याने, सोपी आणि अचूक उत्तरे दिलेली आहेत. गणितातील संकल्पना स्पष्टपणे समजून घेण्यासाठी, उदाहरणे सोडवण्याची योग्य पद्धत शिकण्यासाठी आणि परीक्षेत उत्तर कसे लिहावे यासाठी ही उत्तरपत्रिका विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शक ठरेल.
तसेच, शिक्षकांसाठीही ही उत्तरपत्रिका मूल्यांकन करताना संदर्भ म्हणून उपयुक्त आहे. LBA पद्धतीनुसार विचारलेल्या प्रश्नांचे स्वरूप, उत्तरांची मांडणी आणि गुणांचे विभाजन याबाबत सुस्पष्ट माहिती या पोस्टमध्ये मिळेल.
ही उत्तरपत्रिका डाउनलोड करून नियमित सराव केल्यास विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढेल आणि SA-2 परीक्षेत अधिक गुण मिळवण्यास मदत होईल.
SA-2 परीक्षा मार्च 2026 उत्तर पत्रिका | इयत्ता 7वी गणित
Q 1. 25% चे दशांश रूप
उत्तर: a) 0.25
स्पष्टीकरण: 25% = 25 / 100 = 0.25
Q 2. परिमेय संख्या आणि तिचा व्यास्तांक यांचा गुणाकार हा नेहमी इतका असतो:
उत्तर: d) 1
स्पष्टीकरण: कोणतीही संख्या आणि तिचा गुणाकार व्यस्त (उदा. a × 1/a) यांचा गुणाकार नेहमी 1 येतो.
Q 3. वर्तुळाच्या वक्रमार्गावरील एकूण अंतर:
उत्तर: b) परिघ
स्पष्टीकरण: वर्तुळाच्या कडेच्या एकूण लांबीला वर्तुळाचा परिघ (Circumference) असे म्हणतात.
Q 4. 52 ची किंमत:
उत्तर: c) 25
स्पष्टीकरण: 52 = 5 × 5 = 25.
Q 5. समभूज त्रिकोणातील प्रत्येक कोन ……. असतो.
उत्तर: 60°
स्पष्टीकरण: त्रिकोणाच्या तिन्ही कोनांची बेरीज 180° असते. समभुज त्रिकोणात तिन्ही कोन समान असतात, म्हणून 180° ÷ 3 = 60°.
Q 6. चौरसाकृती पाया असलेल्या पिऱ्यामिडला एकूण …. कडा असतात.
उत्तर: 8
स्पष्टीकरण: चौरसाकृती पायाला 4 कडा असतात आणि पायाच्या प्रत्येक शिरोबिंदूतून वर जाणारी 1 अशा 4 कडा, मिळून एकूण 8 कडा असतात.
Q 7. 1/-3 आणि -1/4 यापैकी मोठा अपूर्णांक ….हा आहे.
उत्तर: -1/4
स्पष्टीकरण: -1/3 ≈ -0.33 आणि -1/4 = -0.25. ऋण संख्यांमध्ये जी संख्या शून्याच्या जवळ असते ती मोठी असते, म्हणून -1/4 मोठा आहे.
Q 8. सामाईक मध्य (केंद्र) असणाऱ्या वर्तुळांना …. म्हणतात.
उत्तर: समकेंद्रित वर्तुळे
स्पष्टीकरण: एकाच केंद्रातून परंतु वेगवेगळ्या त्रिज्या घेऊन काढलेल्या वर्तुळांना समकेंद्रित (Concentric) वर्तुळे म्हणतात.
Q 9. “c आणि d यांच्या फरकाला त्यांच्या बेरजेने गुणले” या विधानाचे समीकरण लिहा.
उत्तर: (c – d) × (c + d)
स्पष्टीकरण: फरक = (c – d), बेरीज = (c + d), त्यांचा गुणाकार = (c – d)(c + d).
Q 10. घातांकाच्या नियमाचा वापर करून (23)4 ला सरळ रूप द्या.
उत्तर: 212
स्पष्टीकरण: (am)n = am × n या नियमानुसार, 23 × 4 = 212.
Q 11. ‘Z’ या अक्षराचा परिभ्रमणीय सममितीचा क्रम किती?
उत्तर: 2
स्पष्टीकरण: ‘Z’ ला 180° मध्ये फिरवल्यावर ते पुन्हा मूळ अक्षरासारखेच दिसते. (360° / 180° = 2).
Q 12. घनायत आणि वर्तुळ आकारांच्या वस्तूंची नावे लिहा.
उत्तर: घनायत आकाराच्या वस्तू – वीट, कंपासपेटी, डस्टर. गोल/वर्तुळाकार वस्तू – चेंडू, नाणे.
स्पष्टीकरण: घनायताला लांबी, रुंदी आणि उंची असते (उदा. वीट). नाणे हे वर्तुळाकार (Circular) असते आणि चेंडू हा गोल (Sphere) असतो.
Q 13. खाली दिलेल्या पदांपैकी सजातीय पदे ओळखा: xy, 3n, 4xy, 15xy, 19n
उत्तर: सजातीय पदे: (xy, 4xy, 15xy) आणि (3n, 19n).
स्पष्टीकरण: ज्या पदांमधील चले (Variables) समान असतात, त्यांना सजातीय पदे म्हणतात.
Q 14. रेषीय सममिती असलेली इंग्रजी वर्णमालेतील चार अक्षरे लिहा.
उत्तर: A, H, I, M, O, X, T, U, V, W, Y यांपैकी कोणतीही चार अक्षरे.
स्पष्टीकरण: या अक्षरांचे मधून दोन समान भाग करता येतात (Line of symmetry).
Q 15. 1,000 चे 25% किती?
उत्तर: 250
स्पष्टीकरण: 1000 × (25 / 100) = 250.
Q 16. -45 / -18 चे संक्षिप्त रुपात लिहा.
उत्तर: 5 / 2
स्पष्टीकरण: दोन्हीकडे ऋण चिन्ह असल्याने ते धन होते. 45 आणि 18 ला 9 ने भाग दिल्यास 5/2 मिळते.
Q 17. 7x2y चा अवयव वृक्ष काढा.
उत्तर: 7, x, x, y या शाखा दाखवून अवयव वृक्ष काढावा.
स्पष्टीकरण: 7x2y चे मूळ अवयव 7 × x × x × y हे आहेत.
Q 18. 256 हे 2 आधारांक घेऊन घातांकरुपात लिहा.
उत्तर: 28
स्पष्टीकरण: 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 256.
Q 19. खालील आकृत्यांसाठी सममितीय रेषांची संख्या लिहा.
उत्तर: चौरस – 4, आयत – 2, समभुज त्रिकोण – 3, वर्तुळ – असंख्य.
स्पष्टीकरण: ज्या रेषेमुळे आकृतीचे दोन तंतोतंत जुळणारे भाग होतात तिला सममिती रेषा म्हणतात.
Q 20. चौरसाकृती पाया असलेल्या पिऱ्यामिडला असणाऱ्या शिरोबिंदू आणि कडांची संख्या किती?
उत्तर: शिरोबिंदू – 5, कडा – 8.
स्पष्टीकरण: पायाचे 4 आणि वरचा 1 मिळून 5 शिरोबिंदू. पायाच्या 4 आणि उभ्या 4 मिळून 8 कडा.
Q 21. सुमन P या ठिकाणापासून पूर्वेकडे 2/3 कि.मी. चालत जाते आणि तेथून पश्चिमेकडे 5/4 कि.मी. चालत जाते. तर ती आता कोठे पोहोचलेली आहे?
उत्तर: ती P या ठिकाणापासून पश्चिमेकडे 7/12 कि.मी. अंतरावर पोहोचलेली आहे.
स्पष्टीकरण: पूर्वेकडील अंतर धन (+) आणि पश्चिमेकडील अंतर ऋण (-) मानू.
2/3 – 5/4 = (8 – 15) / 12 = -7/12. ऋण चिन्ह पश्चिम दिशा दर्शवते.
2/3 – 5/4 = (8 – 15) / 12 = -7/12. ऋण चिन्ह पश्चिम दिशा दर्शवते.
Q 22. अब्दुल त्याच्या वर्गात कंपासपेटी, चेंडू, पेन्सिल आणि वही यांचे निरीक्षण करतो. त्यांच्या त्रिमितीय आकारांची नावे लिहा.
उत्तर: कंपासपेटी – घनायत (Cuboid), चेंडू – गोल (Sphere), पेन्सिल – वृत्तचिती (Cylinder), वही – घनायत (Cuboid).
स्पष्टीकरण: हे सर्व दैनंदिन वापरातील 3D आकार आहेत.
Q 23. अनिताच्या बँक खात्यात ₹ 35,000 आहेत. 5% व्याजदराने 5 वर्षांचे होणारे सरळव्याज किती आणि तिला 5 वर्षानंतर मिळणारी एकूण रक्कम किती?
उत्तर: सरळव्याज = ₹ 8,750, एकूण रक्कम = ₹ 43,750.
स्पष्टीकरण: मुद्दल (P) = 35000, दर (R) = 5, काळ (T) = 5.
सरळव्याज (I) = (P × R × T) / 100 = (35000 × 5 × 5) / 100 = 8750.
एकूण रक्कम (A) = P + I = 35000 + 8750 = 43750.
सरळव्याज (I) = (P × R × T) / 100 = (35000 × 5 × 5) / 100 = 8750.
एकूण रक्कम (A) = P + I = 35000 + 8750 = 43750.
Q 24. 3.5 सें.मी. त्रिज्या असणारे वर्तुळ रचा. त्यामध्ये वर्तुळामध्य ‘O’, त्रिज्या ‘OA’ आणि व्यास ‘AB’ दाखवा.
उत्तर: विद्यार्थ्यांनी कंपासच्या साहाय्याने 3.5 सें.मी. त्रिज्येचे वर्तुळ काढावे.
स्पष्टीकरण: मध्यबिंदूला ‘O’ नाव द्यावे. O पासून वर्तुळाच्या कडेपर्यंत एक रेषा काढून तिला ‘OA’ (त्रिज्या) नाव द्यावे आणि वर्तुळाच्या मधून जाणारी व O बिंदूतून जाणारी एक पूर्ण रेषा काढून तिला ‘AB’ (व्यास) नाव द्यावे.
