इयत्ता 7वी समाज विज्ञान
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025–2026)
LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांसाठी उपयुक्त असा हा इयत्ता 7वी समाज विज्ञान विषयाचा संकलित मूल्यमापन – 2 (Summative Assessment – 2) संच सादर करत आहोत. हा प्रश्नसंच LBA (Lesson Based Assessment) पद्धतीनुसार तयार करण्यात आला असून 2025–2026 शैक्षणिक वर्षासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
या संचामध्ये पुढील बाबींचा समावेश करण्यात आला आहे:
- 50 गुणांची संपूर्ण नमुना प्रश्नपत्रिका
- वेळ: 90 मिनिटे यानुसार प्रश्नरचना
- गुणानुक्रम व ब्लूप्रिंटनुसार विभागवार प्रश्न
- सविस्तर उत्तरपत्रिका (Answer Key)
- तोंडी परीक्षेसाठी स्वतंत्र प्रश्नसंच
ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या स्वरूपाची अचूक कल्पना देईल तसेच अभ्यासातील महत्त्वाचे घटक समजून घेण्यास मदत करेल. शिक्षकांना मूल्यमापनासाठी मार्गदर्शक ठरेल आणि विद्यार्थ्यांना आत्मविश्वास वाढविण्यास उपयुक्त ठरेल.
खाली दिलेली प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिका डाउनलोड करून सराव करा व परीक्षेत उत्तम यश मिळवा!
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 3
विभाग 1: खालील प्रश्नांची एका वाक्यात किंवा दिलेल्या पर्यायातून योग्य उत्तर निवडून लिहा. (12 गुण)
-
1. ‘आर्य समाजा’ची स्थापना कोणी केली?A) राजा राम मोहन रॉय B) स्वामी दयानंद सरस्वती C) स्वामी विवेकानंद D) आत्माराम पांडुरंग
- 2. 1857 च्या उठावाचे तत्कालीन कारण काय होते?
-
3. “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच” असे कोणी म्हटले?A) भगतसिंग B) लाला लजपतराय C) बाळ गंगाधर टिळक D) बिपिनचंद्र पाल
- 4. ‘कर्नाटक कुलपुरोहित’ म्हणून कोणाला ओळखले जाते?
-
5. ‘चिपको चळवळ’ कोणत्या उद्देशासाठी सुरू करण्यात आली?A) नद्या वाचवण्यासाठी B) झाडे वाचवण्यासाठी C) प्राणी वाचवण्यासाठी D) भाषा वाचवण्यासाठी
-
6. 1974 मध्ये कर्नाटकात जमीन सुधारणा कायदा कोणी लागू केला?A) डी. देवराज अर्स B) एस. निजलिंगप्पा C) के.सी. रेड्डी D) रामकृष्ण हेगडे
- 7. सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य ठिकाण कोठे आहे?
-
8. भारतीय नौदलाच्या प्रमुखाला काय म्हणतात?A) जनरल B) एअर चीफ मार्शल C) ॲडमिरल D) कर्नल
-
9. ‘सार्क’ (SAARC) या संघटनेची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?A) 1980 B) 1985 C) 1990 D) 1995
-
10. संयुक्त राष्ट्रसंघाचा (UNO) ‘संयुक्त राष्ट्र दिन’ कधी साजरा केला जातो?A) 24 ऑक्टोबर B) 10 डिसेंबर C) 15 ऑगस्ट D) 26 जानेवारी
- 11. ऑस्ट्रेलिया खंडाला ‘समतल भूखंड’ असे का म्हणतात?
-
12. अंटार्क्टिका खंडात भारताने स्थापन केलेल्या दुसऱ्या संशोधन केंद्राचे नाव काय?A) दक्षिण गंगोत्री B) मैत्री C) भारती D) यमुना
विभाग 2: खालील प्रश्नांची 2 ते 3 वाक्यांत उत्तरे लिहा. (20 गुण)
- 13. ब्राह्मो समाजाची कोणतीही दोन शिकवण किंवा तत्त्वे लिहा.
- 14. 1857 च्या उठावाची दोन राजकीय कारणे सांगा.
- 15. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची दोन प्रमुख उद्दिष्टे लिहा.
- 16. दलित चळवळीचा मुख्य उद्देश काय होता?
- 17. पंचायत राज व्यवस्थेचे तीन टप्पे (स्तर) कोणते आहेत?
- 18. सर्वोच्च न्यायालयाची कोणतीही दोन कार्ये लिहा.
- 19. भारतीय लष्कराची (Army) दोन मुख्य कार्ये सांगा.
- 20. संयुक्त राष्ट्रसंघाची (UNO) दोन मुख्य उद्दिष्टे लिहा.
- 21. ऑस्ट्रेलिया खंडातील नैसर्गिक वनस्पतींची माहिती थोडक्यात द्या.
- 22. अंटार्क्टिका खंडाला ‘पांढरा खंड’ असे का म्हटले जाते?
विभाग 3: खालील प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे लिहा. (8 गुण)
- 23. 1857 च्या पहिल्या स्वातंत्र्य युद्धाचे परिणाम स्पष्ट करा. किंवा डॉ. बी. आर. आंबेडकर यांचे सामाजिक सुधारणेतील योगदान लिहा.
- 24. ऑस्ट्रेलिया खंडातील विचित्र प्राणी आणि पक्ष्यांची माहिती लिहा. किंवा संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या (UNO) विविध शाखांची (अंगे) नावे सांगून सुरक्षा समितीचे कार्य लिहा.
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
विभाग 1: उत्तरे
1. B) स्वामी दयानंद सरस्वती
2. एनफिल्ड रायफल आणि गाय/डुकराची चरबी लावलेली काडतुसे.
3. C) बाळ गंगाधर टिळक
4. अलुर वेंकट राव
5. B) झाडे वाचवण्यासाठी
6. A) डी. देवराज अर्स
7. नवी दिल्ली
8. C) ॲडमिरल
9. B) 1985
10. A) 24 ऑक्टोबर
11. त्याचा 94% भाग समुद्रसपाटीपासून 600 मीटरपेक्षा कमी उंचीचा असल्याने.
12. B) मैत्री
2. एनफिल्ड रायफल आणि गाय/डुकराची चरबी लावलेली काडतुसे.
3. C) बाळ गंगाधर टिळक
4. अलुर वेंकट राव
5. B) झाडे वाचवण्यासाठी
6. A) डी. देवराज अर्स
7. नवी दिल्ली
8. C) ॲडमिरल
9. B) 1985
10. A) 24 ऑक्टोबर
11. त्याचा 94% भाग समुद्रसपाटीपासून 600 मीटरपेक्षा कमी उंचीचा असल्याने.
12. B) मैत्री
विभाग 2: उत्तरे (निवडक)
14. डलहौसीचे ‘दत्तक वारस नामंजूर’ धोरण आणि संस्थाने खालसा करणे.
21. ऑस्ट्रेलियात युकॅलिप्टस, बाभूळ आणि ‘स्याव्हाना’ प्रकारचे गवत आढळते. तसेच पाम आणि सीडार वृक्ष आढळतात.
22. अंटार्क्टिका खंड वर्षभर बर्फाने आच्छादलेला असतो, म्हणून त्याला ‘पांढरा खंड’ म्हणतात.
21. ऑस्ट्रेलियात युकॅलिप्टस, बाभूळ आणि ‘स्याव्हाना’ प्रकारचे गवत आढळते. तसेच पाम आणि सीडार वृक्ष आढळतात.
22. अंटार्क्टिका खंड वर्षभर बर्फाने आच्छादलेला असतो, म्हणून त्याला ‘पांढरा खंड’ म्हणतात.
विभाग 3: उत्तरे (निवडक)
23. 1857 चे परिणाम: ईस्ट इंडिया कंपनीचे शासन संपले. कारभार राणीकडे. पुढील स्वातंत्र्यलढ्यासाठी प्रेरणा. डॉ. आंबेडकर: महाड सत्याग्रह, काळाराम मंदिर प्रवेश, संविधान लेखन.
24. ऑस्ट्रेलियातील प्राणी: कांगारू (राष्ट्रीय प्राणी), प्लेटिपस (अंडी घालणारा सस्तन), डिंगो (जंगली कुत्रा), इमु (उडू न शकणारा पक्षी).
24. ऑस्ट्रेलियातील प्राणी: कांगारू (राष्ट्रीय प्राणी), प्लेटिपस (अंडी घालणारा सस्तन), डिंगो (जंगली कुत्रा), इमु (उडू न शकणारा पक्षी).
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
तोंडी प्रश्न पेढी (20 प्रश्न)
- 1. ‘सत्यार्थ प्रकाश’ हा ग्रंथ कोणी लिहिला? → स्वामी दयानंद सरस्वती
- 2. भारताच्या पहिल्या महिला शिक्षिका कोण होत्या? → सावित्रीबाई फुले
- 3. 1857 च्या उठावात कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले? → नाना साहेब
- 4. “तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आजादी दूंगा” हा नारा कोणी दिला? → सुभाषचंद्र बोस
- 5. ‘कायदे आझम’ असे कोणाला म्हटले जाते? → मोहम्मद अली जिना
- 6. भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते? → जवाहरलाल नेहरू
- 7. कर्नाटक राज्याची स्थापना (एकीकरण) कोणत्या वर्षी झाली? → 1956
- 8. ‘म्हैसूर’ राज्याचे नाव बदलून ‘कर्नाटक’ कधी करण्यात आले? → 1973
- 9. चिपको चळवळ कशासाठी होती? → झाडे वाचवण्यासाठी
- 10. सालुमरादा तिम्मक्का कशासाठी प्रसिद्ध आहे? → झाडे लावण्यासाठी
- 11. भारताच्या संविधानाचे शिल्पकार कोण आहेत? → डॉ. बी. आर. आंबेडकर
- 12. माहितीचा अधिकार कायदा (RTI) कोणत्या वर्षी आला? → 2005
- 13. ग्रामपंचायतीचा प्रमुख कोण असतो? → ग्रामपंचायत अध्यक्ष
- 14. भारतातील सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court) कोठे आहे? → नवी दिल्ली
- 15. भारताच्या तिन्ही दलांचे सर्वोच्च प्रमुख कोण असतात? → राष्ट्रपती
- 16. सार्क मध्ये किती देश आहेत? → 8 देश
- 17. संयुक्त राष्ट्रसंघाचे (UNO) मुख्यालय कोठे आहे? → न्यूयॉर्क
- 18. जगातील सर्वात लहान खंड कोणता आहे? → ऑस्ट्रेलिया
- 19. ऑस्ट्रेलियाचे दुसरे नाव काय आहे? → नवीन खंड
- 20. पेंग्विन पक्षी कोठे आढळतात? → अंटार्क्टिका
प्रश्नपत्रिकेची PDF लवकरच उपलब्ध होईल..



