संकलित मूल्यमापन-2 (SA-2): इयत्ता 5वी मराठी नमूना प्रश्नपत्रिका-1 (2025-2026)
नमस्कार विद्यार्थी आणि शिक्षक मित्रांनो,
शालेय वर्षाचा शेवटचा टप्पा म्हणजे संकलित मूल्यमापन-2 (SA-2) परीक्षा आता जवळ येत आहे. विद्यार्थ्यांचा सराव अधिक प्रभावी व्हावा आणि त्यांना परीक्षेच्या स्वरूपाची स्पष्ट कल्पना यावी, यासाठी आम्ही या ब्लॉगमध्ये इयत्ता 5वी मराठी (द्वितीय भाषा) विषयाची नमूना प्रश्नपत्रिका-1 (Sample Paper-1) उपलब्ध करून दिली आहे.
ही प्रश्नपत्रिका 2025-2026 या शैक्षणिक वर्षाच्या नवीनतम आराखड्यावर आणि पाठ आधारित मूल्यमापन (LBA) पद्धतीवर आधारित आहे.
या प्रश्नपत्रिकेची ठळक वैशिष्ट्ये:
- गुण आणि वेळ: एकूण 40 गुणांची ही प्रश्नपत्रिका 90 मिनिटांच्या वेळेत सोडवण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे.
- घटक: यामध्ये पाठ्यपुस्तकातील महत्त्वाचे धडे, कविता, व्याकरण आणि लेखन कौशल्य यांचा समावेश आहे.
- प्रश्नांचे स्वरूप: ज्ञान, आकलन, उपयोजन आणि कौशल्य यांवर आधारित वस्तुनिष्ठ व दीर्घोत्तरी प्रश्नांची अचूक गुंफण.
- सराव आणि तयारी: ही प्रश्नपत्रिका सोडवल्यामुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढेल आणि वेळेचे नियोजन (Time Management) करण्यास मदत होईल.
- शिक्षकांसाठी उपयुक्त: शिक्षकांना वर्गात सराव परीक्षा घेण्यासाठी हा एक उत्तम रेडी-टू-युज (Ready-to-use) दस्तऐवज आहे.
खाली दिलेल्या लिंकवरून तुम्ही ही प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षेचा आराखडा पाहू शकता आणि डाउनलोड करू शकता.
तुमच्या परीक्षेच्या तयारीसाठी हे साहित्य नक्कीच उपयुक्त ठरेल. ही पोस्ट तुमच्या इतर विद्यार्थी मित्रांसोबत आणि शिक्षक गटांमध्ये शेअर करायला विसरू नका!
प्रश्नपत्रिकेची PDF लवकरच उपलब्ध होईल..
संकलित मूल्यमापन – 2 (मार्च – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 1
प्रश्न 1. खालील प्रश्नांची एका शब्दात उत्तरे लिहा / योग्य पर्याय निवडा / व्याकरण. (12 गुण)
-
1. मधूला कोणत्या भाज्या खाणे आवडायचे?(अ) मेथी आणि पालक (ब) वाटाण्याची उसळ आणि बटाटा (क) गाजर आणि काकडी
- 2. ‘झेंडा’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द लिहा.
- 3. रेडिओवर भाषण करणाऱ्या व्यक्तीला काय म्हणतात?
-
4. ‘शाब्बास!’ या शब्दाची जात ओळखा.नाम सर्वनाम केवलप्रयोगी अव्यय
-
5. कवी माथी काय लावून पावन होतो?(अ) चरण धूळ (ब) पाणी (क) टिळा
- 6. दिनूचे वडील काय काम करत होते?
- 7. ‘कोषागार’ या शब्दाचा अर्थ लिहा.
-
8. काचेचा महाल कोणास म्हटले आहे?(अ) कंदील (ब) पणती (क) समई
- 9. बसवेश्वरांनी कोठे समाधी घेतली?
- 10. ‘अती कोप’ म्हणजे काय?
- 11. इंग्रजी शब्दाचा मराठी अर्थ सांगा: ‘कॉम्प्युटर’.
- 12. विरुद्धार्थी शब्द लिहा: ‘गरीब’ x …………
प्रश्न 2. खालील प्रश्नांची 2 ते 3 वाक्यांत उत्तरे लिहा. (20 गुण)
- 13. समतोल आहार म्हणजे काय?
- 14. शेतकरी स्वातंत्र्याचे गाणे कसे गाणार आहेत?
- 15. एफ. एम. (FM) चा शोध कोणी लावला?
- 16. भटजींच्या पत्नीने भटजींना कोणते काम सांगितले?
- 17. दुष्काळ पडल्यामुळे काय काय घडले?
- 18. आईचे बिल पाहून दिनूची अवस्था कशी झाली?
- 19. राजाने शेतकऱ्यांना पाचशे मोहरा कशासाठी दिल्या होत्या?
- 20. दिव्याची ज्योत आपल्याला कोणता संदेश देते?
- 21. बसवेश्वरांच्या मते खरा धर्म कोणता?
- 22. ‘अती कामामुळे’ काय होते असे कवीला वाटते?
प्रश्न 3. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा (4-5 ओळींत). (8 गुण)
-
23. (पाठ 18 – उपयोजन) खालील वस्तूंच्या किंमती वापरून एक ‘बिल’ तयार करा:
o 1 किलो साखर – 40 रुपये
o 100 ग्रॅम चहा पूड – 20 रुपये
o 1/2 किलो तूर डाळ – 70 रुपये
o एकूण रक्कम: ……….. रुपये. -
24. कवितेच्या ओळी पूर्ण करा व लिहा.
देवतुल्य ____________________
_________________________
________________________
________________________
_________________ वरदहस्त डोई ||1||
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
विभाग 1: वस्तुनिष्ठ उत्तरे (Objective)
1. (ब) वाटाण्याची उसळ आणि बटाटा
2. ध्वज
3. वक्ता
4. केवलप्रयोगी अव्यय
5. (अ) चरण धूळ
6. डॉक्टर
7. खजिना
8. (अ) कंदील
9. कुडलसंगम
10. खूप रागवणे / संताप
11. संगणक
12. श्रीमंत
2. ध्वज
3. वक्ता
4. केवलप्रयोगी अव्यय
5. (अ) चरण धूळ
6. डॉक्टर
7. खजिना
8. (अ) कंदील
9. कुडलसंगम
10. खूप रागवणे / संताप
11. संगणक
12. श्रीमंत
विभाग 2: लघूत्तरी उत्तरे (Short Answers)
13. ज्या आहारात शरीराला आवश्यक असलेले सर्व पोषक घटक (पिष्टमय पदार्थ, प्रथिने, स्निग्ध पदार्थ, जीवनसत्त्वे) योग्य प्रमाणात असतात, त्याला समतोल आहार म्हणतात.
14. हातात तिरंगी झेंडे घेऊन शेतकरी स्वातंत्र्याचे गाणे गाणार आहेत.
15. एडविन हॅवर्ड आर्मस्ट्राँग या शास्त्रज्ञाने एफ. एम. (FM) चा शोध लावला.
16. भटजींच्या पत्नीने भटजींना नदीवर जाऊन पिण्याचे पाणी आणण्याचे काम सांगितले.
17. दुष्काळ पडल्यामुळे विहिरींचे पाणी आटले, नदी-नाले कोरडे पडले आणि शेतकऱ्यांकडे बियाणे खरेदी करण्यासाठी पैसे नव्हते.
18. आईचे बिल पाहून दिनूच्या डोळ्यात पाणी आले, त्याचा गळा भरून आला आणि त्याच्या हातातील कागद खाली पडला.
19. दुष्काळ पडल्यामुळे शेतकऱ्यांकडे पैसे नव्हते, म्हणून बियाणे खरेदी करण्यासाठी राजाने पाचशे मोहरा दिल्या होत्या.
20. दिव्याची ज्योत स्वतः जळून दुसऱ्यांना प्रकाश देते, तसे आपणही दुसऱ्यांच्या उपयोगी पडले पाहिजे, असा संदेश देते.
21. लोकांचे कल्याण करणे, लोकांचे दुःख दूर करणे आणि सुखासाठी अहोरात्र झटणे हाच खरा धर्म आहे.
22. कोणत्याही कामाचा अतिरेक झाल्यास (अती काम केल्यास) तो ‘भिकेचा पाया’ ठरू शकतो किंवा कामाचा त्रास होऊ शकतो.
14. हातात तिरंगी झेंडे घेऊन शेतकरी स्वातंत्र्याचे गाणे गाणार आहेत.
15. एडविन हॅवर्ड आर्मस्ट्राँग या शास्त्रज्ञाने एफ. एम. (FM) चा शोध लावला.
16. भटजींच्या पत्नीने भटजींना नदीवर जाऊन पिण्याचे पाणी आणण्याचे काम सांगितले.
17. दुष्काळ पडल्यामुळे विहिरींचे पाणी आटले, नदी-नाले कोरडे पडले आणि शेतकऱ्यांकडे बियाणे खरेदी करण्यासाठी पैसे नव्हते.
18. आईचे बिल पाहून दिनूच्या डोळ्यात पाणी आले, त्याचा गळा भरून आला आणि त्याच्या हातातील कागद खाली पडला.
19. दुष्काळ पडल्यामुळे शेतकऱ्यांकडे पैसे नव्हते, म्हणून बियाणे खरेदी करण्यासाठी राजाने पाचशे मोहरा दिल्या होत्या.
20. दिव्याची ज्योत स्वतः जळून दुसऱ्यांना प्रकाश देते, तसे आपणही दुसऱ्यांच्या उपयोगी पडले पाहिजे, असा संदेश देते.
21. लोकांचे कल्याण करणे, लोकांचे दुःख दूर करणे आणि सुखासाठी अहोरात्र झटणे हाच खरा धर्म आहे.
22. कोणत्याही कामाचा अतिरेक झाल्यास (अती काम केल्यास) तो ‘भिकेचा पाया’ ठरू शकतो किंवा कामाचा त्रास होऊ शकतो.
विभाग 3: उपयोजन व सविस्तर (Application)
23. बिल तयार करणे:
| वस्तू | प्रमाण | दर |
|---|---|---|
| साखर | 1 किलो | 40 रुपये |
| चहा पूड | 100 ग्रॅम | 20 रुपये |
| तूर डाळ | 1/2 किलो | 70 रुपये |
| एकूण रक्कम | 130 रुपये | |
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
तोंडी प्रश्न पेढी (20 प्रश्न)
- 1. मधूला स्वप्नात कोणी सल्ला दिला? → भाज्यांनी
- 2. ‘विशेषण’ म्हणजे काय? → नामाबद्दल विशेष माहिती सांगणारा शब्द
- 3. 15 ऑगस्टला कोणता दिवस साजरा करतात? → स्वातंत्र्य दिन
- 4. ‘किसान’ या शब्दाचा अर्थ काय? → शेतकरी
- 5. एफ. एम. (FM) वर आवाज कसा ऐकू येतो? → सुस्पष्ट
- 6. भारतात आकाशवाणी केंद्र पहिल्यांदा कोठे सुरू झाले? → मुंबई
- 7. भटजींना कशाची सवय होती? → घरी जेवायला अतिथी घेऊन येण्याची
- 8. ‘सुमन’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द? → फुल
- 9. कवी कोणाची पूजा करतो? → आई-बाबांची
- 10. ‘सागर’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द? → समुद्र
- 11. दिनूला काय समजले नव्हते? → बिल म्हणजे काय
- 12. आईने दिनूच्या गालाचे काय घेतले? → मुके
- 13. तेनाली राम कोणाच्या दरबारात होता? → कृष्णदेवराय
- 14. शेती का पिकली नाही? → दुष्काळ पडल्यामुळे
- 15. काळा धूर कोण सोडते? → समई
- 16. ‘इवली’ या शब्दाचा अर्थ? → लहान / छोटी
- 17. बसवेश्वरांचा जन्म कोठे झाला? → बागेवाडी
- 18. ‘अहोरात्र’ म्हणजे काय? → रात्रंदिवस
- 19. कशाचा मार्ग संकटाचा असतो? → अती भूषणे घालण्याचा
- 20. माणसाने जीवनात कसे वागावे? → प्रमाणात
प्रश्नपत्रिकेची PDF लवकरच उपलब्ध होईल..
