Class 7 Science LBA नमूना प्रश्नपत्रिका प्रकरण – 10. विद्युत प्रवाह आणि त्याचे परिणाम

LBA 7th Science Model Question Papers हा ब्लॉगपोस्ट विद्यार्थ्यांसाठीच नव्हे तर शिक्षक, पालक आणि स्पर्धा परीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करणाऱ्यांसाठीही अत्यंत उपयुक्त आहे. विज्ञानातील प्रत्येक संकल्पनेचे व्यवहारज्ञान वाढवून शिकण्याची प्रक्रिया अधिक आनंददायी करण्यासाठी ही मॉडेल प्रश्नपत्रिका महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

इयत्ता – 7वी | विषय – विज्ञान | गुण: 20

प्रकरण – 10. विद्युत प्रवाह आणि त्याचे परिणाम

इयत्ता ७वी विज्ञान LBA साठी खास तयार केलेले मॉडेल प्रश्नपत्रिका संच दिले आहेत, जे अभ्यासक्रमातील महत्त्वाचे मुद्दे, धड्यानुसार प्रश्नांची रचना आणि परीक्षेची तयारी अधिक सोपी करतील. विज्ञान हा विषय केवळ सिद्धांता पुरता मर्यादित नसून प्रयोग, निरीक्षण, अनुभव आणि तर्क या सर्वांचा संगम आहे. त्यामुळे मॉडेल प्रश्नपत्रिकांद्वारे विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक तसेच व्यावहारिक पातळीवर योग्य दिशादर्शन मिळते.

दिनांक: 14.08.2025 रोजीच्या सुधारित परिपत्रकानुसार –

  1.  पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी इयत्ता 1 ते 5 वीसाठी 15 गुण आणि इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी 20 गुण विचारात घ्यावे.
  2.  भाषा विषयामध्ये प्रत्येक पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी एक पाठ आणि एक कविता विचारात घ्यावी.
  3. इयत्ता 6 ते 10 वीच्या समाज विज्ञान विषयामध्ये प्रत्येक 3 पाठांनंतर एक पाठ-आधारित मूल्यमापन करावे.
  4. इयत्ता 1 ते 5 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 10 गुणांची लेखी आणि 05 गुणांची तोंडी परीक्षा घ्यावी. एकूण 15 गुणांसाठी वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न समाविष्ट असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
  5. इयत्ता 6 आणि 7 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील वस्तुनिष्ठ आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.

पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका

इयत्ता – 7वी | विषय – विज्ञान | गुण: 20

प्रकरण – 10. विद्युत प्रवाह आणि त्याचे परिणाम

वेळ: 1 तास (अंदाजित)

I. बहुपर्यायी प्रश्न (Choose the correct option)

Question 1. विद्युत मंडलात वापरणाऱ्या विद्युत घटाचे संकेत ओळखा. [1 Mark]

  1.   |--[  |--]
  2.   -  -  -
  3.   विद्युत घट संकेत C (बंद स्विच)
  4.   विद्युत घट संकेत D (खुला स्विच)

Question 2. खालील साध्या विद्युत मंडलातील विद्युत बल्ब प्रकाशीत [1 Mark]

  1. प्रकाशीत होणार नाही
  2. प्रकाशीत होईल
  3. जळून जाईल
  4. चुकीची जोडणी

Question 3. जेव्हा जास्त क्षमतेचा विद्युत प्रवाह होऊन विद्युत तार वितळून तुटते, त्याचे कारण [1 Mark]

  1. चुंबकीय परिणाम
  2. रासायनिक परिणाम
  3. प्रकाशीय परिणाम
  4. औष्णिक परिणाम

Question 4. एका विद्युत घटात किती अग्र असतात.? [1 Mark]

  1. एक
  2. दोन
  3. चार
  4. काहीच नाही.

Question 5. विद्युत प्रवाहाच्या औष्णिक परिणामावर आधारित उपकरण [1 Mark]

  1. फ्युज
  2. डायनॅमो
  3. मोटर
  4. स्पीकर

II. रिकाम्या जागा योग्य उत्तराने भरा (Fill in the Blanks)

Question 1. विद्युत चुंबक तयार करण्यासाठी `___________` व बॅटरीचा वापर करतात. [1 Mark]

Question 2. विद्युत प्रवाहा वेळी निर्माण झालेल्या उष्णतेला `___________` परिणाम म्हणतात. [1 Mark]


III. जोड्या जुळवा (Match the Following)

स्तंभ A आणि स्तंभ B जुळवा. [2 Marks]

स्तंभ Aस्तंभ B
1. फ्युजi. हीटर कार्यनिर्वाहन
2. स्थिर विद्युत आकर्षणii. तार वितळणे
iii. लोखंडाला आकर्षित करणे.
iv. फणी- कागद आकर्षण

IV. संक्षिप्त उत्तरे लिहा (Short Answer Questions)

Question 1. विद्युत फ्युज कोठे वापरले जाते? [2 Marks]

Question 2. विद्युत तारेतून विद्युत प्रवाह प्रवाहित झाल्यास चुंबकीय परिणाम कसा होतो? [3 Marks]


V. दीर्घोत्तरी प्रश्न (Long Answer Question)

Question 1. “विद्युत प्रवाहाचे विविध परिणाम” यावर विवरण द्या. [5 Marks]


अध्ययन निष्पत्ती (Learning Outcomes)

प्रकरण 10. विद्युत प्रवाह आणि त्याचे परिणाम

  • विविध विद्युत मंडलातील विद्युत घटकांचे संकेत वापरतात.
  • विद्युत प्रवाहाचा औष्णिक परिणाम समजून घेतात.
  • विद्युत प्रवाहाच्या चुंबकीय परिणामाचे निरीक्षण व विवरण करतात.
  • विद्युत तारिणी (फ्युज) चे कार्य व रचना समजून घेतात.
  • विद्युत चुंबकाचा अर्थ तसेच दैनंदिन जीवनातील त्याचे उपयोग समजून घेतात.
  • विद्युत प्रवाहाच्या उपकरणावर होणाऱ्या विविध परिणामांची तुलना व परीक्षण करतात.
  • साधे विद्युत चुंबक तयार करतात.
  • विद्युत उपकरणांचा वापर करताना घ्यावयाची खबरदारी ओळखून त्याचे पालन करतात.

उत्तरांची सूची (Answer Key)

I. बहुपर्यायी प्रश्न

  1. Question 1: A
  2. Question 2: B. प्रकाशीत होईल
  3. Question 3: D. औष्णिक परिणाम
  4. Question 4: B. दोन
  5. Question 5: A. फ्युज

II. रिकाम्या जागा योग्य उत्तराने भरा

  1. Question 1: लोखंडाची तार
  2. Question 2: औष्णिक परिणाम

III. जोड्या जुळवा

  1. 1. फ्युज – ii. तार वितळणे
  2. 2. स्थिर विद्युत आकर्षण – iv. फणी- कागद आकर्षण

IV. संक्षिप्त उत्तरे लिहा

  1. Question 1: घरातील विद्युत मंडलात किंवा उपकरणात जास्त क्षमतेच्या प्रवाहापासून रक्षण करण्यासाठी फ्युजचा वापर केला जातो.
  2. Question 2: विद्युत तारेतून विद्युत प्रवाह प्रवाहित झाल्यास तारेच्या भोवती चुंबकीय परिणाम निर्माण होतो.

V. दीर्घोत्तरी प्रश्न

  1. Question 1: विद्युत प्रवाहामुळे होणारे तीन मुख्य परिणाम:
    • औष्णिक परिणाम (Heating Effect): विद्युत प्रवाह तारेतून वाहिल्यास ती गरम होते (उदाहरणार्थ: विद्युत हीटर).
    • चुंबकीय परिणाम (Magnetic Effect): विद्युत प्रवाह तारेतून प्रवाहित झाल्यास तारेला चुंबकत्व प्राप्त होते (उदाहरणार्थ: विद्युत घंटा).
    • रासायनिक परिणाम (Chemical Effect): विद्युत मीठाच्या द्रावणावर क्रिया करते (उदाहरणार्थ: विद्युत घट).
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now