इ. 2री मराठी LBA 2.वृक्षप्रेम

टीप – DSERT कडून प्रश्नसंच तयार करण्याचे कार्य सुरू आहे तत्पूर्वी सरावासाठी आम्ही खालील प्रश्नसंच दिलेला आहे.. 

CLASS – 2

MEDIUM – MARATHI 

SUBJECT – MAAY MARATHI

SYLLABUS – KARNATAKA STATE 

QUESTION BANK OF  LESSON BASED ASSESSMENT

फक्त सरावासाठी 

पाठ आधारित मूल्यमापन प्रश्नावली 

इयत्ता 3री – मराठी आकलन चाचणी – वृक्षप्रेम

Lesson Based Assessment Class -3

Sub – Marathi – पाठ – २ वृक्षप्रेम

पाठ: वृक्षप्रेम

जग्गूच्या वडिलांना निसर्गाचे फार वेड होते. तासन्तास ते आपल्या बागेच्या देखभाली करिता वेळ घालवत. गावात त्यांची बाग ‘आदर्श बाग’ म्हणून प्रसिद्ध होती.

एकदा संध्याकाळी जग्गू व त्याचे मित्र बागेत फिरत होते. तेव्हाच जग्गूच्या वडिलांनी बागेत कुठल्याही झाडाला हात लावायचा नाही, असे बजावून ठेवले होते. पण खेळण्याच्या ओघात मुलांनी झाडाच्या फांद्या तोडल्या व त्यांच्या छड्या करुन ती खेळू लागली. त्यांनी १० – १२ रोपांचा नाश केला.

जग्गूचे वडिल थोड्या वेळाने बागेत आले. रोपांची दुर्दशा पाहून त्यांना वाईट वाटले. जग्गूला त्यांनी बोलावून घेतले व म्हणाले ‘जग्गू रोपांचा नाश कोणी केला?’

जग्गूला आपली चूक कळून आली. त्याचे डोळे भरुन आले. तो म्हणाला बाबा! मला क्षमा करा. त्याने आपली चूक कबूल केली. हे पाहून वडिलांचा राग शांत झाला. ते म्हणाले, हे बघ जग्गू, झाडांनाही जीव असतो. त्यांना फुलविण्यातच आयुष्याचे सार्थक असते.

वडिलांचे शब्द जग्गूच्या कानात सारखे घुमत होते. जग्गूने विचार केला, मी सुद्धा एक फुलाचे रोप लावीन. त्याने मनाशी निश्चय केला. जग्गू मित्राबरोबर त्याच्या घरी गेला. त्याच्या परसातील जास्वंदीच्या झाडाची फांदी घरी आणली. आपल्या बागेत एक खड्डा खणला. पालापाचोळा खड्डयात घातला. फांदी लावली. दररोज जग्गू त्याला पाणी घालू लागला. त्या रोपाची तो देखभाल करण्यात मग्न झाला. रोपाला कोंब फुटले. पालवी आली. तसतसा जग्गूचा आनंद वाढत गेला. कष्ट केलेले त्याला जाणवेनासे झाले आणि एक दिवस त्या रोपट्याचे झाडात रूपांतर झाले. झाडाला कळ्या आल्या. सुंदर जास्वंदीचे फूल ऐटीत डोलू लागले. त्या दिवशी जग्गू वडिलांना घेऊन बागेत गेला. त्याने स्वतः वाढविलेले झाड दाखविले. वडिलांना आनंद झाला. वडिलांनी जग्गूला शाबासकी दिली व म्हणाले, बाळ असाच झाडावर प्रेम करण्यास शिक. जीवन आनंददायी कर. आपल्या आनंदी जीवनाचा मंत्र लक्षात ठेव –

“झाडे लावा, झाडे जगवा!”

नवीन शब्दांचे अर्थ (Glossary):

  • देखभाल करणे – काळजी घेणे
  • खेळण्याच्या ओघात – खेळण्याच्या नादात / खेळता खेळता
  • सार्थक – सफलता / यश
  • दुर्दशा – वाईट स्थिती
  • पालवी – नवीन पाने

I. बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs)

योग्य पर्याय निवडा.

1. जग्गूच्या वडिलांना कशाचे वेड होते?

  • a) खेळण्याचे
  • b) निसर्गाचे
  • c) खाण्याचे
  • d) फिरायचे
सोपे गुण: 1

2. गावात त्यांच्या बागेला काय म्हणून ओळखले जात असे?

  • a) छोटी बाग
  • b) सुंदर बाग
  • c) आदर्श बाग
  • d) जुनी बाग
सोपे गुण: 1

3. मुलांनी झाडाच्या फांद्या कशासाठी तोडल्या?

  • a) खाण्यासाठी
  • b) खेळण्यासाठी (छड्या बनवून)
  • c) घरासाठी
  • d) तोडण्यासाठीच
सोपे गुण: 1

4. जग्गूच्या वडिलांना रोपांची दुर्दशा पाहून कसे वाटले?

  • a) आनंद झाला
  • b) राग आला
  • c) वाईट वाटले
  • d) काहीच वाटले नाही
सोपे गुण: 1

5. जग्गूला आपली चूक कळल्यावर त्याने काय केले?

  • a) पळून गेला
  • b) लपून बसला
  • c) माफी मागितली
  • d) हसू लागला
सोपे गुण: 1

6. “सार्थक” या शब्दाचा अर्थ काय?

  • a) निरर्थक
  • b) यश / सफलता
  • c) आनंद
  • d) दुःख
मध्यम गुण: 1

7. जग्गूने कोणत्या फुलाचे रोप लावण्याचा निश्चय केला?

  • a) गुलाब
  • b) मोगरा
  • c) जास्वंद
  • d) लिंबू
सोपे गुण: 1

8. जग्गूने जास्वंदीची फांदी कोणाच्या घरून आणली?

  • a) शाळेतून
  • b) बाजारातून
  • c) मित्राच्या घरून
  • d) स्वतःच्या बागेतून
मध्यम गुण: 1

9. जग्गूने खड्ड्यात काय घातले?

  • a) दगड
  • b) माती
  • c) पालापाचोळा
  • d) खेळणी
सोपे गुण: 1

10. रोपाला नवीन पाने आल्यावर त्याला काय म्हणतात?

  • a) पान
  • b) फूल
  • c) पालवी
  • d) कोंब
मध्यम गुण: 1

11. वडिलांनी जग्गूला शेवटी काय शाबासकी दिली?

  • a) चांगले खेळलास
  • b) अभ्यास कर
  • c) असाच झाडावर प्रेम करण्यास शिक
  • d) रोज पाणी दे
सोपे गुण: 1

12. आयुष्याचे सार्थक कशात असते?

  • a) फक्त खेळण्यात
  • b) फक्त खाण्यात
  • c) झाडांना फुलवण्यात
  • d) फक्त झोपण्यात
मध्यम गुण: 1

13. “झाडे लावा, झाडे जगवा!” हा कोणता मंत्र आहे?

  • a) अभ्यासाचा मंत्र
  • b) खेळाचा मंत्र
  • c) आनंदी जीवनाचा मंत्र
  • d) जादूचा मंत्र
सोपे गुण: 1

II. रिकाम्या जागा भरा (Fill in the Blanks)

रिकाम्या जागी योग्य शब्द लिहा.

14. जग्गूच्या वडिलांना निसर्गाचे फार _________ होते.

सोपे गुण: 1

15. गावात त्यांची बाग ‘आदर्श बाग’ म्हणून _________ होती.

सोपे गुण: 1

16. खेळण्याच्या _________ मुलांनी झाडाच्या फांद्या तोडल्या.

मध्यम गुण: 1

17. जग्गूचे वडिल थोड्या वेळाने बागेत _________.

सोपे गुण: 1

18. जग्गूला आपली चूक _________ आली.

सोपे गुण: 1

19. झाडांनाही _________ असतो.

सोपे गुण: 1

20. जग्गूने मनाशी _________ केला.

मध्यम गुण: 1

21. त्या रोपाची तो देखभाल करण्यात _________ झाला.

मध्यम गुण: 1

22. रोपाला कोंब फुटले. _________ आली.

सोपे गुण: 1

23. सुंदर जास्वंदीचे फूल ऐटीत _________ लागले.

मध्यम गुण: 1

24. वडिलांनी जग्गूला _________ दिली.

सोपे गुण: 1

III. जोड्या जुळवा (Match the Following)

‘अ’ गटातील शब्दांची ‘ब’ गटातील योग्य अर्थाशी/जोडीशी जुळवा.

अ गटब गट
25. आदर्शa) जास्वंदी
26. फूलb) झाडे लावा
27. देखभालc) बाग
28. झाडे जगवाd) काळजी घेणे
29. रोपांचा नाशe) वाईट स्थिती
मध्यम गुण: 2.5 (प्रत्येक योग्य जोडीला 0.5 गुण)

IV. चूक की बरोबर ते लिहा (True or False)

खालील वाक्ये बरोबर आहेत की चूक ते लिहा.

30. जग्गूच्या वडिलांची बाग ही आदर्श बाग म्हणून प्रसिद्ध होती. (_______)

सोपे गुण: 1

31. मुलांनी झाडांची फळे तोडली. (_______)

सोपे गुण: 1

32. जग्गूने फणसाचे रोप लावले. (_______)

सोपे गुण: 1

33. वडिलांनी जग्गूला शाबासकी दिली. (_______)

सोपे गुण: 1

V. थोडक्यात उत्तरे लिहा (Short Answer Questions)

खालील प्रश्नांची उत्तरे 2-3 वाक्यात लिहा.

34. जग्गूच्या वडिलांनी त्याला बागेत झाडांना हात लावायचा नाही असे का बजावले होते?

मध्यम गुण: 2

35. रोपांची दुर्दशा पाहून वडिलांना वाईट का वाटले?

सोपे गुण: 2

36. जग्गूने आपले रोपटे वाढवण्यासाठी काय काय केले?

मध्यम गुण: 3

37. जग्गूचा आनंद कसा वाढत गेला?

मध्यम गुण: 2

38. झाडांना जीव असतो हे वडिलांनी जग्गूला कसे समजावले?

कठीण गुण: 3

39. आनंदी जीवनाचा मंत्र कोणता आहे?

सोपे गुण: 1

40. तुमच्या मते, आपण झाडे का लावली पाहिजेत?

कठीण गुण: 3

उत्तरसूची (Answer Key)

I. बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs)

  1. 1. b) निसर्गाचे
  2. 2. c) आदर्श बाग
  3. 3. b) खेळण्यासाठी (छड्या बनवून)
  4. 4. c) वाईट वाटले
  5. 5. c) माफी मागितली
  6. 6. b) यश / सफलता
  7. 7. c) जास्वंद
  8. 8. c) मित्राच्या घरून
  9. 9. c) पालापाचोळा
  10. 10. c) पालवी
  11. 11. c) असाच झाडावर प्रेम करण्यास शिक
  12. 12. c) झाडांना फुलवण्यात
  13. 13. c) आनंदी जीवनाचा मंत्र

II. रिकाम्या जागा भरा (Fill in the Blanks)

  1. 14. वेड
  2. 15. प्रसिद्ध
  3. 16. ओघात
  4. 17. आले
  5. 18. कळून
  6. 19. जीव
  7. 20. निश्चय
  8. 21. मग्न
  9. 22. पालवी
  10. 23. डोलू
  11. 24. शाबासकी

III. जोड्या जुळवा (Match the Following)

  • 25. आदर्श – c) बाग
  • 26. फूल – a) जास्वंदी
  • 27. देखभाल – d) काळजी घेणे
  • 28. झाडे जगवा – b) झाडे लावा
  • 29. रोपांचा नाश – e) वाईट स्थिती

IV. चूक की बरोबर ते लिहा (True or False)

  1. 30. बरोबर
  2. 31. चूक (मुलांनी फांद्या तोडल्या होत्या, फळे नाहीत.)
  3. 32. चूक (जग्गूने जास्वंदीचे रोप लावले.)
  4. 33. बरोबर

V. थोडक्यात उत्तरे लिहा (Short Answer Questions)

  1. 34. जग्गूच्या वडिलांना निसर्गाचे खूप वेड होते आणि ते बागेतील झाडांची खूप काळजी घेत असत. त्यामुळे झाडांना कोणताही धोका होऊ नये म्हणून त्यांनी जग्गूला झाडांना हात लावायला नको असे बजावले होते.
  2. 35. रोपांची दुर्दशा पाहून वडिलांना खूप वाईट वाटले कारण त्यांनी खूप मेहनत घेऊन ती रोपे वाढवली होती आणि त्यांना झाडांनाही जीव असतो हे माहित होते.
  3. 36. जग्गूने रोपटे वाढवण्यासाठी जास्वंदीची फांदी आणली. त्याने खड्डा खणून त्यात पालापाचोळा घातला आणि फांदी लावली. दररोज तो रोपाला पाणी घालू लागला आणि त्याची काळजी घेण्यात मग्न झाला.
  4. 37. जग्गूने लावलेल्या रोपाला कोंब फुटले आणि नवीन पालवी आली, तेव्हा जग्गूचा आनंद वाढत गेला. त्याला केलेले कष्ट जाणवेनासे झाले कारण त्याचे रोपटे वाढत होते.
  5. 38. वडिलांनी जग्गूला सांगितले की, झाडांनाही जीव असतो आणि त्यांना फुलविण्यातच आयुष्याचे सार्थक असते. यामुळे जग्गूला आपली चूक कळून आली आणि झाडांबद्दल प्रेम वाटू लागले.
  6. 39. आनंदी जीवनाचा मंत्र आहे: “झाडे लावा, झाडे जगवा!”.
  7. 40. (विद्यार्थ्यांच्या स्वतःच्या शब्दात अपेक्षित उत्तर) आपण झाडे लावली पाहिजेत कारण झाडे आपल्याला ताजी हवा देतात, पाऊस आणायला मदत करतात आणि वातावरण थंड ठेवतात. झाडे पक्ष्यांना घर देतात आणि फळे व फुले देतात.

Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now
Share your love

Related Posts