CLASS – 4
MEDIUM – MARATHI
SUBJECT – ENVIRONMENT STUDIES
SYLLABUS – KARNATAKA STATE
QUESTION BANK OF LESSON BASED ASSESSMENT
फक्त सरावासाठी
दिनांक: २८ जुलै २०२५ रोजी DSERT ने प्रकाशित केलेल्या FAQ नुसार LBA चे गुण खालीलप्रमाणे असतील
- सर्व प्रश्न फक्त LBA प्रश्नसंचातून घ्यावेत का?
➤ होय, शिकवण्यापासून मूल्यमापनापर्यंत LBA प्रश्नांचा उपयोग करावा. प्रश्नपत्रिका स्वतः तयार करता येते. - FLN विद्यार्थ्यांसाठी LBA कसे करावे?
➤ इतर विद्यार्थ्यांप्रमाणेच LBA घ्यावे व गुण SATS मध्ये नोंदवावेत. - उर्दू माध्यमासाठी LBA प्रश्नसंच मिळेल का?
➤ होय, त्याचे भाषांतर व रचना सुरू असून लवकरच उपलब्ध होईल. - प्रत्येक पाठासाठी ब्लूप्रिंटनुसार प्रश्नपत्रिका तयार करावी का?
➤ होय,- इयत्ता 1 ते 5: 10 लेखी + 5 तोंडी = 15 गुण
- इयत्ता 6 ते 10: 20 लेखी
- पुनः सिंचन (Marusinchan) असलेल्या जिल्ह्यांसाठी: LBA 15 + पुनः सिंचन 5 = 20 गुण
- इतर जिल्हे: LBA 20 गुण अधिक माहीती – येथे पहा
(टीप: वरीलप्रमाणे प्रश्नांची संख्या आणि गुण हे दिलेल्या टक्केवारीनुसार अंदाजे आहेत आणि थोडे फरक असू शकतात.)
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
पाठ 1 . प्राणी जगत
प्रश्नपत्रिकेची रूपरेषा (Blueprint)
पाठ: १. प्राणी जगत
इयत्ता: ४ थी
एकूण गुण: 10
कठिनतेनुसार गुणांचे वितरण:
- सुलभ (Easy): 40% (4 गुण)
- सरासरी (Average): 32% (3.2 गुण) – अंदाजे 3 गुण
- कठीण (Difficult): 28% (2.8 गुण) – अंदाजे 3 गुण
मूलभूत क्षमतांनुसार गुणांचे वितरण:
- ज्ञान (Knowledge): 30% (3 गुण)
- समजून घेणे (Understanding): 40% (4 गुण)
- उपयोजन (Application): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 2 गुण
- कौशल्ये (Skills): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 1 गुण
नमुना प्रश्नपत्रिका
विषय: परिसर अध्ययन (इयत्ता ४ थी)
एकूण गुण: 10
प्रश्न 1: योग्य उत्तर निवडून प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (3 Questions x 1 mark each)
- भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता आहे?
- कोणता प्राणी शेतीत मदत करतो?
- माशाचे श्वसन अवयव कोणते आहेत?
प्रश्न 2: जोड्या जुळवा. (4 Questions x 0.5 mark each)
- सिंह – (अ) दूध देते
- गांडुळ – (ब) मांस खातो
- गाई – (क) शेतात मदत करते
- कोंबडी – (ड) अंडी देते
प्रश्न 3: खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत लिहा. (2 Questions x 2 marks each)
- वनस्पती खाणाऱ्या प्राण्यांना काय म्हणतात? उदाहरणांसह स्पष्ट करा.
- वन्य प्राण्यांची वैशिष्ट्ये कोणती आहेत?
विद्यार्थ्यांसाठी तोंडी परीक्षेसाठी १० प्रश्न
- सर्वात वेगवान प्राणी कोणता आहे?
- जगातील सर्वात मोठा प्राणी कोणता आहे?
- सर्वात मोठे जलचर प्राणी कोणते आहे?
- सर्वभक्षी प्राणी म्हणजे काय?
- वाघ आणि गाय यांच्यातील एक फरक सांगा.
- मधमाशा आपल्याला काय देतात?
- गाई काय खातात?
- बहुतेक पक्षी कुठे राहतात?
- वन्य प्राणी म्हणजे काय?
- प्रोजेक्ट टायगर का सुरू करण्यात आला?
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
पाठ 2. मध,गोड मध
प्रश्नपत्रिकेची रूपरेषा (Blueprint)
पाठ: २. मध, गोड मध
इयत्ता: ४ थी
एकूण गुण: 10
कठिनतेनुसार गुणांचे वितरण:
- सुलभ (Easy): 40% (4 गुण)
- सरासरी (Average): 32% (3.2 गुण) – अंदाजे 3 गुण
- कठीण (Difficult): 28% (2.8 गुण) – अंदाजे 3 गुण
मूलभूत क्षमतांनुसार गुणांचे वितरण:
- ज्ञान (Knowledge): 30% (3 गुण)
- समजून घेणे (Understanding): 40% (4 गुण)
- उपयोजन (Application): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 2 गुण
- कौशल्ये (Skills): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 1 गुण
नमुना प्रश्नपत्रिका
विषय: परिसर अध्ययन (इयत्ता ४ थी)
एकूण गुण: 10
प्रश्न 1: योग्य उत्तर निवडून प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (3 Questions x 1 mark each)
- मधमाश्या त्यांचे घर येथे बांधतात.
- मधमाश्यांच्या घराचा आकार आहे.
- मध यापासून बनवला जातो.
प्रश्न 2: योग्य उत्तरांनी रिकाम्या जागा भरा. (4 Questions x 0.5 mark each)
- हत्तींच्या कळपाला ____________ म्हणतात.
- मधमाश्या फुलांपासून ____________ गोळा करतात.
- राणी मधमाशीचे काम ____________ आहे.
- कामकरी मधमाश्या ____________ वापरून पोळे बांधतात.
प्रश्न 3: खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत लिहा. (2 Questions x 2 marks each)
- मधमाश्यांच्या समुदायातील कामकरी मधमाश्या आणि राणी मधमाशी यांच्यातील फरक स्पष्ट करा.
- मधाचे कोणतेही दोन उपयोग लिहा.
विद्यार्थ्यांसाठी तोंडी परीक्षेसाठी १० प्रश्न
- मधमाशी समुदायाला काय म्हणतात?
- मधमाश्या मध कशापासून बनवतात?
- कामकरी मधमाशीचे मुख्य कार्य काय आहे?
- राणी मधमाशीचे मुख्य कार्य काय आहे?
- मुंग्या कशाला घेरतात?
- मधमाश्यांच्या पोळ्यांमध्ये काय साठवले जाते?
- मधमाश्या फुलांपासून काय गोळा करतात?
- मध शुद्ध आहे की नाही हे कसे तपासाल?
- मध मानवी आरोग्यासाठी कसा फायदेशीर आहे?
- परागीकरणात मधमाश्यांची भूमिका काय आहे?
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
पाठ 3. वनभ्रमंती
प्रश्नपत्रिकेची रूपरेषा (Blueprint)
पाठ: 3. वनभ्रमंती
इयत्ता: ४ थी
एकूण गुण: 10
कठिनतेनुसार गुणांचे वितरण:
- सुलभ (Easy): 40% (4 गुण)
- सरासरी (Average): 32% (3.2 गुण) – अंदाजे 3 गुण
- कठीण (Difficult): 28% (2.8 गुण) – अंदाजे 3 गुण
मूलभूत क्षमतांनुसार गुणांचे वितरण:
- ज्ञान (Knowledge): 30% (3 गुण)
- समजून घेणे (Understanding): 40% (4 गुण)
- उपयोजन (Application): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 2 गुण
- कौशल्ये (Skills): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 1 गुण
नमुना प्रश्नपत्रिका
विषय: परिसर अध्ययन (इयत्ता ४ थी)
एकूण गुण: 10
प्रश्न 1: योग्य उत्तर निवडून प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (4 Questions x 1 mark each)
- गवताच्या प्रजातीमधील सर्वात मोठी वनस्पती.
- हे सर्वात मौल्यवान झाड आहे.
- कीटक खाणाऱ्या एका वनस्पतीचे नाव लिहा?
- जंगलात आढळणाऱ्या एका फळाचे नाव लिहा?
प्रश्न 2: योग्य उत्तरांनी रिकाम्या जागा भरा. (4 Questions x 0.5 mark each)
- सीता जंगलाच्या ______________ वर राहते.
- झाडे आपल्याला फळे, सावली आणि __________ देतात.
- बांबू ______________ कुटुंबातील आहे.
- अप्पिको संघर्षाचे घोषवाक्य आहे: “जंगल वाचवा, जंगल वाढवा आणि ________________.”
प्रश्न 3: खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत लिहा. (2 Questions x 2 marks each)
- वन संरक्षणाशी संबंधित दोन घोषणा लिहा.
- आपण झाडे का तोडू नयेत याची दोन कारणे लिहा.
विद्यार्थ्यांसाठी तोंडी परीक्षेसाठी १० प्रश्न
- जंगलातून आपल्याला काय मिळते?
- जंगलात आग का लावू नये?
- जंगलतोड केल्याने काय होते?
- जंगलातील सर्वात मोठा आणि सर्वात लहान प्राणी कोणता आहे?
- आपण प्राण्यांना त्रास का देऊ नये?
- कीटकभक्षी वनस्पती म्हणजे काय?
- बांबू कोणत्या कुटुंबातील आहे?
- अप्पिको चळवळीचे घोषवाक्य काय आहे?
- जगातील सर्वात मोठे बी कोणते आहे?
- जंगलात काय खाऊ नये?
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
पाठ 4. वनस्पतीचा आधार – मूळ
प्रश्नपत्रिकेची रूपरेषा (Blueprint)
पाठ: ४. वनस्पतीचा आधार – मूळ
इयत्ता: ४ थी
एकूण गुण: 10
कठिनतेनुसार गुणांचे वितरण:
- सुलभ (Easy): 40% (4 गुण)
- सरासरी (Average): 32% (3.2 गुण) – अंदाजे 3 गुण
- कठीण (Difficult): 28% (2.8 गुण) – अंदाजे 3 गुण
मूलभूत क्षमतांनुसार गुणांचे वितरण:
- ज्ञान (Knowledge): 30% (3 गुण)
- समजून घेणे (Understanding): 40% (4 गुण)
- उपयोजन (Application): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 2 गुण
- कौशल्ये (Skills): 15% (1.5 गुण) – अंदाजे 1 गुण
नमुना प्रश्नपत्रिका
विषय: परिसर अध्ययन (इयत्ता ४ थी)
एकूण गुण: 10
प्रश्न 1: योग्य उत्तर निवडून प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (3 Questions x 1 mark each)
- वनस्पतीचे मूळ कुठे वाढते?
- हा वनस्पतीचा आधार आहे.
- अन्न म्हणून वापरले जाणारे वनस्पतीचे मूळ.
प्रश्न 2: योग्य उत्तरांनी रिकाम्या जागा भरा. (4 Questions x 0.5 mark each)
- वनस्पतींना वाढण्यासाठी पाण्याची _______________ असते.
- मुळे मातीतून _____________ आणि _______ शोषून घेतात.
- काही मुळे ________________ मध्ये रूपांतरित होतात.
- ________________ हे औषध म्हणून वापरले जाणारे मूळ आहे.
प्रश्न 3: खालील प्रश्नांची उत्तरे दोन ते तीन वाक्यांत लिहा. (2 Questions x 2 marks each)
- मुळांची कोणतीही दोन कार्ये लिहा.
- मुळे जमिनीची धूप रोखण्यास कशी मदत करतात?
विद्यार्थ्यांसाठी तोंडी परीक्षेसाठी १० प्रश्न
- जमिनीखाली वाढणाऱ्या वनस्पतीचा भाग कोणता?
- बहुतेक मुळांचा रंग कोणता असतो?
- वनस्पतीचा कोणता भाग पाणी आणि पोषक द्रव्ये शोषून घेतो?
- वनस्पतीला सरळ उभे राहण्यास मदत करणारा भाग कोणता?
- मातीचे कण आणि पाणी कशाद्वारे संरक्षित होते?
- तुमच्या घरात वापरल्या जाणाऱ्या मूळ भाज्यांची नावे सांगा.
- अश्वगंधा हे अन्न म्हणून वापरले जाणारे मूळ आहे का?
- कमी पावसाच्या ठिकाणी मुळे काय साठवतात?
- वटवृक्षातील आधारमुळांचे कार्य काय आहे?
- मुळांना वनस्पतीचा आधार का म्हणतात?
