4th EVS पाठ 5: रंग फुलांचे

KARNATAKA STATE SYLLABUS

CLASS – 4

MARATHI MEDIUM

SUBJECT – EVS

PART – 1

परिसर अध्ययन

प्रकरण- 5

पाठ 5: रंग फुलांचे

महत्वाचे मुद्दे:

• फुलांचे वैविध्य: जगात विविध रंगांची, आकारांची, पाकळ्यांची आणि सुगंधांची फुले आढळतात.
• ऋतूनुसार फुले: वेगवेगळ्या ऋतूंमध्ये वेगवेगळी फुले बहरतात. उदा. उन्हाळ्यात जाई, मोगरा; पावसाळ्यात डेलीया; हिवाळ्यात शेवंती.
• फुलांचे महत्व:
  • फुले बागेचे सौंदर्य वाढवतात.
  • ती घरात आणि वेणीत वापरल्याने सुगंध पसरतो.
  • फुलांचा उपयोग हार, माळा बनवण्यासाठी होतो.
  • फुले अनेक वस्तू (कपडे, कागद, मातीची भांडी) चित्रवण्यासाठी प्रेरणा देतात.
  • काही फुलांपासून औषधे किंवा खाद्यपदार्थ (उदा. गुलकंद) बनवले जातात.
• अनौपचारिक मापन: फुलविक्रेते फुले विकण्यासाठी ‘हात’, ‘वाव’ यांसारख्या अनौपचारिक मापनांचा वापर करतात. (चार हात = एक वाव).
• फुलांचे संवर्धन: फुले तोडू नयेत. घराच्या आवारात किंवा कुंडात फुलांची रोपे लावावीत.
• काही वैशिष्ट्यपूर्ण फुले:
  • रफ्लेसिया: जगातील सर्वात मोठे फूल (परिघ 1 मीटर, वजन 7 किलो), बी मात्र खसखशीच्या दाण्याएवढे, दुर्गंधीयुक्त.
  • वुल्फीया: भारतातील सर्वात लहान जलवनस्पतीचे फूल, अनेक फुले सुईच्या टोकावर मावू शकतात.
  • लँटान: जगातील 15 सुंदर फुलांपैकी एक.
  • गुलाब: अत्तरासोबत गुलकंद बनवण्यासाठीही वापरला जातो.
• भारतात फुलांचे उत्पादन: कर्नाटक राज्य फुलांच्या शेतीत अग्रेसर आहे, देशातील सुमारे 75% फुलांचे उत्पादन येथे होते.
• निर्यात: भारतातील फुले परदेशातही पाठवली जातात.

प्रश्नांची उत्तरे:

कृती: तुमच्या गावात उपलब्ध होणाऱ्या फुलांची यादी कर. ती कोणत्या ऋतूत उपलब्ध होतात? लोक त्यांचा वापर कशासाठी करतात? माहिती संग्रहित करून खालील तक्ता भर.

(हे उत्तर विद्यार्थ्याच्या गावातील स्थानिक उपलब्धतेनुसार बदलू शकते. येथे काही सामान्य उदाहरणे दिली आहेत.)

तुमच्या सभोवती आढळणारी फुले जमा करा. त्यांचे काळजीपूर्वक निरीक्षण करा आणि त्यांचे गुणधर्म खालील तक्त्यात लिहा.

(हे उत्तर विद्यार्थ्याने स्वतः फुले गोळा करून निरीक्षण करून लिहायचे आहे. येथे काही उदाहरणे दिली आहेत.)

1. तुम्ही फुले वापरता का?

होय, आम्ही फुले वापरतो.

2. तुझ्या घरातील इतर सदस्य फुले वापरतात का?

होय, माझ्या घरातील इतर सदस्य, विशेषतः आई आणि आजी, देवाला वाहण्यासाठी आणि वेणीत घालण्यासाठी फुले वापरतात.

3. तुझ्या घरात वापरत असलेली फुले घराजवळच वाढविता की बाजारातून विकत घेता?

आमच्या घरात वापरत असलेली काही फुले आम्ही घराजवळच वाढवतो, तर काही फुले बाजारातून विकत घेतो.

हे तू स्वतः कर:

1. एक किलो मोगऱ्याच्या फुलांना ₹ 250, तर 5 kg मोगऱ्यांची किंमत किती?

1 किलो मोगऱ्याच्या फुलांची किंमत = ₹ 250

5 किलो मोगऱ्याच्या फुलांची किंमत = 5 x 250 = ₹ 1250

उत्तर: 5 किलो मोगऱ्यांची किंमत ₹ 1250 आहे.

2. एक हात फुलांच्या माळेची किंमत ₹ 4 तर एक वाव माळेची किंमत किती?

आपल्याला माहित आहे की, 4 हात = 1 वाव.

एक हात माळेची किंमत = ₹ 4

एक वाव माळेची किंमत = 4 x 4 = ₹ 16

उत्तर: एक वाव माळेची किंमत ₹ 16 आहे.

3. तुझ्या नजिकच्या बाजारात जा. वेगवेगळ्या 5 फुलांच्या किंमती जाणून घे आणि किंमती लिही. एक उदाहरण दिले आहे.

(हे उत्तर विद्यार्थ्याने बाजारात जाऊन माहिती मिळवून लिहायचे आहे. येथे काही उदाहरणे दिली आहेत.)