जवाहर नवोदय प्रवेश परीक्षा 2027
इयत्ता 5 वी | पर्यावरण अभ्यास (EVS)
घटक : वाहतूक (Transportation)
एकूण प्रश्न: 50 | प्रत्येक प्रश्न: 1 गुण
प्रिय विद्यार्थी मित्रांनो!
प्रत्येक प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा. योग्य पर्याय मनात निवडा आणि त्यानंतर लगेच असलेले “उत्तर पहा” बटण दाबा. योग्य उत्तरासोबत दिलेले स्पष्टीकरण वाचून संकल्पना समजून घ्या.
प्रत्येक प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा. योग्य पर्याय मनात निवडा आणि त्यानंतर लगेच असलेले “उत्तर पहा” बटण दाबा. योग्य उत्तरासोबत दिलेले स्पष्टीकरण वाचून संकल्पना समजून घ्या.
भाग 1 : वाहतुकीची मूलभूत माहिती
प्रश्न 1. व्यक्ती किंवा वस्तू एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?
योग्य उत्तर: B) वाहतूक
स्पष्टीकरण: माणसे आणि वस्तू एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यासाठी वाहतुकीचा उपयोग होतो.
स्पष्टीकरण: माणसे आणि वस्तू एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यासाठी वाहतुकीचा उपयोग होतो.
प्रश्न 2. खालीलपैकी रस्ते वाहतुकीचे साधन कोणते?
योग्य उत्तर: C) बस
स्पष्टीकरण: बस रस्त्यावर धावते आणि प्रवाशांना एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी घेऊन जाते.
स्पष्टीकरण: बस रस्त्यावर धावते आणि प्रवाशांना एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी घेऊन जाते.
प्रश्न 3. खालीलपैकी रेल्वे वाहतुकीचे साधन कोणते?
योग्य उत्तर: A) आगगाडी
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी लोहमार्गावरून धावते आणि अनेक प्रवासी किंवा माल वाहून नेते.
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी लोहमार्गावरून धावते आणि अनेक प्रवासी किंवा माल वाहून नेते.
प्रश्न 4. लांब अंतराचा प्रवास कमी वेळात करण्यासाठी कोणते साधन उपयुक्त आहे?
योग्य उत्तर: B) विमान
स्पष्टीकरण: विमान लांब अंतर वेगाने पार करते. त्यामुळे प्रवासाचा वेळ कमी होऊ शकतो.
स्पष्टीकरण: विमान लांब अंतर वेगाने पार करते. त्यामुळे प्रवासाचा वेळ कमी होऊ शकतो.
प्रश्न 5. पाण्यावरून प्रवास करण्यासाठी कोणते साधन वापरतात?
योग्य उत्तर: C) जहाज
स्पष्टीकरण: जहाज समुद्रात किंवा योग्य जलमार्गावरून प्रवासी आणि माल वाहून नेते.
स्पष्टीकरण: जहाज समुद्रात किंवा योग्य जलमार्गावरून प्रवासी आणि माल वाहून नेते.
प्रश्न 6. सायकल चालवण्यासाठी कोणत्या इंधनाची गरज नसते?
योग्य उत्तर: D) कोणत्याही इंधनाची नाही
स्पष्टीकरण: सामान्य सायकल मानवी शक्तीने चालते. त्यामुळे पेट्रोल किंवा डिझेल लागत नाही.
स्पष्टीकरण: सामान्य सायकल मानवी शक्तीने चालते. त्यामुळे पेट्रोल किंवा डिझेल लागत नाही.
प्रश्न 7. एकाच वेळी अनेक प्रवाशांना शहरात नेण्यासाठी कोणते साधन वापरले जाते?
योग्य उत्तर: A) सार्वजनिक बस
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक बसमध्ये अनेक प्रवासी एकत्र प्रवास करू शकतात.
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक बसमध्ये अनेक प्रवासी एकत्र प्रवास करू शकतात.
प्रश्न 8. मालवाहतुकीसाठी प्रामुख्याने कोणते वाहन वापरले जाते?
योग्य उत्तर: B) ट्रक
स्पष्टीकरण: ट्रक धान्य, फर्निचर, बांधकाम साहित्य आणि इतर वस्तू वाहून नेतो.
स्पष्टीकरण: ट्रक धान्य, फर्निचर, बांधकाम साहित्य आणि इतर वस्तू वाहून नेतो.
प्रश्न 9. रेल्वेगाडी कोणत्या मार्गावरून धावते?
योग्य उत्तर: C) लोहमार्गावरून
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी विशेष लोहमार्गावरील रुळांवरून धावते.
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी विशेष लोहमार्गावरील रुळांवरून धावते.
प्रश्न 10. दुर्गम डोंगराळ भागात रस्त्याने पोहोचणे कठीण असताना बचावकार्यासाठी कोणते साधन उपयोगी ठरू शकते?
योग्य उत्तर: B) हेलिकॉप्टर
स्पष्टीकरण: हेलिकॉप्टर हवेतून प्रवास करते आणि दुर्गम ठिकाणी बचावकार्यास मदत करू शकते.
स्पष्टीकरण: हेलिकॉप्टर हवेतून प्रवास करते आणि दुर्गम ठिकाणी बचावकार्यास मदत करू शकते.
भाग 2 : वाहनांचे प्रकार आणि उपयोग
प्रश्न 11. रुग्णाला तातडीने रुग्णालयात नेण्यासाठी कोणते वाहन वापरतात?
योग्य उत्तर: C) रुग्णवाहिका
स्पष्टीकरण: रुग्णवाहिकेत रुग्णाला तातडीने वैद्यकीय मदत मिळवण्यासाठी रुग्णालयात नेले जाते.
स्पष्टीकरण: रुग्णवाहिकेत रुग्णाला तातडीने वैद्यकीय मदत मिळवण्यासाठी रुग्णालयात नेले जाते.
प्रश्न 12. आग विझवण्यासाठी कोणते वाहन वापरले जाते?
योग्य उत्तर: A) अग्निशामक वाहन
स्पष्टीकरण: अग्निशामक वाहनात आग विझवण्यासाठी पाणी आणि आवश्यक उपकरणे असतात.
स्पष्टीकरण: अग्निशामक वाहनात आग विझवण्यासाठी पाणी आणि आवश्यक उपकरणे असतात.
प्रश्न 13. शेतातील नांगरणी आणि इतर शेतीकामांसाठी कोणते वाहन उपयुक्त आहे?
योग्य उत्तर: B) ट्रॅक्टर
स्पष्टीकरण: ट्रॅक्टर नांगरणी, पेरणीसाठी जमीन तयार करणे आणि शेतीमाल वाहून नेणे अशा कामांत उपयोगी पडतो.
स्पष्टीकरण: ट्रॅक्टर नांगरणी, पेरणीसाठी जमीन तयार करणे आणि शेतीमाल वाहून नेणे अशा कामांत उपयोगी पडतो.
प्रश्न 14. शहरातील वाहतुकीसाठी जमिनीखाली किंवा उंच मार्गावरून धावणारी रेल्वे कोणती?
योग्य उत्तर: C) मेट्रो
स्पष्टीकरण: मेट्रो ही शहरातील प्रवाशांसाठी असलेली रेल्वेसेवा आहे. तिचे मार्ग जमिनीखाली, जमिनीवर किंवा उंचावर असू शकतात.
स्पष्टीकरण: मेट्रो ही शहरातील प्रवाशांसाठी असलेली रेल्वेसेवा आहे. तिचे मार्ग जमिनीखाली, जमिनीवर किंवा उंचावर असू शकतात.
प्रश्न 15. खालीलपैकी सार्वजनिक वाहतुकीचे उदाहरण कोणते?
योग्य उत्तर: B) सार्वजनिक बस
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक बससेवेचा वापर अनेक लोक प्रवासासाठी करू शकतात.
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक बससेवेचा वापर अनेक लोक प्रवासासाठी करू शकतात.
प्रश्न 16. मोठ्या प्रमाणात माल परदेशात समुद्रमार्गे पाठवण्यासाठी कोणते साधन वापरतात?
योग्य उत्तर: D) मालवाहू जहाज
स्पष्टीकरण: मोठ्या प्रमाणातील माल लांब अंतरावर नेण्यासाठी मालवाहू जहाजांचा उपयोग होतो.
स्पष्टीकरण: मोठ्या प्रमाणातील माल लांब अंतरावर नेण्यासाठी मालवाहू जहाजांचा उपयोग होतो.
प्रश्न 17. डोंगराळ भागात सामान नेण्यासाठी काही ठिकाणी कोणते प्राणी उपयोगी पडतात?
योग्य उत्तर: C) खेचर
स्पष्टीकरण: काही डोंगराळ भागांत अरुंद आणि खडतर वाटांवर सामान वाहून नेण्यासाठी खेचरांचा उपयोग होतो.
स्पष्टीकरण: काही डोंगराळ भागांत अरुंद आणि खडतर वाटांवर सामान वाहून नेण्यासाठी खेचरांचा उपयोग होतो.
प्रश्न 18. खालीलपैकी कोणते वाहन प्रामुख्याने पाण्यावर चालते?
योग्य उत्तर: A) फेरीबोट
स्पष्टीकरण: फेरीबोट नदी, तलाव किंवा समुद्रातील योग्य मार्गांवरून लोक आणि वाहने नेऊ शकते.
स्पष्टीकरण: फेरीबोट नदी, तलाव किंवा समुद्रातील योग्य मार्गांवरून लोक आणि वाहने नेऊ शकते.
प्रश्न 19. रेल्वेमध्ये मोठ्या प्रमाणात माल नेण्यासाठी कोणती गाडी वापरतात?
योग्य उत्तर: B) मालगाडी
स्पष्टीकरण: मालगाडी धान्य, कोळसा, सिमेंट आणि इतर माल वाहून नेण्यासाठी वापरली जाते.
स्पष्टीकरण: मालगाडी धान्य, कोळसा, सिमेंट आणि इतर माल वाहून नेण्यासाठी वापरली जाते.
प्रश्न 20. शाळेत जाण्यासाठी विद्यार्थ्यांना नेणारे विशेष वाहन कोणते?
योग्य उत्तर: D) शालेय बस
स्पष्टीकरण: शालेय बस विद्यार्थ्यांना शाळेत आणण्यासाठी आणि घरी सोडण्यासाठी वापरली जाते.
स्पष्टीकरण: शालेय बस विद्यार्थ्यांना शाळेत आणण्यासाठी आणि घरी सोडण्यासाठी वापरली जाते.
भाग 3 : रस्ता सुरक्षा आणि वाहतुकीचे नियम
प्रश्न 21. रस्ता ओलांडण्यासाठी सर्वांत सुरक्षित जागा कोणती?
योग्य उत्तर: C) झेब्रा क्रॉसिंग
स्पष्टीकरण: झेब्रा क्रॉसिंग पादचाऱ्यांना रस्ता ओलांडण्यासाठी मदत करते. आधी दोन्ही बाजूंनी वाहतूक तपासून सुरक्षितपणे रस्ता ओलांडावा.
स्पष्टीकरण: झेब्रा क्रॉसिंग पादचाऱ्यांना रस्ता ओलांडण्यासाठी मदत करते. आधी दोन्ही बाजूंनी वाहतूक तपासून सुरक्षितपणे रस्ता ओलांडावा.
प्रश्न 22. दुचाकीवर प्रवास करताना डोक्याच्या सुरक्षिततेसाठी काय घालावे?
योग्य उत्तर: A) हेल्मेट
स्पष्टीकरण: योग्य प्रकारे बांधलेले हेल्मेट अपघाताच्या वेळी डोक्याला गंभीर दुखापत होण्याचा धोका कमी करते.
स्पष्टीकरण: योग्य प्रकारे बांधलेले हेल्मेट अपघाताच्या वेळी डोक्याला गंभीर दुखापत होण्याचा धोका कमी करते.
प्रश्न 23. वाहतुकीच्या सिग्नलवरील लाल दिव्याचा अर्थ काय?
योग्य उत्तर: B) थांबा
स्पष्टीकरण: लाल दिवा लागल्यावर वाहनाने थांबावे आणि सिग्नलनुसार पुढे जावे.
स्पष्टीकरण: लाल दिवा लागल्यावर वाहनाने थांबावे आणि सिग्नलनुसार पुढे जावे.
प्रश्न 24. वाहतुकीच्या सिग्नलवरील हिरव्या दिव्याचा सामान्य अर्थ काय?
योग्य उत्तर: D) सुरक्षित असल्यास पुढे जा
स्पष्टीकरण: हिरवा दिवा पुढे जाण्याची परवानगी देतो; तरीही रस्ता आणि पादचारी सुरक्षित आहेत याची खात्री करावी.
स्पष्टीकरण: हिरवा दिवा पुढे जाण्याची परवानगी देतो; तरीही रस्ता आणि पादचारी सुरक्षित आहेत याची खात्री करावी.
प्रश्न 25. चालत्या वाहनातून बाहेर डोके किंवा हात काढणे कसे आहे?
योग्य उत्तर: A) धोकादायक
स्पष्टीकरण: जवळून जाणाऱ्या वाहनामुळे किंवा इतर वस्तूंमुळे दुखापत होऊ शकते. वाहनात सुरक्षितपणे बसावे.
स्पष्टीकरण: जवळून जाणाऱ्या वाहनामुळे किंवा इतर वस्तूंमुळे दुखापत होऊ शकते. वाहनात सुरक्षितपणे बसावे.
प्रश्न 26. रेल्वे फाटक बंद असताना आपण काय करावे?
योग्य उत्तर: C) थांबून फाटक उघडण्याची वाट पाहावी
स्पष्टीकरण: बंद रेल्वे फाटक ओलांडणे अत्यंत धोकादायक आहे. फाटक पूर्ण उघडल्यानंतरच सुरक्षितपणे पुढे जावे.
स्पष्टीकरण: बंद रेल्वे फाटक ओलांडणे अत्यंत धोकादायक आहे. फाटक पूर्ण उघडल्यानंतरच सुरक्षितपणे पुढे जावे.
प्रश्न 27. चालताना मोबाईलमध्ये लक्ष घालून रस्ता ओलांडणे का टाळावे?
योग्य उत्तर: B) वाहनांचा अंदाज चुकून अपघात होऊ शकतो
स्पष्टीकरण: रस्ता ओलांडताना लक्ष वाहतुकीकडे असावे. मोबाईलमुळे लक्ष विचलित होऊ शकते.
स्पष्टीकरण: रस्ता ओलांडताना लक्ष वाहतुकीकडे असावे. मोबाईलमुळे लक्ष विचलित होऊ शकते.
प्रश्न 28. रस्त्यावर पादचाऱ्यांसाठी बनवलेल्या पांढऱ्या पट्ट्यांच्या जागेला काय म्हणतात?
योग्य उत्तर: D) झेब्रा क्रॉसिंग
स्पष्टीकरण: झेब्रा क्रॉसिंगवरील पट्टे पादचाऱ्यांसाठी रस्ता ओलांडण्याची जागा दर्शवतात.
स्पष्टीकरण: झेब्रा क्रॉसिंगवरील पट्टे पादचाऱ्यांसाठी रस्ता ओलांडण्याची जागा दर्शवतात.
प्रश्न 29. वाहन चालवताना सीट बेल्टचा उपयोग काय?
योग्य उत्तर: A) अपघातात दुखापतीचा धोका कमी करणे
स्पष्टीकरण: सीट बेल्ट प्रवाशाला जागेवर सुरक्षित ठेवण्यास मदत करतो. कारमध्ये प्रवास करताना सीट बेल्ट लावावा.
स्पष्टीकरण: सीट बेल्ट प्रवाशाला जागेवर सुरक्षित ठेवण्यास मदत करतो. कारमध्ये प्रवास करताना सीट बेल्ट लावावा.
प्रश्न 30. वाहन चालवताना कोणती कृती योग्य आहे?
योग्य उत्तर: C) वाहतुकीचे नियम पाळणे
स्पष्टीकरण: वाहतुकीचे नियम पाळल्याने अपघातांचा धोका कमी होतो आणि रस्त्यावरील सर्वांची सुरक्षितता वाढते.
स्पष्टीकरण: वाहतुकीचे नियम पाळल्याने अपघातांचा धोका कमी होतो आणि रस्त्यावरील सर्वांची सुरक्षितता वाढते.
भाग 4 : पर्यावरणपूरक वाहतूक आणि प्रदूषण
प्रश्न 31. सामान्य सायकलला पर्यावरणपूरक साधन का म्हणतात?
योग्य उत्तर: B) ती धूर सोडत नाही
स्पष्टीकरण: सामान्य सायकल इंधन जाळत नाही. त्यामुळे चालवताना वाहनातून धूर बाहेर पडत नाही.
स्पष्टीकरण: सामान्य सायकल इंधन जाळत नाही. त्यामुळे चालवताना वाहनातून धूर बाहेर पडत नाही.
प्रश्न 32. पेट्रोल आणि डिझेल जाळणाऱ्या वाहनांच्या धुरामुळे कोणती समस्या निर्माण होऊ शकते?
योग्य उत्तर: D) वायुप्रदूषण वाढते
स्पष्टीकरण: इंधन जळताना बाहेर पडणारे प्रदूषक हवेला दूषित करू शकतात आणि आरोग्यावर परिणाम करू शकतात.
स्पष्टीकरण: इंधन जळताना बाहेर पडणारे प्रदूषक हवेला दूषित करू शकतात आणि आरोग्यावर परिणाम करू शकतात.
प्रश्न 33. जवळच्या ठिकाणी जाण्यासाठी प्रदूषण कमी करणारा कोणता पर्याय चांगला आहे?
योग्य उत्तर: A) शक्य असल्यास चालत जाणे
स्पष्टीकरण: सुरक्षित अंतरावर चालत गेल्यास इंधन लागत नाही आणि वाहनांमुळे होणारे प्रदूषण कमी करण्यास मदत होते.
स्पष्टीकरण: सुरक्षित अंतरावर चालत गेल्यास इंधन लागत नाही आणि वाहनांमुळे होणारे प्रदूषण कमी करण्यास मदत होते.
प्रश्न 34. इलेक्ट्रिक वाहन चालवण्यासाठी प्रामुख्याने कशाचा वापर होतो?
योग्य उत्तर: C) विद्युत ऊर्जा
स्पष्टीकरण: इलेक्ट्रिक वाहनातील मोटर विद्युत ऊर्जेवर चालते. वाहन चालताना अशा वाहनांतून एक्झॉस्टचा धूर बाहेर पडत नाही; मात्र वीज निर्मिती आणि बॅटरीचा पर्यावरणावर परिणाम होऊ शकतो.
स्पष्टीकरण: इलेक्ट्रिक वाहनातील मोटर विद्युत ऊर्जेवर चालते. वाहन चालताना अशा वाहनांतून एक्झॉस्टचा धूर बाहेर पडत नाही; मात्र वीज निर्मिती आणि बॅटरीचा पर्यावरणावर परिणाम होऊ शकतो.
प्रश्न 35. अनेक लोकांनी एकाच बसने प्रवास केल्यास कोणता फायदा होऊ शकतो?
योग्य उत्तर: D) प्रत्येक व्यक्तीमागील इंधनाचा वापर कमी होऊ शकतो
स्पष्टीकरण: एकाच वाहनातून अनेक लोक प्रवास केल्यास प्रत्येकासाठी वेगळे वाहन वापरण्याची गरज कमी होऊ शकते.
स्पष्टीकरण: एकाच वाहनातून अनेक लोक प्रवास केल्यास प्रत्येकासाठी वेगळे वाहन वापरण्याची गरज कमी होऊ शकते.
प्रश्न 36. वाहतुकीमुळे होणारे ध्वनिप्रदूषण कमी करण्यासाठी काय करावे?
योग्य उत्तर: B) अनावश्यक हॉर्न टाळावा
स्पष्टीकरण: सतत हॉर्न वाजवल्याने आवाज वाढतो. गरज असेल तेव्हाच हॉर्न वापरावा.
स्पष्टीकरण: सतत हॉर्न वाजवल्याने आवाज वाढतो. गरज असेल तेव्हाच हॉर्न वापरावा.
प्रश्न 37. एकाच दिशेने जाणाऱ्या अनेक लोकांनी शक्य असल्यास एक वाहन सामायिक वापरणे म्हणजे काय?
योग्य उत्तर: A) वाहन सामायिक वापर (कारपूल)
स्पष्टीकरण: एकाच मार्गावरील लोकांनी एक वाहन सामायिक केल्यास रस्त्यावरील वाहनांची संख्या आणि इंधनाचा वापर कमी होऊ शकतो.
स्पष्टीकरण: एकाच मार्गावरील लोकांनी एक वाहन सामायिक केल्यास रस्त्यावरील वाहनांची संख्या आणि इंधनाचा वापर कमी होऊ शकतो.
प्रश्न 38. वाहतुकीतील इंधनाची बचत करण्यासाठी कोणती सवय उपयुक्त आहे?
योग्य उत्तर: C) प्रवासाचे नियोजन करणे
स्पष्टीकरण: योग्य नियोजन केल्याने अनावश्यक प्रवास कमी होतो आणि इंधनाची बचत होते.
स्पष्टीकरण: योग्य नियोजन केल्याने अनावश्यक प्रवास कमी होतो आणि इंधनाची बचत होते.
प्रश्न 39. वाहनांचा धूर श्वसनसंस्थेवर कोणता परिणाम करू शकतो?
योग्य उत्तर: B) श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो
स्पष्टीकरण: प्रदूषित हवा श्वसनसंस्थेला त्रास देऊ शकते. त्यामुळे स्वच्छ हवा राखणे महत्त्वाचे आहे.
स्पष्टीकरण: प्रदूषित हवा श्वसनसंस्थेला त्रास देऊ शकते. त्यामुळे स्वच्छ हवा राखणे महत्त्वाचे आहे.
प्रश्न 40. पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यासाठी कोणती कृती योग्य आहे?
योग्य उत्तर: D) शक्य तेथे सायकल किंवा सार्वजनिक वाहतूक वापरणे
स्पष्टीकरण: योग्य परिस्थितीत सायकल आणि सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर केल्याने इंधनाचा वापर व प्रदूषण कमी होण्यास मदत होते.
स्पष्टीकरण: योग्य परिस्थितीत सायकल आणि सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर केल्याने इंधनाचा वापर व प्रदूषण कमी होण्यास मदत होते.
भाग 5 : विचार करा आणि योग्य उत्तर निवडा
प्रश्न 41. एका गावातून दुसऱ्या गावात जाण्यासाठी रस्ता उपलब्ध आहे. सर्वसामान्य प्रवाशांसाठी कोणते साधन सोयीचे ठरू शकते?
योग्य उत्तर: A) बस
स्पष्टीकरण: रस्ता उपलब्ध असल्यास बस अनेक प्रवाशांना गावांदरम्यान नेऊ शकते.
स्पष्टीकरण: रस्ता उपलब्ध असल्यास बस अनेक प्रवाशांना गावांदरम्यान नेऊ शकते.
प्रश्न 42. एका बेटावर पोहोचण्यासाठी समुद्र ओलांडावा लागतो. कोणते साधन योग्य ठरू शकते?
योग्य उत्तर: C) जहाज
स्पष्टीकरण: समुद्रमार्गे बेटावर जाण्यासाठी जहाज किंवा योग्य प्रकारची फेरीबोट वापरता येते.
स्पष्टीकरण: समुद्रमार्गे बेटावर जाण्यासाठी जहाज किंवा योग्य प्रकारची फेरीबोट वापरता येते.
प्रश्न 43. रेल्वेगाडी येत असल्याचा इशारा मिळाल्यावर रुळांजवळ उभ्या असलेल्या व्यक्तीने काय करावे?
योग्य उत्तर: B) सुरक्षित अंतरावर जावे
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी जवळ असताना रुळांपासून दूर राहावे आणि अधिकृत मार्गानेच रेल्वेमार्ग ओलांडावा.
स्पष्टीकरण: रेल्वेगाडी जवळ असताना रुळांपासून दूर राहावे आणि अधिकृत मार्गानेच रेल्वेमार्ग ओलांडावा.
प्रश्न 44. शहरात रस्त्यावर वाहनांची मोठी गर्दी झाल्यास त्याला काय म्हणतात?
योग्य उत्तर: D) वाहतूक कोंडी
स्पष्टीकरण: रस्त्यावर वाहनांची संख्या जास्त झाल्यामुळे वाहने मंद गतीने चालतात किंवा थांबतात. याला वाहतूक कोंडी म्हणतात.
स्पष्टीकरण: रस्त्यावर वाहनांची संख्या जास्त झाल्यामुळे वाहने मंद गतीने चालतात किंवा थांबतात. याला वाहतूक कोंडी म्हणतात.
प्रश्न 45. वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी कोणता उपाय मदत करू शकतो?
योग्य उत्तर: A) सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर
स्पष्टीकरण: अनेक लोकांनी बस किंवा मेट्रोचा वापर केल्यास खासगी वाहनांची गरज कमी होऊ शकते.
स्पष्टीकरण: अनेक लोकांनी बस किंवा मेट्रोचा वापर केल्यास खासगी वाहनांची गरज कमी होऊ शकते.
प्रश्न 46. शेतातून बाजारात भाजीपाला नेण्यासाठी कोणते साधन उपयोगी ठरू शकते?
योग्य उत्तर: B) ट्रक किंवा मालवाहू वाहन
स्पष्टीकरण: मालवाहू वाहनातून भाजीपाला बाजारात पोहोचवता येतो. ताजा माल वेळेत पोहोचवणे महत्त्वाचे असते.
स्पष्टीकरण: मालवाहू वाहनातून भाजीपाला बाजारात पोहोचवता येतो. ताजा माल वेळेत पोहोचवणे महत्त्वाचे असते.
प्रश्न 47. खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?
योग्य उत्तर: C) रेल्वे लोहमार्गावर धावते
स्पष्टीकरण: प्रत्येक वाहतुकीच्या साधनाचा मार्ग वेगळा असतो. रेल्वेगाडी लोहमार्गावरून धावते.
स्पष्टीकरण: प्रत्येक वाहतुकीच्या साधनाचा मार्ग वेगळा असतो. रेल्वेगाडी लोहमार्गावरून धावते.
प्रश्न 48. एखाद्या ठिकाणी पूर आल्यामुळे रस्ता बंद झाला आहे. मदत पोहोचवताना कोणती गोष्ट सर्वांत महत्त्वाची आहे?
योग्य उत्तर: D) सुरक्षित मार्ग निवडून बचाव पथकाच्या सूचनांचे पालन करणे
स्पष्टीकरण: पुराच्या पाण्यातून जाणे धोकादायक असते. सुरक्षित मार्ग आणि अधिकृत सूचनांचे पालन करावे.
स्पष्टीकरण: पुराच्या पाण्यातून जाणे धोकादायक असते. सुरक्षित मार्ग आणि अधिकृत सूचनांचे पालन करावे.
प्रश्न 49. एखाद्या प्रवाशाला दूरच्या शहरात कमीत कमी वेळात पोहोचायचे आहे. विमानाचा मुख्य फायदा कोणता?
योग्य उत्तर: A) लांब अंतर कमी वेळात पार करणे
स्पष्टीकरण: हवाई वाहतुकीचा मोठा फायदा म्हणजे लांब अंतराचा प्रवास तुलनेने कमी वेळेत करता येतो. मात्र खर्च आणि इतर परिस्थितींचाही विचार करावा.
स्पष्टीकरण: हवाई वाहतुकीचा मोठा फायदा म्हणजे लांब अंतराचा प्रवास तुलनेने कमी वेळेत करता येतो. मात्र खर्च आणि इतर परिस्थितींचाही विचार करावा.
प्रश्न 50. वाहतुकीबद्दल आपण कोणता महत्त्वाचा धडा शिकतो?
योग्य उत्तर: B) सुरक्षितता, योग्य साधनाची निवड आणि पर्यावरणाची काळजी आवश्यक आहे
स्पष्टीकरण: योग्य वाहतुकीचे साधन निवडणे, वाहतुकीचे नियम पाळणे आणि प्रदूषण कमी करणे या चांगल्या सवयी आहेत.
स्पष्टीकरण: योग्य वाहतुकीचे साधन निवडणे, वाहतुकीचे नियम पाळणे आणि प्रदूषण कमी करणे या चांगल्या सवयी आहेत.
छान प्रयत्न, विद्यार्थी मित्रांनो!
सर्व 50 प्रश्नांचा सराव पूर्ण झाल्यावर ज्या प्रश्नांची उत्तरे चुकली, त्यांचे स्पष्टीकरण पुन्हा वाचा. योग्य उत्तर पाठ करण्यापेक्षा त्यामागील कारण समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
सर्व 50 प्रश्नांचा सराव पूर्ण झाल्यावर ज्या प्रश्नांची उत्तरे चुकली, त्यांचे स्पष्टीकरण पुन्हा वाचा. योग्य उत्तर पाठ करण्यापेक्षा त्यामागील कारण समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
सूचना-
वरील प्रश्न वाहतूक या घटकाचा अभ्यास व सामान्य ज्ञानाचा सराव करण्यासाठी आहेत;ते अधिकृत परीक्षेतील प्रश्नांचे प्रतिनिधित्व करतात, अशी हमी नाही.
विद्यार्थ्यांनी केवळ उत्तरे पाठ न करता प्रत्येक उत्तरामागील कारण समजून घ्यावे. त्यामुळे प्रश्नाचे शब्द बदलले किंवा परिस्थितीवर आधारित प्रश्न विचारला, तरी योग्य उत्तर निवडणे सोपे जाईल.
SmartGuruji अभ्यास मंत्र: वाचा → समजून घ्या → प्रश्न सोडवा → चुका तपासा → पुन्हा सराव करा.
