शालेय शिक्षण विभाग
केंद्रीकृत प्रवेश युनिट, शालेय शिक्षण विभाग, आयुक्तांचे कार्यालय, के.जी. रस्ता, बंगळूर-09
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न आणि उत्तरे (FAQ)
2026-27 च्या वर्षासाठी सरकारी प्राथमिक शाळांमधील रिक्त प्राथमिक शाळा शिक्षक सामान्य (इयत्ता 1 ते 5), सरकारी प्राथमिक व उच्च प्राथमिक शाळांमधील शारीरिक शिक्षण शिक्षक ग्रेड-II (इयत्ता 1 ते 8) आणि पदवीधर प्राथमिक शिक्षक (इयत्ता 6 ते 8) तसेच संगणक विज्ञान शिक्षक (इयत्ता 1 ते 8) या संवर्गातील पदे भरण्यासाठी राज्यातील संबंधित जिल्ह्यांनुसार अधिसूचना जारी करण्यात आल्या असून, पात्र उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात आले आहेत.
त्याचप्रमाणे शिक्षण विभागाच्या संबंधित विभागीय कार्यक्षेत्रातील सरकारी माध्यमिक शाळांमध्ये रिक्त असलेली माध्यमिक शाळा सहशिक्षक (कन्नड भाषा, इंग्रजी भाषा, कला (कन्नड/इंग्रजी), जीव विज्ञान (कन्नड/इंग्रजी)) आणि शारीरिक शिक्षण शिक्षक ग्रेड-I या पदांसाठी पात्र उमेदवारांची विभाग स्तरावरील स्पर्धा परीक्षेच्या माध्यमातून भरती करण्यासाठी राज्यातील संबंधित विभागांनुसार अधिसूचना जारी करण्यात आल्या असून, पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाइनद्वारे अर्ज मागविण्यात आले आहेत.
भरती अधिसूचनेत सर्व माहिती सविस्तरपणे दिली असून, अधिसूचनेत दिलेले मुद्देच अंतिम आहेत, उमेदवारांनी अधिसूचना काळजीपूर्वक वाचून समजून घ्यावी. अधिसूचनेतील मुद्यांचे सुलभीकरण करून उमेदवारांना निर्माण झालेल्या किंवा निर्माण होऊ शकणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरे देण्याचा एक भाग म्हणून, वारंवार विचारल्या गेलेल्या प्रश्नांची उत्तरे खालीलप्रमाणे देण्यात आली आहेत.
विशेष सूचनाः ही प्रश्नोत्तरे, वेळोवेळी सरकारकडून जारी करण्यात येणारी परिपत्रके, आदेश, अधिसूचना यांच्या अधीन असतील.
ऑनलाइन अर्जासंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 01 | Online अर्ज सादर करण्याची सुरुवात आणि शेवटची तारीखः | Online अर्ज सादर करण्याची सुरुवातीची तारीखः 18/08/2026 Online अर्ज सादर करण्याची निर्धारित शेवटची तारीख: 15/09/2026 |
| 02 | उमेदवारांनी अर्जासोबत कोणती कागदपत्रे Upload करावीत? | जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्र, नॉन क्रीमीलेयर, 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र वगळता, उर्वरित समतळ आरक्षणाशी संबंधित सर्व प्रमाणपत्रे Upload करणे आवश्यक आहे. |
जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्रासंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 03 | माझ्याकडील जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्रावर ‘शिक्षणासाठी’ (व्यासंग) असे नमूद केले आहे. हे प्रमाणपत्र भरतीसाठी सादर करता येईल का? | जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्रावर ‘शिक्षणासाठी’ असे नमूद असल्यास ते विचारात घेतले जाणार नाही. ‘शिक्षणासाठी’ किंवा ‘नोकरीसाठी’ असे नमूद नसलेले प्रमाणपत्र किंवा ‘नोकरीसाठी’ असे नमूद केलेले प्रमाणपत्र सादर करावे. उमेदवाराची नेमणूक झाल्यास जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्राचे वैधता प्रमाणपत्र (सिंधुत्व) सादर करणे अनिवार्य आहे. |
| 04 | नेमणुकीसाठी जात आणि उत्पन्नाचे आरक्षण मिळवून, मुख्य निवड यादीत सामान्य प्रवर्गात (GM) निवड झाल्यास वैधता प्रमाणपत्र (सिंधुत्व) सादर करणे आवश्यक आहे का? | नेमणुकीसाठी जात आणि उत्पन्नाचे आरक्षण मिळवून, मुख्य निवड यादीत सामान्य प्रवर्गात (GM) किंवा प्रवर्गाच्या आरक्षणांतर्गत निवड झाली तरीही वैधता प्रमाणपत्र अनिवार्यपणे सादर करावे लागेल. जात आणि उत्पन्न आरक्षण प्रमाणपत्राची वैधता रद्द झाल्यास उत्तम गुणवत्ता (Merit) असली तरीही नेमणूक रद्द केली जाईल. |
| 05 | मी अनुसूचित जातीचा उमेदवार असून, निर्धारित नमुना- ‘ड’ मध्ये प्रवर्ग-ए, प्रवर्ग-बी, प्रवर्ग-सी असे नमूद नसलेले जात प्रमाणपत्र मिळवले आहे, हे प्रमाणपत्र सादर करता येईल का? | अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांनी नमूना ‘ड’ मध्ये (प्रवर्ग-ए, प्रवर्ग-बी, प्रवर्ग-सी) असे नमूद केलेले जात प्रमाणपत्र मिळवणे अनिवार्य असेल. |
| 06 | मला शिक्षणाच्या उद्देशाने 2A प्रवर्गांतर्गत जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्र दिले आहे. परंतु रोजगारासाठी 3A प्रवर्गांतर्गत जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्र दिले आहे. मी कोणते सादर करावे? | काही जातींना शिक्षणाच्या उद्देशाने 2A प्रवर्गांतर्गत जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्र दिले जाते. परंतु सक्षम प्राधिकरणाकडून रोजगारासाठी दिलेल्या 3A प्रवर्गांतर्गत जात आणि उत्पन्न प्रमाणपत्रच सादर करावे. |
कल्याण कर्नाटक क्षेत्राच्या 371जे आरक्षणासंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 07 | मी कल्याण कर्नाटक क्षेत्राचा रहिवासी असून, सक्षम प्राधिकरणाने दिलेले 371जे प्रमाणपत्र मिळवले आहे, परंतु त्यावर RD नंबर नाही. हे प्रमाणपत्र नेमणुकीसाठी सादर करता येईल का? | सक्षम प्राधिकरणाकडून दिलेले आणि RD नंबर असलेले 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र सादर करणे अनिवार्य असेल. |
| 08 | HK (हैदराबाद-कर्नाटक) प्रमाणपत्र आहे. परंतु माझा विवाह झाला असून मी Non-HK जिल्ह्याची रहिवासी आहे. मी 371जे आरक्षणांतर्गत अर्ज करू शकते का? | सक्षम प्राधिकरणाकडून मिळवलेले (RD नंबर असलेले) 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र सादर करून, 371जे आरक्षणांतर्गत अर्ज करू शकता. |
| 09 | मी 371जे आरक्षणाचा उमेदवार असून, मी कल्याण कर्नाटक बाहेरील (Non-KK) जिल्ह्यांमध्ये अर्ज करू शकतो का? | अर्ज करू शकता. |
| 10 | मी 371जे आरक्षणाचा उमेदवार असून, मी कल्याण कर्नाटक जिल्ह्यांमधील 20% पदांसाठीही अर्ज करू शकतो का? | निर्धारित फी भरून अर्ज करू शकता. |
| 11 | मी Non-KK उमेदवार असून, कल्याण कर्नाटकच्या उर्वरित संवर्गातील 20% पदांसाठी अर्ज करू शकतो का? | होय, कल्याण कर्नाटक क्षेत्रातील 20% उर्वरित संवर्गातील (RPC) पदांसाठी, GBA कार्यक्षेत्रातील बंगळूर मध्य जिल्हा आणि बंगळूर उत्तर जिल्ह्यातील 92% पदांसाठी तसेच (GBA कार्यक्षेत्रातील 02 जिल्हे आणि कल्याण कर्नाटक कार्यक्षेत्रातील 07 जिल्हे वगळून) राज्यातील उर्वरित 26 जिल्ह्यांमधील 100% पदांसाठी राज्यभर एकाच वेळी परीक्षा होणार आहे. या पदांसाठी राज्यातील कोणत्याही जिल्ह्याचे उमेदवार अर्ज करू शकतात. |
| 12 | मी 371जे आरक्षणाचा उमेदवार असून, मी GBA कार्यक्षेत्रातील बंगळूर मध्य जिल्हा आणि बंगळूर उत्तर जिल्ह्यांमधील 8% पदांसाठी अर्ज करू शकतो का? | निर्धारित फी भरून अर्ज करू शकता. |
| 13 | माझ्याकडे 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र असून, PSTR, GPTR आणि HSTR पदांसाठी Non-KK आणि KK मध्ये अर्ज करता येईल का? | उमेदवाराकडे 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र असल्यास KK आणि Non-KK दोन्ही पदांसाठी अर्ज करता येईल. |
| 14 | माझ्याकडे 371जे आरक्षण प्रमाणपत्र असून, PSTR, आणि GPTR पदांसाठी कलबुर्गी जिल्ह्यातील KK आणि Non-KK पदांसाठी अर्ज करता येईल का? | अर्ज करता येईल. |
| 15 | 371जे आरक्षण प्रमाणपत्रावर शिक्षण आणि सरकारी सुविधा असे आहे, हे प्रमाणपत्र 371 जे आरक्षणासाठी विचारात घेतले जाईल का? | 371जे आरक्षण प्रमाणपत्रावर शिक्षण आणि सरकारी सुविधा असे असल्याने विचारात घेतले जाईल. |
ग्रामीण आरक्षणासंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 16 | मी सामान्य उमेदवार (GM) असून क्रीमी लेयर कक्षेमध्ये (कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखांपेक्षा जास्त आहे) येतो. मी ग्रामीण आरक्षण मिळवू शकतो का? | ग्रामीण आरक्षणासाठी क्रीमी लेयर धोरण (Creamy layer Policy) लागू असल्याने ग्रामीण आरक्षणाचा दावा करता येणार नाही. |
| 17 | मी सामान्य उमेदवार (GM) असून क्रीमी लेयर कक्षेमध्ये (कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखांपेक्षा कमी आहे) येतो. मी ग्रामीण आरक्षण मिळवू शकतो का? | सामान्य प्रवर्गातील उमेदवारांच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखांपेक्षा कमी असल्यास, प्रगत गटामध्ये मोडत नसल्याबाबतचे (Non-creamy layer certificate) नमुना-1 मधील RD नंबर असलेले प्रमाणपत्र तहसीलदारांकडून मिळवून सादर करावे. |
| 18 | मी मागासवर्गातील (2A, 2B, 3A, आणि 3B) उमेदवार असून, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखांपेक्षा जास्त आहे, मी ग्रामीण आरक्षण मिळवू शकतो का? | ग्रामीण आरक्षणासाठी क्रीमी लेयर धोरण लागू असल्याने ग्रामीण आरक्षणाचा दावा करता येणार नाही. |
| 19 | मी अनुसूचित जाती / अनुसूचित जमाती /प्रवर्ग-I चा उमेदवार असून मला क्रीमी लेयर धोरण लागू होते का? ग्रामीण आरक्षण मिळवू शकतो का? | अनुसूचित जाती / अनुसूचित जमाती / प्रवर्ग I च्या उमेदवारांसाठी उत्पन्नाची मर्यादा निश्चित केलेली नसल्याने ग्रामीण आरक्षण मिळवणाऱ्या उमेदवारांना क्रीमी लेयर धोरण लागू होत नाही. |
| 20 | मी सामान्य प्रवर्गातील (GM) उमेदवार असून, वार्षिक रु. 8.00 लाखांपेक्षा जास्त उत्पन्न असल्यामुळे क्रीमी लेयर कक्षेत येतो. ग्रामीण आरक्षण वगळून, उर्वरित समतळ आरक्षण जसे की माजी सैनिक, कन्नड माध्यम, दिव्यांग, प्रकल्प विस्थापित, तृतीयपंथी आरक्षण मिळवू शकतो का? | वार्षिक रु. 8.00 लाखांपेक्षा जास्त उत्पन्न असल्यामुळे क्रीमी लेयर कक्षेत येणारे सामान्य प्रवर्गातील (GM) उमेदवार, ग्रामीण आरक्षण (क्रीमी लेयर धोरण लागू असल्याने) वगळून, उर्वरित समतळ आरक्षण जसे की माजी सैनिक, कन्नड माध्यम, दिव्यांग, प्रकल्प विस्थापित, तृतीयपंथी आरक्षण मिळवू शकतात. |
| 21 | मी 2A प्रवर्गाचा असून इयत्ता 1 ली ते 10 वी पर्यंत ग्रामीण भागात शिक्षण घेतले आहे. माझ्या वडिलांची सरकारी नोकरी असून वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखापेक्षा जास्त आहे. सामान्य (GM) प्रवर्गात ग्रामीण उमेदवार आरक्षण लागू होते का? | ग्रामीण आरक्षणासाठी क्रीमी लेयर धोरण लागू असल्याने उमेदवाराच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. 8.00 लाखांपेक्षा जास्त असल्यास ग्रामीण आरक्षणाचा दावा करता येणार नाही. |
शैक्षणिक पात्रतेसंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 22 | मी जी.पी.टी पदाचा आकांक्षी असून, पदवीमध्ये सरासरी गुण मिळवलेले असावेत? किंवा पदाच्या विषयासाठी निश्चित केलेल्या समूह विषयांमध्ये 50% गुण मिळवलेले असावेत? | पदवीमध्ये एकूण सरासरी 50 % गुण मिळवलेले असल्यास अर्ज करू शकता. |
| 23 | मी प्राथमिक शाळा शिक्षक (PST), पदवीधर प्राथमिक शाळा शिक्षक (GPT) आणि माध्यमिक शाळा सहशिक्षक (AM) या तिन्ही संवर्गासाठी शैक्षणिक पात्रता धारण केलेली आहे. मी या तिन्ही संवर्गासाठी एकाच जिल्ह्यात अर्ज करू शकतो का? | प्राथमिक शाळा शिक्षक (PST), पदवीधर प्राथमिक शाळा शिक्षक (GPT) आणि माध्यमिक शाळा सहशिक्षक (AM) या तिन्ही संवर्गासाठी शैक्षणिक पात्रता धारण केलेला उमेदवार त्याच्या इच्छेनुसार वेगवेगळ्या संवर्गासाठी वेगवेगळ्या जिल्ह्यांमध्ये अर्ज करू शकतो. परंतु एका संवर्गासाठी एकच जिल्हा निवडणे आवश्यक आहे. |
| 24 | GPT कन्नड भाषा विषयाच्या पदासाठी पदवीमध्ये कन्नड भाषा ऐच्छिक म्हणून तिन्ही वर्षे अभ्यासलेली असावी? किंवा पदवीमध्ये केवळ एक भाषा म्हणून अभ्यासलेली असल्यास चालते नाही का? | GPT कन्नड भाषा विषयाच्या पदासाठी अर्ज करू इच्छिणाऱ्या उमेदवाराने पदवीमध्ये कन्नड भाषा ऐच्छिक विषय म्हणून तिन्ही वर्षे अभ्यासलेली असणे अनिवार्य आहे. |
| 25 | मी पदवीचे शिक्षण कन्नड माध्यमात घेतले असून, माध्यमिक शाळा शिक्षकांच्या भरतीसाठी कला (इंग्रजी माध्यम) किंवा जीवविज्ञान (इंग्रजी माध्यम) पदासाठी अर्ज करू शकतो का? | इंग्रजी भाषेचा पदवीमध्ये एक भाषा म्हणून अभ्यास केलेला असावा. किंवा SSLC मध्ये इंग्रजी भाषेचा प्रथम किंवा द्वितीय भाषा म्हणून अभ्यास केलेला असावा. किंवा SSLC किंवा पदवीचे शिक्षण इंग्रजी माध्यमात घेतलेले असावे. किंवा यू.जी.सी मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून त्या भाषेचा डिप्लोमा मिळवलेला असावा. |
| 26 | प्राथमिक शाळा PET-Grade-II (1 ते 8 वी) संवर्गाच्या पदासाठी आणि माध्यमिक शाळा सहशिक्षक, PET-Grade-II, PET-Grade-I पदासाठी अर्ज करण्यासाठी TET/CTET आवश्यक आहे का? | प्राथमिक शाळा PET-Grade-II (1 ते 8 वी) संवर्गाच्या पदासाठी आणि माध्यमिक शाळा सहशिक्षक, PET-Grade-I पदासाठी अर्ज करण्यासाठी TET/CTET आवश्यक नाही. |
| 27 | प्राथमिक शाळा शिक्षक (1 ते 5 वी) संवर्गाच्या पदासाठी अर्ज करण्यासाठी TET/CTET आवश्यक आहे का? | TET/CTET परीक्षा-1 अनिवार्यपणे उत्तीर्ण केलेली असावी. SC/ST/C-I/ PH उमेदवारांनी 55% गुण आणि GM तसेच 2A, 2B, 3A, 3B प्रवर्गातील उमेदवारांनी 60% गुण मिळवलेले असावेत. |
| 28 | पदवीधर प्राथमिक शिक्षक (6 ते 8 वी) संवर्ग पदासाठी, PET-Grade-II, PET-Grade-I पदांसाठी अर्ज करण्यासाठी TET/CTET आवश्यक आहे का? | TET/CTET परीक्षा-II अनिवार्यपणे उत्तीर्ण केलेली असावी. SC/ST/C-I/ PH उमेदवारांनी 55% गुण आणि GM तसेच 2A, 2B, 3A, 3B प्रवर्गातील उमेदवारांनी 60% गुण मिळवलेले असावेत. |
सेवारत उमेदवारांसंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 29 | मी सेवारत उमेदवार असून, NOC अर्जासोबत सादर करावी का? | सेवारत उमेदवाराने NOC मूळ कागदपत्रांच्या पडताळणीसाठी निवड झाल्यास, पडताळणीच्या वेळी सक्षम प्राधिकरणाकडून मिळवून सादर करणे अनिवार्य आहे. |
| 30 | मी शालेय शिक्षण विभागात GPT शिक्षक/शिक्षिका म्हणून काम करत असून, 2026 च्या वर्षात पुन्हा GPT पदासाठी अर्ज करू शकतो का? | शालेय शिक्षण विभागात आधीच GPT शिक्षक/शिक्षिका म्हणून काम करत असल्यास, 2026 च्या वर्षात पुन्हा GPT पदासाठी अर्ज करण्यास वाव नाही. |
| 31 | मी शालेय शिक्षण विभागात GPT शिक्षक/शिक्षिका म्हणून काम करत असून, 2026 च्या वर्षात पुन्हा माध्यमिक शाळा सहशिक्षक पदासाठी अर्ज करण्यास वाव आहे का? | शालेय शिक्षण विभागात GPT शिक्षक/शिक्षिका म्हणून काम करत असून, 2026 च्या वर्षात माध्यमिक शाळा सहशिक्षक पदासाठी अर्ज करण्यास वाव आहे. |
| 32 | मी अनुदानित शाळेत गेल्या दोन वर्षापासून काम करत आहे. सरकारी माध्यमिक शाळा शिक्षिका पदासाठी अर्ज करू शकते का? | अनुदानित शाळेत काम करत असल्याने सरकारी माध्यमिक शाळा शिक्षिका पदासाठी अर्ज करू शकता. |
| 33 | मी इतर विभागात सरकारी सेवा करत असून, NOC मिळवून अर्ज करू शकतो का? | आता NOC शिवाय अर्ज करू शकता, 1:2 मुळ कागदपत्रांच्या पडताळणीसाठी निवड झाल्यास कागदपत्र पडताळणीच्या वेळी नेमणूक प्राधिकरणाकडे पडताळणीसाठी सादर करणे आवश्यक राहील. |
प्रकल्प विस्थापित उमेदवारांसंदर्भात
| अ.क्र. | प्रश्न | उत्तर/माहिती |
|---|---|---|
| 34 | विवाहित महिला असून, वडिलांच्या नावाने मिळवलेले प्रकल्प विस्थापित प्रमाणपत्र सादर करता येईल का? | सादर करता येईल, नमुन्यात उमेदवाराचे नाव स्पष्टपणे नमूद केलेले असावे. |
विशेष सूचनाः ही प्रश्नोत्तरे, वेळोवेळी सरकारकडून जारी करण्यात येणारी परिपत्रके, आदेश, अधिसूचना यांच्या अधीन असतील.
