ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಧಮ್ಮ (Ashoka and His Dhamma) – ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ | KARTET, CTET, GPSTR, HSTR Study Material

ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿ: ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಧಮ್ಮ (Ashoka and His Dhamma) – ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ | KARTET, CTET, GPSTR, HSTR Study Material

2. ಪರಿಚಯ (Introduction)

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆದರದ ಸ್ವಾಗತ. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾನ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ (Ashoka The Great) ಮೊದಲಿಗನು. ರಕ್ತಪಾತದ ಮೂಲಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ “ಧಮ್ಮ” (Dhamma) ಎಂಬ ಹೊಸ ತತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. KARTET, CTET, GPSTR, HSTR ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ CET ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ “ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಧಮ್ಮ” ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ (High-Weightage) ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಜೀವನ, ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ, ಅವನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಧಮ್ಮದ ಸವಿಸ್ತಾರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

3. ವಿಷಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background of the Topic)

ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮೊಮ್ಮಗ ಹಾಗೂ ಬಿಂದುಸಾರನ ಮಗನಾಗಿ ಅಶೋಕನು ಜನಿಸಿದನು. ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿದ್ದನು (ಚಂಡಾಶೋಕ). ಆತ ತನ್ನ 99 ಸಹೋದರರನ್ನು ಕೊಂದು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿದನು ಎಂದು ಸಿಂಹಳೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ‘ದೀಪವಂಶ’ ಮತ್ತು ‘ಮಹಾವಂಶ’ಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 268 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಅಶೋಕನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾತನಂತೆಯೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ.

4. ವಿಷಯದ ಸವಿಸ್ತಾರ ಮಾಹಿತಿ (Detailed Information)

ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261)

ಕಳಿಂಗವು (ಇಂದಿನ ಒಡಿಶಾ) ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನದಿಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ 8ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಹತರಾದರು ಮತ್ತು ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬಂಧಿಗಳಾದರು. ಯುದ್ಧರಂಗದ ಈ ಭೀಕರ ರಕ್ತಪಾತವು ಅಶೋಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಅವನು, ‘ಭೇರಿಘೋಷ’ದ (ಯುದ್ಧದ ಡಂಗುರ) ಬದಲಾಗಿ ‘ಧಮ್ಮಘೋಷ’ವನ್ನು (ಧರ್ಮದ ಸಂದೇಶ) ಮೊಳಗಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು. ಉಪಗುಪ್ತ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಶೋಕನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಅಶೋಕನ ಧಮ್ಮ (Ashoka’s Dhamma)

‘ಧಮ್ಮ’ ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ಧರ್ಮ’ ಪದದ ಪ್ರಾಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅಶೋಕನ ಧಮ್ಮವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ, ನೈತಿಕತೆಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಜೀವನದ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಯಾಗಿತ್ತು (Code of Conduct).

ಧಮ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳು:

  1. ಅಹಿಂಸೆ: ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಯೆ ತೋರುವುದು.
  2. ಸಹಿಷ್ಣುತೆ: ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಹೊಂದುವುದು (ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ).
  3. ಗೌರವ: ಮಾತಾ-ಪಿತೃಗಳು, ಗುರು-ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವುದು.
  4. ಮಾನವೀಯತೆ: ದಾಸರು (ಗುಲಾಮರು), ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಬಡವರೊಂದಿಗೆ ಅನುಕಂಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು.
  5. ದಾನ: ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಶ್ರಮಣರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದು.

ಧಮ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ (Spread of Dhamma)

ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಧಮ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು:

  • ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರು: ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಧಮ್ಮದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರು’ (Dhamma Mahamatras) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
  • ಶಾಸನಗಳ ರಚನೆ: ತನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿಸಿ, ಜನಸಂದಣಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
  • ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಿಷನರಿಗಳು: ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಧಮ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗ ಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸಂಘಮಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ (ಸಿಲೋನ್) ಕಳುಹಿಸಿದನು.
  • ಮೂರನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನ: ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250 ರಲ್ಲಿ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಮೂರನೇ ಮಹಾಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಮೊಗ್ಗಲಿಪುತ್ತತಿಸ್ಸನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದನು.

ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು (Ashoka’s Inscriptions)

ಅಶೋಕನನ್ನು ‘ಶಾಸನಗಳ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಶಾಸನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಂಡೆ ಶಾಸನಗಳು (Rock Edicts) ಮತ್ತು ಕಂಬ ಶಾಸನಗಳು (Pillar Edicts) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿ, ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಹಾಗೂ ಅರಾಮಿಕ್ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 1837 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್ (James Prinsep) ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಓದುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು.

ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲಕ್ರಮ (Timeline Table)

ವರ್ಷ / ಕಾಲಘಟ್ಟಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 304ಅಶೋಕನ ಜನನ (ಅಂದಾಜು)
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 273ಮಗಧದ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ (ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತಿ)
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 268ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನ ಆಯೋಜನೆ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 232ಅಶೋಕನ ಮರಣ

5. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Exam Focus Points)

📌 Exam Focus Box – KARTET, HSTR, GPSTR Special

  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಅಶೋಕನ ಹೆಸರು: ಅಶೋಕನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ‘ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ’ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ’ (ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಸ್ಕಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿಟ್ಟೂರು ಮತ್ತು ಉದೇಗೋಳಂ, ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗುಜರ್ರಾ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವನ ನೈಜ ಹೆಸರಾದ “ಅಶೋಕ” ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
  • 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ: ಅಶೋಕನ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮನಪರಿವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನವೇ 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ.
  • ರುಮ್ಮಿಂದೈ ಶಾಸನ (ಲುಂಬಿನಿ): ಅಶೋಕನು ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಲುಂಬಿನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಭೂಕಂದಾಯವನ್ನು (ತೆರಿಗೆ) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
  • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ: ಸಾರಾನಾಥದ ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ಸಿಂಹಗಳ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

6. ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಲು ಟ್ರಿಕ್ಸ್ / Mnemonics

  • ಅಶೋಕನ ಹೆಸರಿರುವ 4 ಶಾಸನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಟ್ರಿಕ್:
    “ಮು-ಗು-ನು” (M-G-N-U)
    • M = Maski (ಮಸ್ಕಿ)
    • G = Gujarra (ಗುಜರ್ರಾ)
    • N = Nittur (ನಿಟ್ಟೂರು)
    • U = Udegolam (ಉದೇಗೋಳಂ)

  • ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅರಸರ ಕ್ರಮ ನೆನಪಿಡಲು:
    “ಚ-ಬಿ-ಅ” (C-B-A)
    • ಚ = ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ
    • ಬಿ = ಬಿಂದುಸಾರ
    • ಅ = ಅಶೋಕ

7. KARTET, CTET, GPSTR, HSTR ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಾದರಿ

ಹಿಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

  1. “ಅಶೋಕನ ಧಮ್ಮವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮವಾಗಿರದೆ, ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೈತಿಕತೆಯ ಸಂಹಿತೆಯಾಗಿತ್ತು” – ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. (Descriptive for GPSTR)
  2. ಹೇಳಿಕೆ (A): ಅಶೋಕನು ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಯುದ್ಧ ನೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
    ಕಾರಣ (R): ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮೂಡಿಸಿತು. (Assertion-Reason for HSTR)
  3. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ದೊರೆತ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ.

8. ಉತ್ತರಗಳೊಂದಿಗೆ 20 ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

1. ಅಶೋಕನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು?
(A) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 273 (B) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 268 (C) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261 (D) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 232
ಉತ್ತರ: (B) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 268
2. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ ನಡೆದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು?
(A) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261 (B) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250 (C) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 298 (D) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 268
ಉತ್ತರ: (A) ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261
3. ಅಶೋಕನು ಯಾವ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು?
(A) ಆನಂದ (B) ನಾಗಸೇನ (C) ಉಪಗುಪ್ತ (D) ಮೊಗ್ಗಲಿಪುತ್ತತಿಸ್ಸ
ಉತ್ತರ: (C) ಉಪಗುಪ್ತ
4. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಓದುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಯಾರು?
(A) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ (B) ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ (C) ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್ (D) ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರ್
ಉತ್ತರ: (C) ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್
5. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ‘ನೈಜ ಹೆಸರು’ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಶಾಸನ ಎಲ್ಲಿದೆ?
(A) ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (B) ಮಸ್ಕಿ (C) ಸನ್ನತಿ (D) ಜಟಿಂಗ ರಾಮೇಶ್ವರ
ಉತ್ತರ: (B) ಮಸ್ಕಿ
6. ಅಶೋಕನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಘಮಿತ್ರೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು?
(A) ಚೀನಾ (B) ಜಪಾನ್ (C) ಟಿಬೆಟ್ (D) ಶ್ರೀಲಂಕಾ (ಸಿಲೋನ್)
ಉತ್ತರ: (D) ಶ್ರೀಲಂಕಾ (ಸಿಲೋನ್)
7. ಅಶೋಕನ ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
(A) 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ (B) 10ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ (C) ರುಮ್ಮಿಂದೈ ಶಾಸನ (D) ಸಾಂಚಿ ಶಾಸನ
ಉತ್ತರ: (A) 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ
8. ಅಶೋಕನ ಬಹುತೇಕ ಶಾಸನಗಳು ಯಾವ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ?
(A) ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ದೇವನಾಗರಿ (B) ಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (C) ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (D) ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ಖರೋಷ್ಠಿ
ಉತ್ತರ: (C) ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ
9. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಅಶೋಕನ ಯಾವ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ?
(A) ಅಲಹಾಬಾದ್ ಸ್ತಂಭ (B) ಸಾಂಚಿ ಸ್ತಂಭ (C) ಸಾರಾನಾಥದ ಸಿಂಹ ಸ್ತಂಭ (D) ಲುಂಬಿನಿ ಸ್ತಂಭ
ಉತ್ತರ: (C) ಸಾರಾನಾಥದ ಸಿಂಹ ಸ್ತಂಭ
10. ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಧಮ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ನೇಮಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು?
(A) ರಾಜುಕರು (B) ಯುಕ್ತರು (C) ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರು (D) ಸೇನಾಪತಿಗಳು
ಉತ್ತರ: (C) ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರು
11. ಮೂರನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಅಶೋಕನು ಎಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದನು?
(A) ರಾಜಗೃಹ (B) ವೈಶಾಲಿ (C) ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ (D) ಕಾಶ್ಮೀರ
ಉತ್ತರ: (C) ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ
12. ಅಶೋಕನ ತಂದೆ ಯಾರು?
(A) ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ (B) ಬಿಂದುಸಾರ (C) ಬೃಹದ್ರಥ (D) ಅಜಾತಶತ್ರು
ಉತ್ತರ: (B) ಬಿಂದುಸಾರ
13. ತನ್ನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ತನ್ನನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ?
(A) ಏಕರಾಟ್ (B) ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ (C) ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ (D) ಚಕ್ರವರ್ತಿ
ಉತ್ತರ: (C) ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ
14. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಶೋಕನು ಯಾವ ನೀತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟನು?
(A) ಧಮ್ಮಘೋಷ (B) ಭೇರಿಘೋಷ (C) ಪ್ರಜಾಕಲ್ಯಾಣ (D) ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ
ಉತ್ತರ: (B) ಭೇರಿಘೋಷ
15. ಅಶೋಕನು ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಭೂಕಂದಾಯವನ್ನು ಇಳಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
(A) ಭಬ್ರು ಶಾಸನ (B) ರುಮ್ಮಿಂದೈ ಕಂಬ ಶಾಸನ (C) ಸಾರಾನಾಥ ಶಾಸನ (D) ದೌಲಿ ಶಾಸನ
ಉತ್ತರ: (B) ರುಮ್ಮಿಂದೈ ಕಂಬ ಶಾಸನ
16. ಯಾವ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ 99 ಸಹೋದರರನ್ನು ಕೊಂದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ?
(A) ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು (B) ದೀಪವಂಶ ಮತ್ತು ಮಹಾವಂಶ (C) ತ್ರಿಪಿಟಕಗಳು (D) ಮಿಲಿಂದ ಪನ್ಹಾ
ಉತ್ತರ: (B) ದೀಪವಂಶ ಮತ್ತು ಮಹಾವಂಶ
17. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಸುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ದೊರೆ ಯಾರು?
(A) ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ (B) ಕಾನಿಷ್ಕ (C) ಅಶೋಕ (D) ಹರ್ಷವರ್ಧನ
ಉತ್ತರ: (C) ಅಶೋಕ
18. ಭಬ್ರು (Bhabru) ಶಾಸನವು ಅಶೋಕನ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ?
(A) ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (B) ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ (C) ಅವನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ (D) ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಉತ್ತರ: (C) ಅವನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ
19. ಅಶೋಕನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ತೂಪ ಎಲ್ಲಿದೆ?
(A) ಅಜಂತಾ (B) ಎಲ್ಲೋರಾ (C) ಸಾಂಚಿ (D) ಖಜುರಾಹೊ
ಉತ್ತರ: (C) ಸಾಂಚಿ
20. ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ದೊರೆತ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ?
(A) ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (B) ದೇವನಾಗರಿ (C) ಖರೋಷ್ಠಿ (D) ಅರಾಮಿಕ್
ಉತ್ತರ: (C) ಖರೋಷ್ಠಿ

9. 25 ಒಂದು ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಅಶೋಕ.
2. ಅಶೋಕನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಸುಭದ್ರಾಂಗಿ.
3. ಸಿಂಹಾಸನ ಏರುವ ಮೊದಲು ಅಶೋಕನು ಎಲ್ಲಿಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿದ್ದನು?
ಉತ್ತರ: ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಶಿಲೆ.
4. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧವು ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಎಷ್ಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು?
ಉತ್ತರ: ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ.
5. ಕಳಿಂಗದ ಇಂದಿನ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಒಡಿಶಾ.
6. ಅಶೋಕನನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಉಪಗುಪ್ತ.
7. ‘ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ’ ಎಂದರೆ ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು (ಅಶೋಕ).
8. ಅಶೋಕನು ರಚಿಸಿದ ಧರ್ಮ ಸಂಹಿತೆಯ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಧಮ್ಮ.
9. ಧಮ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಅಶೋಕನು ನೇಮಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಧಮ್ಮ ಮಹಾಮಾತ್ರರು.
10. ಮೂರನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದವರು ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಮೊಗ್ಗಲಿಪುತ್ತತಿಸ್ಸ.
11. ಅಶೋಕನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಘಮಿತ್ರೆ.
12. ಶಾಸನಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಅಶೋಕ.
13. ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: 1837.
14. ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಓದಿದವರು ಯಾರು?
ಉತ್ತರ: ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್.
15. ಅಶೋಕನ ನೈಜ ಹೆಸರು ಕಂಡುಬಂದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಸ್ಕಿ ಶಾಸನ (1915 ರಲ್ಲಿ ಸಿ ಸಿ ಬೆಡನ್ ಶೋಧಿಸಿದರು).
16. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ನಿಟ್ಟೂರು ಮತ್ತು ಉದೇಗೋಳಂ.
17. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನ.
18. ಬೌದ್ಧ ತ್ರಿರತ್ನಗಳಾದ ‘ಬುದ್ಧ, ಧಮ್ಮ, ಸಂಘ’ಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನಿಗಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಭಬ್ರು ಶಾಸನ.
19. ‘ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಂತೆ’ ಎಂದು ಅಶೋಕನು ಯಾವ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ?
ಉತ್ತರ: ದೌಲಿ ಶಾಸನ.
20. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲಿಪಿಯಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಅರಾಮಿಕ್.
21. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಯಾವುದಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ.
22. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಸಾರಾನಾಥದ ನಾಲ್ಕು ಮುಖದ ಸಿಂಹ ಬೋಧಿಗೆ.
23. ಸಾಂಚಿ ಸ್ತೂಪವು ಭಾರತದ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ.
24. ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಶೋಕನು ಯಾವ ದೇವರ ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದನು?
ಉತ್ತರ: ಶಿವನ ಆರಾಧಕ.
25. ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಭೇರಿಘೋಷ’ ಎಂದರೆ ಏನಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಾರುವ ಡಂಗುರ.

10. ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಅಶೋಕನು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಅವನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಪ್ರಜೆಗಳ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದನು. ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧದ ರಕ್ತಪಾತದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಅಹಿಂಸೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾದ “ಧಮ್ಮ”ವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಶಾಸನಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅಶೋಕನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

11. ಉಪಸಂಹಾರ (Conclusion)

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಓದುವಾಗ ಅಶೋಕನ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಅಂಕಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತಮ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಗಳು, ಯುದ್ಧದ ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ (Daily Revision) ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ HSTR ಮತ್ತು KARTET ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಖಂಡಿತ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುವಿರಿ.

📌 KARTET | CTET | GPSTR | HSTR Quick Revision Notes

  • ಮೌರ್ಯ ವಂಶಾವಳಿ: ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ → ಬಿಂದುಸಾರ → ಅಶೋಕ.
  • ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ: ಕ್ರಿ.ಪೂ. 261. 13ನೇ ಬಂಡೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ.
  • ಧಮ್ಮ (Dhamma): ಇದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ನೈತಿಕ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ. ‘ಭೇರಿಘೋಷ’ದಿಂದ ‘ಧಮ್ಮಘೋಷ’ಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ.
  • ಅಶೋಕನ ಬಿರುದು: ದೇವನಾಂಪ್ರಿಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ (ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು).
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸನಗಳು (ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಿತ): ಮಸ್ಕಿ, ನಿಟ್ಟೂರು, ಉದೇಗೋಳಂ.
  • 3ನೇ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನ: ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250, ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ – ಮೊಗ್ಗಲಿಪುತ್ತತಿಸ್ಸ.
  • ಶಾಸನಗಳ ಲಿಪಿಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಿ (ಭಾರತ), ಖರೋಷ್ಠಿ (ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತ), ಗ್ರೀಕ್/ಅರಾಮಿಕ್ (ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ). ಭಾಷೆ: ಪ್ರಾಕೃತ.
  • ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಚಾರ: ಮಗ ಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸಂಘಮಿತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now
Share your love

Related Posts