Class-8 P.E. SA-2 Model Question-2

इयत्ता ९वी शारीरिक शिक्षण – द्वितीय संकलित मूल्यमापन (SA-2) प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका २०२५-२६ कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमावर आधारित, इयत्ता ९वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी शारीरिक शिक्षण विषयाची द्वितीय संकलित मूल्यमापन (Summative Assessment-2) परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची आहे. विद्यार्थ्यांच्या वर्षभराच्या शारीरिक कौशल्यांचे आणि सैद्धांतिक ज्ञानाचे योग्य मूल्यमापन व्हावे, या उद्देशाने ही आदर्श प्रश्नपत्रिका तयार करण्यात आली आहे.खालील विभागात तुम्हाला परीक्षेचे स्वरूप, गुण विभागणी आणि सरावासाठी नमुना प्रश्नपत्रिका उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.परीक्षेचा तपशील: इयत्ता: ९वीविषय: शारीरिक शिक्षण (Physical Education)एकूण गुण: ८०वेळ: ३ तासअभ्यासक्रम: कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रम (Karnataka State Syllabus)विशेष सूचना (Note): येथे दिलेली प्रश्नपत्रिका केवळ नमुना (Model) म्हणून देण्यात आली आहे. शिक्षक आपल्या गरजेनुसार आणि विद्यार्थ्यांच्या स्तरानुसारSA-2 Exam 2026 – Physical Education Class 8
संकलित मूल्यमापन –2 मार्च – 2026
SUMMATIVE ASSESSMENT-2 MARCH-2026
नमूना प्रश्नपत्रिका- 2
इयत्ता: आठवी (VIII)
विषय: शारीरिक शिक्षण
गुण: 60
वेळ: 2 तास
प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडा (1 mark × 4 questions = 4 Marks)
1. शारीरिक शिक्षणाचा मुख्य उद्देश कोणता आहे?
A) फक्त स्पर्धा जिंकणे B) विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास करणे C) फक्त वेळ घालवणे D) केवळ स्नायू बळकट करणे
2. व्हॉलीबॉल या खेळाचा शोध कोणी लावला?
A) डॉ. अलफ्रेड हॉलस्टेड B) पॉल लिबाऊड C) विल्यम जी. मॉर्गन D) सुकुमार मित्र
3. भारताने 1928 ते 1956 पर्यंत ऑलंपिक स्पर्धेत कोणत्या खेळात सलग सहा सुवर्णपदके मिळविली?
A) व्हॉलीबॉल B) हॉकी C) धावणे D) फुटबॉल
4. ‘जन गण मन’ हे राष्ट्रगीत कोणत्या भाषेत रचले गेले आहे?
A) हिंदी B) मराठी C) संस्कृत D) बंगाली
प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा (Answer in a word) (1 mark × 4 = 4 Marks)
1. ‘हॉकेट’ या फ्रेंच शब्दाचा अर्थ काय होतो?
2. व्हॉलीबॉलच्या एका संघात प्रत्यक्ष खेळणारे किती खेळाडू असतात?
3. 400 मीटर पेक्षा जास्त धावण्याच्या स्पर्धेची सुरुवात कोणत्या आज्ञेने (Command) होते?
4. राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी असलेल्या अशोक चक्रात किती आरे (Spokes) असतात?
प्रश्न 3. रिकाम्या जागा भरा (1 mark × 4 = 4 Marks)
1. शारीरिक शिक्षणामुळे मुलांचा ______ विकास चांगला होतो.
2. व्हॉलीबॉल खेळामध्ये ______ रोटेशन (Rotation) पद्धतीने खेळाडूंची जागा बदलते.
3. हॉकी खेळाच्या सामन्याचा कालावधी ______ मिनिटांच्या दोन भागांत विभागलेला असतो.
4. भारताचा राष्ट्रध्वज ______ रोजी संविधान समितीने अधिकृतपणे स्वीकारला.
प्रश्न 4. जोड्या जुळवा (1 mark × 4 = 4 Marks)
‘अ’ गट
‘ब’ गट
1. केशरी रंग
A) प्रगतीचे द्योतक
2. पांढरा रंग
B) त्याग आणि शौर्य
3. हिरवा रंग
C) शांती आणि सत्य
4. धर्मचक्र
D) समृद्धी आणि चैतन्य
प्रश्न 5. खालील प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे द्या (2 Marks × 6 = 12 Marks)
1. शारीरिक शिक्षणामुळे दीर्घकाळ आरोग्याचा कोणता फायदा होतो?
2. व्हॉलीबॉल खेळात ‘अँटेना’ (Antenna) चा उपयोग काय असतो?
3. हॉकी खेळात ‘अपायकारक खेळ’ (Dangerous play) म्हणजे काय?
4. मध्यम अंतराच्या धावण्याच्या स्पर्धेत सुरुवातीलाच अत्यंत वेगाने धावणे का अपायकारक ठरते?
5. आपल्या राष्ट्रध्वजाचे वर्णन थोडक्यात करा.
6. हॉकी मैदानात ‘D’ क्षेत्र (वर्तुळखंड) कोठे असते आणि त्याचा आकार कसा असतो?
प्रश्न 6. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे द्या (3 Marks × 4 = 12 Marks)
1. शालेय जीवनात शारीरिक शिक्षणाचे कोणतेही तीन महत्त्व स्पष्ट करा.
2. हॉकी खेळात लाल, पिवळे आणि हिरवे कार्ड कोणत्या प्रसंगी वापरले जाते?
3. धावण्याच्या स्पर्धेत ‘सेमी क्रौच प्रारंभ’ (Semi-Crouch Start) कसा करतात?
4. राष्ट्रगीत गाताना आपण कोणते तीन मुख्य नियम पाळले पाहिजेत?
प्रश्न 7. (4 Marks × 1 = 4 Marks)
राष्ट्रध्वजारोहण आणि अवरोहणाच्या (ध्वज खाली उतरवण्याच्या) वेळी पाळावयाच्या कोणत्याही चार नियमांची यादी करा.

आदर्श उत्तरतालिका (MODEL ANSWER SHEET)

शाळेचे नाव – _____________________________________

प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडा:
1. B) विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास करणे
2. C) विल्यम जी. मॉर्गन
3. B) हॉकी
4. D) बंगाली

प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा:
1. मेंढपाळाची काठी
2. 6 खेळाडू
3. ‘ऑन युवर मार्क’ (On your mark)
4. 24 आरे

प्रश्न 3. रिकाम्या जागा भरा:
1. मानसिक (किंवा बौद्धिक/सर्वांगीण)
2. घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने (प्रदक्षिणा / Clockwise)
3. 35 मिनिटांच्या
4. 22 जुलै 1947

प्रश्न 4. जोड्या जुळवा:
1. केशरी रंग – B) त्याग आणि शौर्य
2. पांढरा रंग – C) शांती आणि सत्य
3. हिरवा रंग – D) समृद्धी आणि चैतन्य
4. धर्मचक्र – A) प्रगतीचे द्योतक

प्रश्न 5. थोडक्यात उत्तरे द्या:
1. शारीरिक शिक्षणामुळे शरीरात मांसखंडावर नियंत्रण राहते, रक्तदाब नियंत्रणात राहतो, कोलेस्ट्रॉल प्रमाणात राहते आणि हृदय व मधुमेहासारखे रोग नियंत्रणात राहतात.
2. जाळीवरून जाणारा चेंडू योग्य सीमेतून जात आहे की नाही हे निश्चित करण्यासाठी अँटेनाचा उपयोग होतो. चेंडू अँटेनाच्या मधून व त्याला स्पर्श न करता गेला पाहिजे.
3. प्रतिस्पर्धी खेळाडू 5 मीटरपेक्षा जवळ असताना चेंडू हवेत उडवणे किंवा अपायकारकरीत्या चेंडू काढून घेणे याला अपायकारक खेळ मानले जाते.
4. सुरुवातीला अत्यंत वेगाने धावल्यास पुढे शक्ती कमी होऊन दम लागतो, त्यामुळे धावपटूची गती मंदावते.
5. राष्ट्रध्वजात समान आकाराच्या तीन पट्ट्या आहेत. सर्वात वर केशरी, मध्यभागी पांढरी आणि खाली हिरवी पट्टी असते. पांढऱ्या पट्टीच्या मध्यभागी निळ्या रंगाचे 24 आऱ्यांचे अशोक चक्र असते.
6. हॉकी मैदानात D क्षेत्र हे मैदानाच्या दोन्ही बाजूला असलेल्या गोलपोस्टच्या समोरील भागात असते. त्याचा आकार अर्धवर्तुळाकार असतो.

प्रश्न 6. सविस्तर उत्तरे द्या:
1. (१) विद्यार्थ्यांचा मानसिक आणि बौद्धिक विकास होतो. (२) संघभावना आणि नायकत्वाचे (Leadership) गुण वाढतात. (३) शरीरातील स्नायू बळकट होतात व शरीर सुदृढ बनते. (कोणतेही ३ योग्य मुद्दे).
2. हिरवे कार्ड: खेळाडूंना ताकीद (Warning) देण्यासाठी. पिवळे कार्ड: 5 मिनिटांसाठी तात्पुरते मैदानाबाहेर काढण्यासाठी. लाल कार्ड: खेळाडूची सामन्यातून कायमची हकालपट्टी करण्यासाठी.
3. ‘ऑन युवर मार्क’ आज्ञेवर धावपटूने प्रारंभ रेषेवर पाऊल ठेवून, थोडे पुढे वाकून आणि गुडघे वाकवून थांबले पाहिजे. पिस्तुलाची गोळी सुटताच मागील पाय वेगाने पुढे टाकून धावण्यास सुरुवात केली पाहिजे.
4. (१) राष्ट्रगीत गाताना 48 ते 52 सेकंद वेळ लागला पाहिजे. (२) राष्ट्रगीत चालू असताना सावधान स्थितीत ताठ उभे राहिले पाहिजे. (३) राष्ट्रगीताचा अवमान होऊ नये याची काळजी घेतली पाहिजे.

प्रश्न 7. कृती सोडवा (Activity):
नियम: १. सूर्योदयानंतरच ध्वज फडकवावा आणि सूर्यास्तापूर्वी तो सन्मानाने खाली उतरवावा. २. ध्वज फडकवताना तो वेगाने वर न्यावा आणि उतरवताना हळूहळू, आदराने खाली आणावा. ३. फाटलेला, मळलेला किंवा खराब झालेला ध्वज कधीही फडकवू नये. ४. राष्ट्रध्वजाच्या वर किंवा त्याच्या बरोबरीने दुसरा कोणताही झेंडा फडकवू नये.

प्रात्यक्षिक परीक्षा (Practical Exam) – 20 Marks

  1. व्हॉलीबॉलमध्ये ‘अंडर हॅन्ड पास’ (Under hand pass) करताना हाताची बोटांची पकड (Grip) कशी करतात?
    उत्तर: एका हाताची बोटे दुसऱ्या हाताच्या बोटांवर ठेवून अंगठे मध्यभागी समांतर येतील असे एकमेकांना जोडून धरावेत.
  2. व्हॉलीबॉलमध्ये चेंडू मारल्यानंतर हाताची आणि शरीराची जी हालचाल चेंडूच्या दिशेने पुढे होते, त्या क्रियेला काय म्हणतात?
    उत्तर: फॉलो थ्रू (Follow through).
  3. हॉकी स्टीक धरण्याच्या ‘हात उघडून धरणे’ या पद्धतीत डावा हात आणि उजवा हात कुठे असतो?
    उत्तर: डाव्या हाताने स्टीकचे टोक आणि उजव्या हाताने स्टीकचा मध्यभाग (सुमारे 15-20 सेमी अंतरावर) सैलपणे धरला जातो.
  4. ‘इंडियन ड्रिबलिंग’ (Indian Dribbling) या कौशल्याचा मुख्य उपयोग काय आहे?
    उत्तर: प्रतिस्पर्धी खेळाडूला चकवून चेंडू स्टीकच्या निरंतर संपर्कात ठेवून वेगाने पुढे जाण्यासाठी याचा उपयोग होतो.
  5. ‘सेमी क्रौच प्रारंभ’ कोणत्या प्रकारच्या धावण्याच्या स्पर्धांमध्ये वापरला जातो?
    उत्तर: मध्यम आणि दूर पल्ल्याच्या (Middle and Long Distance) धावण्याच्या स्पर्धांमध्ये.
  6. धावताना हातांची आणि पायांची हालचाल कशी असावी?
    उत्तर: तालबद्ध आणि शरीराच्या विरुद्ध हाता-पायांच्या गतीमध्ये असावी (उदा. उजवा पाय पुढे असताना डावा हात पुढे).
  7. घाटी लेझीममध्ये ‘होशियार’ स्थिती कशी असते? कृती करून दाखवा.
    उत्तर: उजव्या हाताने लेझीमची लहान दांडी आणि डाव्या हाताने मोठी दांडी धरून लेझीम उजव्या बाजूला काखेजवळ खालील बाजूला धरून सावधान स्थितीत उभे राहणे.
  8. लेझीमच्या ‘आगे पाव’ या व्यायामात पहिल्या गिनतीवर (Count 1) काय कृती केली जाते?
    उत्तर: पायांची हालचाल न करता लेझीम उजव्या बाजूने स्वींग करत मांड्यांसमोर आणून लेझीमची लहान दांडी उघडली (खोलली) जाते.
  9. पदकवायतीत (Marching) ‘क्लास दाहिनेसे एक-दो-गिनती कर’ या आज्ञेवर काय केले जाते?
    उत्तर: रांगेतील विद्यार्थी डावीकडून क्रमशः ‘एक’, ‘दो’, ‘एक’, ‘दो’ असे क्रमांक मोठ्याने बोलतात.
  10. ‘पुण्य भारत’ या गीतात ‘विश्वकवी’ म्हणून कोणाचा गौरव करण्यात आला आहे?
    उत्तर: श्री. रविंद्रनाथ टागोर यांचा.

पीडीएफ डाऊनलोड करा (Download Links)

DOWNLOAD QUESTION PAPER DOWNLOAD ANSWER SHEET DOWNLOAD ORAL/PRACTICAL TEST
Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now