इयत्ता 6वी – शारीरिक शिक्षण संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका
इयत्ता 6वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) या परीक्षेसाठी शारीरिक शिक्षण विषयाची नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. हा संच कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रम (Karnataka State Syllabus) लक्षात घेऊन तयार करण्यात आला असून विद्यार्थ्यांच्या शारीरिक, बौद्धिक आणि क्रीडाविषयक ज्ञानाचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 च्या द्वितीय सत्राच्या शेवटी घेण्यात येणारी ही परीक्षा विद्यार्थ्यांच्या वर्षभरातील अभ्यास, सराव आणि कौशल्यांचे मूल्यमापन करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. शारीरिक शिक्षण विषयामध्ये केवळ सैद्धांतिक ज्ञानच नव्हे तर क्रीडा, आरोग्य, स्वच्छता आणि शारीरिक तंदुरुस्ती यांचा समावेश असल्यामुळे या विषयाचे मूल्यमापन सर्वांगीण विकासासाठी आवश्यक ठरते.
या प्रश्नपत्रिकेची वैशिष्ट्ये
- ➤ कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमावर आधारित
- ➤ विद्यार्थ्यांच्या समज, ज्ञान व अनुप्रयोग कौशल्यांचा विचार
- ➤ सोपे, स्पष्ट आणि समजण्यास सोयीचे प्रश्न
- ➤ परीक्षेच्या स्वरूपानुसार प्रश्नांची मांडणी
- ➤ स्व-अभ्यास आणि सरावासाठी उपयुक्त
परीक्षेचे तपशील
इयत्ता: 6वी
विषय: शारीरिक शिक्षण
एकूण गुण: 30
वेळ: 90 मिनिटे
विद्यार्थ्यांसाठी सूचना
- ➤ सर्व प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा.
- ➤ शक्य तितकी अचूक आणि स्पष्ट उत्तरे लिहा.
- ➤ आवश्यकतेनुसार उदाहरणे द्या.
- ➤ स्वच्छ आणि वाचनीय हस्ताक्षर ठेवा.
शिक्षकांसाठी मार्गदर्शन
- ➤ विद्यार्थ्यांकडून नियमित सराव करून घ्या.
- ➤ वेळेचे नियोजन करून पेपर सोडवण्याची सवय लावा.
- ➤ उत्तरपत्रिका तपासताना संकल्पनात्मक समज तपासा.
- ➤ आवश्यकतेनुसार प्रश्नपत्रिकेत बदल करा.
विशेष सूचना
येथील सर्व प्रश्नपत्रिका व प्रश्न हे केवळ नमुना (Model) स्वरूपाचे आहेत. शिक्षकांनी आपल्या शाळेच्या गरजेनुसार, विद्यार्थ्यांच्या पातळीप्रमाणे किंवा अभ्यासक्रमातील बदलांनुसार कोणताही प्रश्न किंवा मजकूर आवश्यकतेनुसार बदलू शकतात.
ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना संकलित मूल्यमापन – 2 परीक्षेची योग्य तयारी करण्यास मदत करेल. नियमित सराव आणि योग्य मार्गदर्शनामुळे विद्यार्थी अधिक आत्मविश्वासाने परीक्षा देऊ शकतील. शारीरिक शिक्षण विषयामध्ये सैद्धांतिक ज्ञानाबरोबरच प्रत्यक्ष कृतीचेही महत्त्व आहे, त्यामुळे दोन्ही बाबींचा समतोल राखणे आवश्यक आहे.
आदर्श उत्तरपत्रिका (MODEL ANSWER SHEET)
इयत्ता – सहावी | विषय – शारीरिक शिक्षण | संकलित मूल्यमापन –2 मार्च – 2026
प्रश्न 1: 1. B) 11, 2. C) केशरी, 3. A) 100 मीटर.
प्रश्न 2: 4. वाळू (Sand), 5. 10 किंवा 12 (पाठ्यपुस्तकातील पद्धतीनुसार दोन्ही उत्तरे ग्राह्य धरली जातील), 6. प्रथमोपचार (First Aid).
प्रश्न 3: 7. बरोबर, 8. चूक.
प्रश्न 4: 9. स्टार्टर (Starter), 10. वॉर्म-अप (Warm-up / अंग गरम करणे).
प्रश्न 5:
11) राष्ट्रध्वजाचे रंग: केशरी रंग त्याग आणि धैर्याचे प्रतीक आहे, पांढरा रंग शांती आणि सत्याचे प्रतीक आहे, तर हिरवा रंग समृद्धी आणि निसर्गाचे प्रतीक आहे.
12) फुटबॉलचे नियम: 1. गोलकीपर सोडून इतर कोणत्याही खेळाडूने चेंडूला हाताने स्पर्श करू नये (Handball). 2. खेळताना प्रतिस्पर्धी खेळाडूला जाणीवपूर्वक धक्का मारू नये (Foul).
13) प्रथमोपचार पेटीतील वस्तू: कापूस, बँडेज, अँटीसेप्टिक क्रीम (उदा. डेटॉल/सॅवलॉन), मलम, कात्री. (कोणतेही 4).
14) लांब उडीचे टप्पे: 1. धावत येणे (Approach run) 2. उड्डाण घेणे (Take off) 3. हवेतील स्थिती (Flight) 4. जमिनीवर उतरणे (Landing).
15) सूर्यनमस्काराचे फायदे: 1. शरीराची लवचिकता वाढते. 2. स्नायू मजबूत होतात आणि मन एकाग्र होते.
16) मैदानावरील सुरक्षितता: 1. खेळण्यापूर्वी योग्य क्रीडा गणवेश आणि बूट घालावेत. 2. खेळण्यापूर्वी वॉर्म-अप करणे आवश्यक आहे.
प्रश्न 6:
17) प्रथमोपचाराचे महत्त्व: दुखापत झाल्यावर डॉक्टरांकडे जाण्यापूर्वी त्वरित उपचार करणे म्हणजे प्रथमोपचार.
• जर मित्राला दुखापत झाली तर प्रथम त्याला धीर देईन आणि गर्दी कमी करेन.
• जखम पाण्याने स्वच्छ धुवून त्यावर मलम किंवा बँडेज लावेन.
• प्रथमोपचारामुळे रुग्णाचा जीव वाचू शकतो आणि दुखापत वाढण्यापासून रोखता येते.
18) वैयक्तिक सुरक्षितता आणि नियम: खेळाचा आनंद घेण्यासाठी आणि अपघात टाळण्यासाठी वैयक्तिक सुरक्षितता अत्यंत महत्त्वाची आहे.
• नियम 1: नेहमी नियमांचे पालन करूनच खेळ खेळावा.
• नियम 2: योग्य क्रीडा साहित्याचा (उदा. शिन गार्ड, शूज) वापर करावा.
• नियम 3: आजारी असताना किंवा जास्त थकवा जाणवत असताना खेळू नये.
PRACTICAL EXAM QUESTION PAPER (20 Marks)
प्रश्न 1. सूर्यनमस्काराचे प्रात्यक्षिक (5 गुण)
• कृती: शिक्षकांनी सांगितलेल्या सूर्यनमस्काराच्या कोणत्याही 5 स्थिती (उदा. प्रणामासन, हस्तउत्तनासन, पादहस्तासन) क्रमाने आणि अचूक श्वासोच्छवासासह करून दाखवा.
प्रश्न 2. वॉर्म-अप (Warm-up) व्यायाम (5 गुण)
• कृती: कोणताही खेळ खेळण्यापूर्वी शरीराचे तापमान वाढवण्यासाठी केले जाणारे कोणतेही 2 वॉर्म-अप व्यायाम करून दाखवा (उदा. जागेवर धावणे, मान आणि खांद्यांचे व्यायाम).
प्रश्न 3. खेळाची कौशल्ये (Skills) (5 गुण)
• कृती: लांब उडी (Long Jump) घेण्यासाठी धावत येण्याची (Approach Run) आणि टेक-ऑफ बोर्डवरून उडी घेण्याची योग्य पद्धत (Take-off) करून दाखवा. किंवा फुटबॉलला पायाच्या आतील भागाने (Inside kick) पास करण्याची कृती करा.
प्रश्न 4. क्रीडा साहित्याची ओळख आणि माहिती (5 गुण)
• कृती: शिक्षकांनी समोर ठेवलेल्या क्रीडा साहित्यापैकी (उदा. फुटबॉल, बॅटन, स्टार्टिंग ब्लॉक, प्रथमोपचार पेटी) कोणत्याही 2 वस्तूंची नावे सांगा आणि त्यांचा खेळात कसा वापर होतो ते सांगा.
