इयत्ता 7वी समाज विज्ञान
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026)
LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी शालेय शिक्षण विभागाने Lesson Based Assessment (LBA) पद्धतीनुसार संकलित मूल्यमापनाची अंमलबजावणी केली आहे. त्यानुसार इयत्ता 7वी समाज विज्ञान विषयासाठी तयार करण्यात आलेली ही नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच शिक्षक व विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
या संचामध्ये अभ्यासक्रमातील निर्धारित धडे लक्षात घेऊन विविध प्रकारचे प्रश्न समाविष्ट करण्यात आले आहेत – वस्तुनिष्ठ प्रश्न, एक व दोन गुणांचे प्रश्न, लघुउत्तरी, स्पष्टीकरणात्मक प्रश्न तसेच कौशल्याधारित प्रश्न. प्रश्नपत्रिका एकूण 50 गुणांची असून परीक्षेसाठी 90 मिनिटांचा कालावधी दिलेला आहे.
या नमुना संचाचा उपयोग करून विद्यार्थी:
- परीक्षेचे स्वरूप समजू शकतात
- वेळेचे योग्य नियोजन करू शकतात
- उत्तरलेखन कौशल्य विकसित करू शकतात
- तोंडी परीक्षेसाठी आत्मविश्वास वाढवू शकतात
तसेच शिक्षकांना प्रश्ननिर्मिती, मूल्यमापन निकष व गुण वाटप याबाबत स्पष्ट मार्गदर्शन मिळते.
खाली नमुना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच दिलेला आहे.
I’ve created the requested social science question paper, answer sheet, and oral test for 6th standard in a secure, colourful HTML format.“`htmlसंकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 3
- 1. ‘सत्यशोधक समाजा’ची स्थापना कोणी केली?
- 2. 1857 च्या उठावात झाशीचे नेतृत्व कोणी केले होते?
-
3. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?A) 1880 B) 1885 C) 1947 D) 1950
- 4. ‘कर्नाटक कुलपुरोहित’ म्हणून कोणाला ओळखले जाते?
-
5. पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी ‘चिपको चळवळ’ कोणी सुरू केली?A) सुंदरलाल बहुगुणा B) मेधा पाटकर C) सालुमरादा तिम्मक्का D) शिवराम कारंथ
- 6. पंचायत राज प्रणालीमध्ये किती टप्पे (Levels) आहेत?
- 7. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे (Supreme Court) मुख्य ठिकाण कोठे आहे?
-
8. संरक्षण दलाचे सर्वोच्च प्रमुख (Supreme Commander) कोण असतात?A) पंतप्रधान B) राष्ट्रपती C) संरक्षण मंत्री D) लष्कर प्रमुख
- 9. ‘सार्क’ (SAARC) संघटनेचे सदस्य देश किती आहेत?
- 10. संयुक्त राष्ट्रसंघाचा (UNO) स्थापना दिवस कोणता आहे?
-
11. ऑस्ट्रेलिया खंडाला कोणत्या नावाने ओळखले जाते?A) अंधाऱ्या खंड B) नवीन खंड C) पांढरा खंड D) आशिया
- 12. अंटार्क्टिका खंडात भारताने स्थापन केलेल्या पहिल्या संशोधन केंद्राचे नाव काय?
- 13. स्वामी विवेकानंदांनी युवकांना कोणता संदेश दिला?
- 14. 1857 च्या उठावाची (स्वातंत्र्ययुद्धाची) कोणतीही दोन कारणे लिहा.
- 15. ‘जहाल’ (Extremists) गटातील प्रमुख नेत्यांची नावे लिहा (लाल-बाल-पाल).
- 16. कर्नाटक एकीकरणासाठी योगदान दिलेल्या दोन वृत्तपत्रांची नावे सांगा.
- 17. ‘सामाजिक वनीकरण’ म्हणजे काय?
- 18. सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांच्या पात्रतेच्या दोन अटी लिहा.
- 19. भारतीय लष्कराचे (Army) कार्य काय आहे?
- 20. संयुक्त राष्ट्रसंघाची (UNO) कोणतीही दोन मुख्य उद्दिष्टे सांगा.
- 21. ऑस्ट्रेलिया खंडातील दोन विचित्र किंवा वैशिष्ट्यपूर्ण प्राण्यांची नावे सांगा.
- 22. अंटार्क्टिका खंडाला ‘पांढरा खंड’ असे का म्हणतात?
- 23. राजा राम मोहन रॉय यांनी सती प्रथेविरुद्ध केलेल्या कार्याची माहिती लिहा. किंवा भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात सुभाषचंद्र बोस यांचे योगदान स्पष्ट करा.
- 24. जल प्रदूषणाचे दुष्परिणाम लिहा. किंवा ग्राहक संरक्षण कायद्याचे महत्त्व थोडक्यात सांगा.
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
2. राणी लक्ष्मीबाई
3. B) 1885
4. अलुर वेंकट राव
5. A) सुंदरलाल बहुगुणा
6. तीन (ग्राम, तालुका आणि जिल्हा पंचायत)
7. नवी दिल्ली
8. B) राष्ट्रपती
9. 8 देश
10. 24 ऑक्टोबर
11. B) नवीन खंड
12. दक्षिण गंगोत्री
17. लोकांनी आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी मोकळ्या जागेत झाडे लावणे म्हणजे सामाजिक वनीकरण होय.
22. अंटार्क्टिका खंड वर्षभर बर्फाने आच्छादलेला असतो, म्हणून त्याला ‘पांढरा खंड’ किंवा ‘हिमखंड’ असे म्हणतात.
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
- 1. ‘गुलामगिरी’ हे पुस्तक कोणी लिहिले? → ज्योतिराव फुले
- 2. ‘आर्य समाजा’ची स्थापना कोणी केली? → स्वामी दयानंद सरस्वती
- 3. 1857 च्या उठावातील पहिल्या हुतात्म्याचे नाव काय? → मंगल पांडे
- 4. “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे” असे कोणी म्हटले? → बाळ गंगाधर टिळक
- 5. भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते? → जवाहरलाल नेहरू
- 6. कर्नाटकातील प्रसिद्ध पक्षी अभयारण्य कोठे आहे? → रंगनथिट्टू
- 7. ‘झाडांची आई’ (Mother of Trees) कोणाला म्हणतात? → सालुमरादा तिम्मक्का
- 8. माहिती तंत्रज्ञानाचे (IT) केंद्र म्हणून कोणते शहर ओळखले जाते? → बेंगळुरू
- 9. भारताच्या राज्यघटनेचे शिल्पकार कोण आहेत? → डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
- 10. बालकांचे हक्क रक्षण करणारी आंतरराष्ट्रीय संस्था कोणती? → युनिसेफ (UNICEF)
- 11. भारताच्या दक्षिणेला कोणता महासागर आहे? → हिंदी महासागर
- 12. जगातील सर्वात लहान खंड कोणता आहे? → ऑस्ट्रेलिया
- 13. पेंग्विन पक्षी कोणत्या खंडात आढळतात? → अंटार्क्टिका
- 14. 26 जानेवारी हा दिवस आपण काय म्हणून साजरा करतो? → प्रजासत्ताक दिन
- 15. उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे निवृत्तीचे वय किती आहे? → 62 वर्षे
- 16. भारताच्या राष्ट्रध्वजात किती रंग आहेत? → तीन
- 17. ‘जय जवान, जय किसान’ ही घोषणा कोणी दिली? → लाल बहादूर शास्त्री
- 18. ग्रामपंचायतीचा प्रमुख कोण असतो? → सरपंच (किंवा अध्यक्ष)
- 19. जगातील सर्वात खोल गर्ता (Trench) कोणती? → मरियाना गर्ता
- 20. कांगारू कोणत्या देशाचा राष्ट्रीय प्राणी आहे? → ऑस्ट्रेलिया



