Table of Contents

इयत्ता 9वी समाज विज्ञान: संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) – LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) | इयत्ता 8 वी | समाज विज्ञान | 50 गुण | 90 मिनिटे

या पोस्टमध्ये LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, सविस्तर उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच उपलब्ध आहे. प्रश्नपत्रिका अभ्यासक्रमाशी सुसंगत असून विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, आकलन आणि उपयोग कौशल्यांचा विकास साधण्यासाठी तयार केलेली आहे.

Karnataka State Syllabus 8th Class Third Language English Textbook Solutions PART-2

इयत्ता 8 वी समाज विज्ञान विषयासाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) चे संपूर्ण मार्गदर्शक येथे दिले आहे. 50 गुणांची लेखी परीक्षा 90 मिनिटांच्या कालावधीसाठी तयार करण्यात आलेली आहे. यामध्ये LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, सविस्तर उत्तरपत्रिका आणि 20 प्रश्नांचा तोंडी परीक्षा संच समाविष्ट आहे. विद्यार्थ्यांच्या समज, विचारशक्ती आणि विश्लेषण क्षमतेचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त सामग्री.

8th Social Science Evaluation 2 – 2026

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)

नमूना प्रश्नपत्रिका – 2

इयत्ता: 8वी

विषय: समाज विज्ञान

गुण: 50

प्रश्न I. खालील प्रश्नांसाठी दिलेल्या पर्यायातून योग्य पर्याय निवडून लिहा. (5 गुण)

1. मौर्य साम्राज्याचे संस्थापक कोण होते?
A) अशोक B) बिंबिसार C) चंद्रगुप्त मौर्य D) चाणक्य
2. दक्षिणपतेश्वर ही पदवी मिळालेला बदामीचा चालुक्य शासक कोण होता?
A) विष्णूवर्धन B) राजा जयसिंह C) दुसरा पुलकेशी D) हर्षवर्धन
3. भारतात मतदान करण्यासाठी किमान वय किती वर्षे आहे?
A) 18 वर्षे B) 21 वर्षे C) 16 वर्षे D) 17 वर्षे
4. पृथ्वीला ‘निळा ग्रह’ असे का म्हटले जाते?
A) आकाशाच्या रंगामुळे B) ७१% भाग पाण्याने व्यापलेला आहे म्हणून C) झाडांमुळे D) बर्फामुळे
5. भागीदारी व्यवसायात भागीदार होण्यासाठी किमान वय किती असावे?
A) 21 वर्षे B) 18 वर्षे C) 15 वर्षे D) 14 वर्षे

प्रश्न II. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (5 गुण)

6. ‘अर्थशास्त्र’ या ग्रंथाचे लेखक कोण आहेत?
7. कुशाणांची राजधानी कोणती होती?
8. ‘डेमॉक्रशी’ (Democracy) हा शब्द कोणत्या दोन शब्दांपासून बनला आहे?
9. जगातील सर्वात खोल सागरी खंदक (गर्ता) कोणता आहे?
10. कृषी समाजात मशागतीसाठी कोणते मुख्य साधन वापरले जाते?

प्रश्न III. खालील प्रश्नांची दोन ते तीन वाक्यात उत्तरे लिहा. (12 गुण)

11. कनिष्काच्या काळातील दोन महत्त्वाच्या कार्यांची माहिती द्या.
12. कालिदासांनी लिहिलेल्या कोणत्याही दोन महान ग्रंथांची नावे सांगा.
13. सागरी प्रवाहांचे प्रमुख दोन प्रकार कोणते आहेत?
14. लोकशाहीचे दोन मुख्य प्रकार स्पष्ट करा.
15. ‘मागणी’ (Demand) म्हणजे काय?
16. सहकारी संस्थांची दोन मुख्य वैशिष्ट्ये लिहा.

प्रश्न IV. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यात उत्तरे लिहा. (12 गुण)

17. पुलकेशी दुसरा याच्या यशाचे थोडक्यात वर्णन करा.
18. जल प्रदूषणाचे दुष्परिणाम लिहा.
19. संवादात भाषेचे महत्त्व स्पष्ट करा.
20. भागीदारी संस्थांचे फायदे सांगा.

प्रश्न V. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा. (16 गुण)

21. सम्राट अशोकाचे योगदान सविस्तर लिहा.
22. लोकशाही शासन पद्धतीची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये स्पष्ट करा.
23. सागराच्या भरती-ओहोटीचे मानवी जीवनासाठी काय महत्त्व आहे?
24. शहरी स्थानिक संस्थांची (उदा. महानगरपालिका) कार्ये लिहा.

MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)

प्रश्न I. बहुपर्यायी उत्तरे

1. C) चंद्रगुप्त मौर्य
2. C) दुसरा पुलकेशी
3. A) 18 वर्षे
4. B) ७१% भाग पाण्याने व्यापलेला आहे म्हणून
5. B) 18 वर्षे

प्रश्न II. एका वाक्यात उत्तरे

6. चाणक्य (किंवा कौटिल्य).
7. पुरुषपुर.
8. डेमोस आणि क्रेटिया.
9. चॅलेंजर दरी (Challenger Deep).
10. नांगर.

प्रश्न III. दोन-तीन वाक्यात उत्तरे

11. कनिष्काच्या काळात कुषाण साम्राज्याचा विस्तार झाला, 78 मध्ये शक युगाची सुरुवात झाली, आणि काश्मीरमध्ये चौथी बौद्ध परिषद भरवली गेली.
12. मेघदूत, रघुवंश, कुमारसंभव, ऋतुसंहार, अभिज्ञान शकुंतला (कोणतेही दोन).
13. 1) उबदार प्रवाह आणि 2) थंड प्रवाह.
14. 1) प्रत्यक्ष लोकशाही आणि 2) अप्रत्यक्ष लोकशाही.
15. दिलेल्या किमतीत बाजारात विक्रीसाठी उपलब्ध असलेल्या वस्तू आणि सेवांचे प्रमाण म्हणजे मागणी होय.

प्रश्न IV & V. दीर्घोत्तरी उत्तरे (निवडक)

17. पुलकेशी दुसरा: बदामी चालुक्यांचा शक्तिशाली सम्राट. हर्षवर्धन आणि महेंद्रवर्मा यांचा पराभव केला. ‘दक्षिणपथेश्वर’ पदवी मिळवली.
21. अशोकाचे योगदान: शांतताप्रिय आणि अहिंसेचा पुरस्कर्ता. बौद्ध धर्माचा प्रसार. कुशल प्रशासक. शिलालेखांचे जनक.
22. लोकशाही वैशिष्ट्ये: लोकांचे सरकार, सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकार, कायद्यासमोर समानता, नागरिकांचा सर्वांगीण विकास.

ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)

तोंडी प्रश्न पेढी (20 प्रश्न)

1. सातवाहनांची राजधानी कोणती होती? → श्रीकाकुलम
2. ‘पंच सिद्धांतिका’ या ग्रंथाचे लेखक कोण? → वराहमिहिर
3. नालंदा विद्यापीठाची स्थापना कोणी केली? → नरसिंह गुप्त (किंवा कुमार गुप्त)
4. बदामीच्या चालुक्यांचा प्रसिद्ध राजा कोण? → दुसरा पुलकेशी
5. ‘कविराज मार्ग’ हा ग्रंथ कोणी रचला? → श्रीविजय (अमोघवर्षच्या दरबारात)
6. चोल साम्राज्याची राजधानी कोणती होती? → तंजावर
7. होयसळ राजा विष्णूवर्धन याचे मूळ नाव काय होते? → बिट्टीदेव
8. माहितीचा अधिकार कायदा (RTI) कोणत्या वर्षी लागू झाला? → 2005
9. संविधानाच्या कोणत्या दुरुस्तीनुसार मतदानाचे वय 18 वर्षे केले गेले? → 61 व्या दुरुस्तीनुसार
10. लोकशाहीची व्याख्या “लोकांचे, लोकांनी आणि लोकांसाठी” अशी कोणी केली? → अब्राहम लिंकन
11. ग्रामसभेचे अध्यक्षपद कोण भूषविते? → ग्रामपंचायत अध्यक्ष
12. जिल्हा पंचायतीच्या CEO ची नियुक्ती कोण करते? → राज्य सरकार
13. जगातील जास्त क्षारता असलेले सरोवर कोणते? → व्हॅन सरोवर (तुर्की)
14. ओझोन थर वातावरणाच्या कोणत्या थरात आढळतो? → स्थितांबर (Stratosphere)
15. आम्ल पर्जन्य (Acid Rain) म्हणजे काय? → सल्फ्यूरिक आम्ल आणि कार्बन मोनोऑक्साइड मिश्रित पाऊस
16. पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी कोणता थर महत्त्वाचा आहे? → ओझोन थर
17. दरडोई उत्पन्न कसे काढले जाते? → एकूण उत्पन्नाला लोकसंख्येने भागून
18. हिंदू अविभाजित कुटुंब व्यवसायाच्या प्रमुखाला काय म्हणतात? → कर्ता
19. भारतातील पहिला शेअर बाजार कोठे स्थापन झाला? → मुंबई
20. बहुराष्ट्रीय कंपन्या सर्वप्रथम कोणत्या देशात उदयास आल्या? → अमेरिका