पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी
विषय – समाज विज्ञान
गुण – 20
LBA आधारित नमुना प्रश्नपत्रिका
23.स्थानिक स्वराज्य संस्था
28.अर्थशास्त्राच्या मुलभूत संकल्पना
29.विविध व्यापारी संघटनांचा उदय
BLUEPRINT: Lesson Based Assessment
Class: 8th | Subject: Social Science | Marks: 20
Lessons Covered:
- 23. स्थानिक स्वराज्य संस्था (Local Self Government)
- 28. अर्थशास्त्राच्या मुलभूत संकल्पना (Basic Concepts of Economics)
- 29. विविध व्यापारी संघटनांचा उदय (Rise of Business Organizations)
| Q. Type | No. of Qs | Marks/Q | Total Marks | Difficulty |
|---|---|---|---|---|
| MCQ | 4 | 1 | 4 | Easy |
| Match the Following | 4 | 1 | 4 | Easy |
| Very Short Answer | 4 | 1 | 4 | Average |
| Short Answer | 2 | 2 | 4 | Average |
| Long Answer | 1 | 4 | 4 | Difficult |
| Total | 15 | – | 20 | – |
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8 वी | विषय – समाज विज्ञान
वेळ: 40 मिनिटे
एकूण गुण: 20
Q. I. दिलेल्या पर्यायांपैकी योग्य पर्याय निवडून उत्तर लिहा. (4 Marks)
[1]
1. संविधानाच्या कोणत्या दुरुस्तीनुसार स्थानिक स्वराज्य संस्था इतिहासातील एक मैलाचा दगड बनल्या?
[1]
2. इच्छा पूर्ण करण्यासाठी वस्तू आणि सेवांचा वापर करणे म्हणजे काय?
[1]
3. भारतीय भागीदारी कायदा (Indian Partnership Act) कोणत्या वर्षी संमत झाला?
[1]
4. महानगरपालिकेचे कामकाज पाहणारा अधिकारी कोण असतो?
Q. II. ‘अ’ गट आणि ‘ब’ गट यांच्या योग्य जोड्या जुळवा. (4 Marks)
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
|---|---|
| 1. कर्ता | A) वस्तूंची खरेदी शक्ती |
| 2. शारीरिक श्रम | B) हिंदू अविभाजित कुटुंब |
| 3. ग्रामसभेचे अध्यक्ष | C) नांगरणी / शेती |
| 4. मागणी | D) ग्रामपंचायत अध्यक्ष |
Q. III. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (4 Marks)
[1]
5. कर्नाटक पंचायत राज कायदा केव्हा लागू करण्यात आला?
[1]
6. दरडोई उत्पन्न म्हणजे काय?
[1]
7. आर्थिक व्यवहार करणाऱ्या भागीदारी संस्थांमध्ये जास्तीत जास्त किती भागीदार असू शकतात?
[1]
8. स्थानिक स्वराज्य संस्थेचे कोणतेही एक उद्दिष्ट लिहा.
Q. IV. खालील प्रश्नांची दोन ते तीन वाक्यांत उत्तरे लिहा. (4 Marks)
[2]
9. वैयक्तिक व्यापारी संस्थेचे (Sole Proprietorship) तोटे सांगा.
[2]
10. शारीरिक आणि मानसिक श्रमाचे महत्त्व स्पष्ट करा.
Q. V. खालील प्रश्नाचे सविस्तर उत्तर लिहा. (4 Marks)
[4]
11. शहरी स्थानिक संस्थांची (Urban Local Bodies) प्रमुख कार्ये लिहा.
नमुना उत्तर सूची (Model Answer Key)
Q. I. योग्य पर्याय निवडा (1 गुण प्रत्येक)
- उत्तर: C) 73 वी आणि 74 वी दुरुस्ती
- उत्तर: B) उपभोग
- उत्तर: B) 1932
- उत्तर: B) महानगरपालिका आयुक्त
Q. II. जोड्या जुळवा (1 गुण प्रत्येक)
- 1. कर्ता – B) हिंदू अविभाजित कुटुंब
- 2. शारीरिक श्रम – C) नांगरणी / शेती
- 3. ग्रामसभेचे अध्यक्ष – D) ग्रामपंचायत अध्यक्ष
- 4. मागणी – A) वस्तूंची खरेदी शक्ती
Q. III. एका वाक्यात उत्तरे (1 गुण प्रत्येक)
- उत्तर: कर्नाटक पंचायत राज कायदा 1993 मध्ये लागू झाला.
- उत्तर: राष्ट्राच्या एकूण उत्पन्नाला त्याच्या लोकसंख्येने भागून मिळणारे उत्पन्न म्हणजे दरडोई उत्पन्न होय.
- उत्तर: आर्थिक व्यवसायासाठी भागीदारी संस्थेत जास्तीत जास्त 20 भागीदार असतात.
- उत्तर: स्थानिक लोकांना सहभागी करून स्थानिक समस्या सोडवणे हे एक उद्दिष्ट आहे.
Q. IV. थोडक्यात उत्तरे (2 गुण प्रत्येक)
- उत्तर: वैयक्तिक व्यापारी संस्थेचे तोटे खालीलप्रमाणे आहेत:
- मर्यादित भांडवल
- मर्यादित व्यवस्थापकीय कौशल्ये
- नुकसानाची एकमेव जबाबदारी
- मालकाच्या मृत्यूनंतर व्यवसाय बंद होऊ शकतो
- उत्तर:
- देशाच्या प्रगतीसाठी शारीरिक आणि मानसिक श्रम दोन्ही महत्त्वाचे आहेत.
- शारीरिक श्रमाशिवाय उत्पादन होत नाही आणि मानसिक श्रम राष्ट्रीय विकासाला चालना देते.
Q. V. सविस्तर उत्तर (4 गुण)
- उत्तर: शहरी स्थानिक संस्थांची कार्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- अर्थसंकल्प तयार करणे आणि मंजूर करणे.
- शहराच्या प्रशासनाचे व्यवस्थापन करणे.
- जन्म आणि मृत्यूची नोंदणी करणे.
- शहरात सांडपाणी व्यवस्था आणि कचरा विल्हेवाट करणे.
- सांस्कृतिक कार्यक्रमांना प्रोत्साहन देणे.
- प्रभावी शहरी योजना तयार करणे.
