KARNATAKA TET (Paper–II) – ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ (Language–1) ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ: ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (KARTET) ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪೇಪರ್–I ಅನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತರಗತಿ 6 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೇಪರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ–1: ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ವಿಷಯವು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೋಧನೆ, ಅದರ ಸ್ವರೂಪ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಪಠ್ಯಾವಗಾಹ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಾಪನದ ಮೂಲಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಬ್ಲಾಗ್ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ KARTET ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯ ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಾದರಿ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಅರ್ಥಗ್ರಹಣದ ಮಟ್ಟ, ವ್ಯಾಕರಣದ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ತಾರ್ಕಿಕತೆ, ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳು, ಭಾಷೆಯ ರೂಪ–ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಿವರಣೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ –
• ಪದಸಂಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪರಿಚಯ
• ವ್ಯಾಕರಣ: ಸಂಧಿ, ಸಮಾಸ, ಲಿಂಗ–ವಚನ, ಕಾರಕ, ಕಾಲರೂಪಗಳು
• ಪಠ್ಯಾವಗಾಹ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
• ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಾಪನದ ತತ್ವಗಳು
• ಬಾಲಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಹಂತಗಳು
ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಬ್ಲಾಗ್ಪೋಸ್ಟ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿವರಣೆಯೂ ಸರಳ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಲು ಬಯಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು TET, KARTET, CTET ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಉತ್ತರ–ವಿವರಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಕಠಿಣ ಸಾಲುಗಳ ಸುಲಭ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಈ ಬ್ಲಾಗ್ಪೋಸ್ಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಬಲವಾಗಿವೆ.
ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೀಗೇ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಪಕ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿರಂತರ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳ ವಿವರಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು KARTET ನಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಬ್ಲಾಗ್ಪೋಸ್ಟ್ ಎಲ್ಲ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
- ಗದ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ.
- ಪದ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಸಮುದ್ರದ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ.
- ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Pedagogy): ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ.
KARNATAKA TET (PAPER-II) – ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
ಭಾಷೆ-1: ಕನ್ನಡ
ಗದ್ಯ ಭಾಗ: ಕೆಳಗಿನ ಗದ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಓದಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ.
ಗದ್ಯಭಾಗದ ಪ್ರಕಾರ: “ಜನರಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಬಲ್ಲಿರಿ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ‘ಎಂದರೆ ನಿಃಸ್ವಾರ್ಥ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲಿರಾ?’ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಗದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲು: “ನೀವು ಅರಿಸಿಕೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಮನಸಾರೆ ಪ್ರೀತಿಸಿರಿ. ಆಗ ಎಂಥೆಂಥ ಅದ್ಭುತ ಯೋಚನೆಗಳು ಓಡೋಡಿ ಬರುತ್ತವೆಂದು ನೋಡಿ.” ಇದು ನೇರ ಉತ್ತರವಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯವಂತರೂ, ಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಆಗಲು, “ಪಶುಪಕ್ಷಿ, ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ, ತರುವೃಕ್ಷ, ಫಲ, ಪುಷ್ಪಗಳೆಡೆಗೆ. ಎಂದರೆ ನಿಸರ್ಗದೆಡೆ ಹರಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ‘ನಿಸರ್ಗದೆಡೆಗೆ’ ಎಂಬುದು ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪದವಾಗಿದೆ.
ಗದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ “ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಬಿತ್ತರಿಸಿದಿರಾದರೆ ಶರೀರ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ‘ವಿಷಯುಕ್ತ’ ಎಂದರೆ ವಿಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ/ನಂಜುಗೊಂಡ ಎಂದರ್ಥ.
ಸಮಗ್ರ ಗದ್ಯಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವೇ ಪ್ರೀತಿ. ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಲು, ಸಂಶೋಧಕರಾಗಲು, ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಲು ಪ್ರೀತಿಯೇ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ದ್ವೇಷವು ವಿಷಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಲು ಪ್ರೀತಿಯೇ ಪರಮ ಮಾರ್ಗ. ಆಯ್ಕೆ (2) ಎಲ್ಲಾ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು (ಹಿತಚಿಂತನೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಪ್ರೀತಿ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಗದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು: “ಅಂದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಆದರ್ಶ ಪಥ ಯಾವುದೆಂದು ಬೇರೆ ಹೇಳಬೇಕೆ?” ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯು ಹಿತಕರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರೀತಿಯೇ ಆದರ್ಶ ಪಥವಾಗಿದೆ.
* ದ್ವಿರುಕ್ತಿ: ಒಂದು ಪದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವುದು (ಉದಾ: ಓಡೋಡಿ, ಎಂಥೆಂಥ).
* ಜೋಡುನುಡಿ: ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಪದಗಳು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಒಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವುದು (ಉದಾ: ಪಶುಪಕ್ಷಿ, ಫಲಪುಷ್ಪ, ತರುವೃಕ್ಷ).
* ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಕೆಲಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ (ಉದಾ: ಮಾಡಬಲ್ಲಿರಿ, ಉಂಟಾಗುವುದು, ಪ್ರೀತಿಸಿರಿ).
ಆಯ್ಕೆ (4)ರಲ್ಲಿ: ಓಡೋಡಿ (ದ್ವಿರುಕ್ತಿ), ಫಲಪುಷ್ಪ (ಜೋಡುನುಡಿ), ಮಾಡಬಲ್ಲಿರಿ (ಕ್ರಿಯಾಪದ) ಸರಿಯಾದ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಪದ್ಯ ಭಾಗ: ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಓದಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ.
ಗಳಿಸಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು (Possibility) ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಬಲ್ಲಿರಿ’ ಎಂಬುದು ಸಂಭವನಾರ್ಥಕ ಕ್ರಿಯಾರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಪದ್ಯದ ಸಾಲು: “ತಪತಪನೆ ಕಾಯ್ದು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ / ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕಿಸುವುದು ನೋಡಾ ಸಾಗರವು!”. ಸಾಗರವು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪದ್ಯದ ಸಾಲು: “ಸಪ್ತವರ್ಣದ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು / ಆಕಾಶರಾಜನ ಸರಿಗಟ್ಟಿದೆ ನೀನು.” ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೇರವಾಗಿ ಇದೆ. (4) ಸಹ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಪದ್ಯದ ಸಾಲಿಗೆ (1) ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.
ಪದ್ಯದ ಸಾಲು: “ಸಾಗರದ ತುದಿ ತಟ್ಟಿ ಮುಗಿಲೆಲ್ಲ ನೀಲಿಯಾಗಿಹುದು.” ಆಕಾಶವು ಬಾಗಿ ಸಾಗರದ ತುದಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನೀಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆ.
ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ: “ನೆಲೆ, ಗಾಳಿ, ಉರಿ, ಮುಗಿಲು,-ಪೆಡಂಭೂತಗಳಿವು ನಾಲ್ಕು. ಈ ಮಹಾಭೂತಗಳ ನುಂಗಿ ನೀರ್ಕುಡಿಯುತ್ತ ಮತ್ತಮದಗಜದಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ ನಿಂತ ಪಂಚಾನನ!” ಇಲ್ಲಿ ಪಂಚಾನನ (ಸಿಂಹ/ಶಿವನಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು, ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ) ಎಂದು ಸಾಗರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಭೂತಗಳನ್ನು ನುಂಗಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪದ್ಯದ ಸಾಲು: “ಹೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪರಾಗವಿಹ ಕಾಳಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಸಾಗಿಹುದು ನೋಡಾ ಸಾವಿರ ತೆರೆಗಳ ವೈಭವವು!” ಅಲೆಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ಈ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪಮೇಯ ಎಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವಸ್ತು (ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಬುರುಗಿನ ಬೆಳ್ಳಿ). ಉಪಮಾನ ಎಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತು (ಇಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರ ಕಿಂಪುರುಷರ ನೌಕೆಗಳು). ‘…ನೌಕೆಗಳಂತೆ ತೇಲುತಿಹುದು ಬುರುಗಿನ ಬೆಳ್ಳಿ’ – ಬುರುಗಿನ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಕರಿನೀಲಿ: ಕರಿ (ವಿಶೇಷಣ) + ನೀಲಿ (ನಾಮಪದ) = ಕರಿನೀಲಿ. ಇದು ವಿಶೇಷಣ-ನಾಮಪದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ. * ಕೆಂಪುಸಮುದ್ರ: ಕೆಂಪು (ವಿಶೇಷಣ) + ಸಮುದ್ರ (ನಾಮಪದ) = ಕೆಂಪುಸಮುದ್ರ. ಇದು ವಿಶೇಷಣ-ನಾಮಪದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ.
ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ: ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು
ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ತತ್ವದ (Sequence of Language Learning) ಮುಖ್ಯ ಸೂತ್ರ: ಶ್ರವಣ (Listening) → ಮಾತುಗಾರಿಕೆ (Speaking) → ಓದುಗಾರಿಕೆ (Reading) → ಬರವಣಿಗೆ (Writing) (LSRW). ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯು ಓದುಗಾರಿಕೆಗಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಲಿಯುವ ಕೌಶಲವಾಗಿದೆ.
ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಆರಂಭವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತು, ಪಠ್ಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರರಿಂದ ಕೇಳಿ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಲಿತ ವಿಷಯ ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ (Practice) ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪುನರ್ಬಲನ (Reinforcement) ಕಲಿಕೆ ಬಲಗೊಳಿಸುವುದಾದರೂ, ಅಭ್ಯಾಸವು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಬೋಧನಾ ತತ್ವವಾಗಿದೆ.
ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದೇ (Active involvement/Participation) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿ, ಅವನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಆಲಿಸದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
a. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.
b. ಮಾತಿನ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು.
c. ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು.
d. ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.
ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ (a), ಧ್ವನಿ ಏರಿಳಿತ (b), ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ/ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧತೆ (d) ಅಗತ್ಯ. ಏಕತಾನತೆ (c) ಎಂಬುದು ನೀರಸ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿರಹಿತ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, (c) ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಬೋಧನೆ (Functional Grammar Teaching) ಎಂದರೆ, ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಬದಲು, ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ, ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವುದು. ಇದು ಭಾಷಾ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಚೌಕಟ್ಟು (NCF) ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹುಭಾಷಾ ತರಗತಿಯನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲ (Resource) ವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಮಾತೃಭಾಷೆಯು ಕಲಿಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅನ್ಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೊಡಕು/ಸಮಸ್ಯೆ (Hindrance) ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.
ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಲು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕಲಿಯುವವರ (Learners) ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು (Diverse Activities) ನಡೆಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವ (Proficiency/Mastery) ಎಂದರೆ ಭಾಷೆಯ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಕೌಶಲಗಳಾದ (LSRW) ಶ್ರವಣ, ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಓದುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು. ಕೌಶಲ (Skills) ಎಂಬುದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ (Abilities) ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಭಾಷೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸಂವಹನ ಸಾಧನ. ಕಲಿಯುವ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (Contextual/Situational Learning) ಬಳಸಿದಾಗ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಕರಣ ಬೋಧನೆಯು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (CCE) ದ ಆಶಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಕೇವಲ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾಧನ (Tool for learning) ಆಗಿರಬೇಕು. ‘ಕಲಿಕಾ ಸಾಧನ’ ಎಂಬ ಪದವು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಾತನಾಡುವ ಕೌಶಲ (Speaking Skill) ವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೇಕು. ಆಶುಭಾಷಣ (Extempore/Speech), ಸಂದರ್ಶನ (Interview), ಚರ್ಚೆ (Discussion), ಸಂಭಾಷಣೆ (Dialogue) ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಿರರ್ಗಳತೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ‘ಯೋಜನೆ’ ಮತ್ತು ‘ಗುಂಪುಕಾರ್ಯ’ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (Language Lab)ವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ (Repeated practice/Drills) ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ದೋಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಬೋಧನೆಯು (Remedial Teaching) ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಿಕಾ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ (ಓದುಗಾರಿಕೆ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತರಗತಿಗಳ ಬದಲು, ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ತರಗತಿ ಶಿಕ್ಷಕರೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಮಕ್ಕಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಇದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲಿಯುವಿಕೆಗೆ (Inclusive Education) ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಬೋಧನೆ (Remedial Teaching)ಯ ಉದ್ದೇಶವು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೋಧನೆಯ ನಂತರವೂ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
ಭಾಷಾ ಸ್ವಾಧೀನ (Language Acquisition) ಎಂದರೆ ಭಾಷಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು. ಇದು ಭಾಷೆಯ ಕೌಶಲಗಳ ಸಂಪಾದನೆ (Acquisition of Skills) ಮತ್ತು ಆ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳ ಕಲಿಕೆಗಿಂತ (Language Learning) ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.




