4th EVS 10 निवारा

Table of Contents

कर्नाटक राज्य पाठ्यक्रम

माध्यम – मराठी

इयत्ता – 4थी

विषय – परिसर अध्ययन

प्रकरण 10 निवारा

पाठावरील प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्न: जेवरगी भागातील लोक दगडांची घरे बांधतात. याचे कारण काय याबाबत तुझ्या मित्र/मैत्रिणी अथवा शिक्षकांशी चर्चा करुन लिही.

उत्तर: जेवरगी भागात उन्हाळा जास्त असतो आणि पाऊस कमी पडतो. दगड उष्णता शोषून घेतात आणि घरे थंड ठेवतात. तसेच, त्या भागात दगड सहज उपलब्ध असतात, त्यामुळे घरे बांधण्यासाठी हा सर्वात सोयीचा आणि स्वस्त पर्याय आहे.

प्रश्न: तेथील घरांचे छप्पर घालतांना त्यावर चिखल घालतात. याचे कारण काय याबाबत तुझ्या मित्र/मैत्रिणी अथवा शिक्षकांशी चर्चा करुन लिही.

उत्तर: छपरावर चिखल घालण्याचे मुख्य कारण म्हणजे उष्णता कमी करणे. चिखलाचा थर उष्णता रोखतो, त्यामुळे घरात गारवा टिकून राहतो.

प्रश्न: चिक्कमंगळूर सारख्या जास्त पाऊस पडणाऱ्या प्रदेशात घरांची छप्परे उतरत्या स्वरुपात असतात. असे का?

उत्तर: चिक्कमंगळूरमध्ये खूप पाऊस पडतो. उतरत्या छप्परांमुळे पावसाचे पाणी छतावर साचून राहत नाही, ते लगेच खाली वाहून जाते. यामुळे छताला किंवा घराला नुकसान होत नाही.

प्रश्न: छप्परासाठी वाळलेल्या गवताचा वापर केल्याने काय फायदा होतो? मित्र/मैत्रिणीशी चर्चा करुन लिही.

उत्तर: छप्परासाठी वाळलेल्या गवताचा वापर केल्याने दोन मुख्य फायदे होतात:

गवत पाऊस आणि थंडीपासून बचाव करते.
गवत उष्णता रोखून घरात थंड हवा ठेवण्यास मदत करते.

प्रश्न: बहुमजली इमारतीचे फायदे कोणते? विचार करुन लिही.

उत्तर:

जागा वाचते: कमी जागेत जास्त लोकांना राहता येते.
सोयीसुविधा: इमारतीत लिफ्ट, सुरक्षा आणि इतर सुविधा असतात.
नवीन तंत्रज्ञान: इमारती बांधण्यासाठी आधुनिक यंत्रे (उदा. क्रेन) वापरली जातात.

प्रश्न: बहुमजली इमारतीचे तोटे कोणते? गटामध्ये चर्चा करुन तुझे मत लिही.

उत्तर:

हवा आणि प्रकाश: जवळजवळ असल्यामुळे काही घरांना पुरेसा प्रकाश आणि हवा मिळत नाही.
आणीबाणीची स्थिती: आग लागल्यास किंवा भूकंप झाल्यास बाहेर पडणे कठीण होते.
नैसर्गिक वातवरण: अशा ठिकाणी झाडे आणि मोकळ्या जागा कमी असतात.

4th EVS Textbook Solution Part-1

प्रश्न: तू कधी झोपडपट्टी पाहिला आहेस का? झोपडपट्टीच्या प्रदेशात कोणत्या प्रकारचे बदल करता येतील? विचार करुन चार बदल लिही.

उत्तर:

स्वच्छता: कचरा टाकण्यासाठी योग्य जागा किंवा कचरापेट्या उपलब्ध करून देणे.
हवा आणि प्रकाश: दोन घरांमध्ये थोडी जागा सोडून घरे बांधल्यास हवा आणि प्रकाश मिळेल.
पाण्याची सोय: पिण्याचे स्वच्छ पाणी आणि गटारींची सोय करणे.
मजबूत घरे: विटा, सिमेंट किंवा लोखंडी पत्रे वापरून घरे मजबूत करणे.

प्रश्न: एखाद्या प्रदेशाचे हवामान, त्या भागात उपलब्ध साहित्यानुसार तेथील घरे बांधतात हे तुला आता समजले ना?

उत्तर: होय, हे मला समजले. जास्त पाऊस असलेल्या भागात उतरती छप्परे आणि उष्ण हवामान असलेल्या भागात माती किंवा दगडाची घरे बांधली जातात.

प्रश्न: या गोष्टीतून तू काय शिकलास? ते लिही.

उत्तर: या गोष्टीतून मला हे शिकायला मिळालं की, काळानुसार घरांच्या बांधकामात आणि वापरल्या जाणाऱ्या साहित्यात खूप मोठा बदल झाला आहे. पूर्वीच्या साध्या झोपड्यांपासून आताच्या बहुमजली इमारतींपर्यंत खूप प्रगती झाली आहे.

प्रश्न: इंदूआजीच्या गोष्टीत दिसून आलेल्या पाच प्रकारच्या घरांची नावे लिही.

उत्तर:

झोपडी (लाकडी, मातीच्या भिंती, गवताचे छप्पर).
मातीचे घर (मातीच्या भिंती, बांबू आणि मातीचे छप्पर).
विटांचे घर (पक्या विटा, मंगळुरी कौले, काळ्या फरशा).
दगडी फरश्यांचे घर (दगडी फरश्यांचे छप्पर, सिमेंटची जमीन).
बहुमजली इमारत (सिमेंट, लोखंड, फरश्या, लिफ्ट).

प्रश्न: तुझ्या परिसरातील घरे बांधण्यात काय बदल झाले आहेत? वडीलधाऱ्यांना विचारुन लिही.

उत्तर: पूर्वीच्या काळात आमच्या परिसरात मातीची घरे, कौलारू घरे जास्त होती. आता सिमेंट, विटा आणि लोखंड वापरून पक्की घरे बांधली जातात. काही ठिकाणी बहुमजली इमारतीसुद्धा दिसतात.

घरे बांधण्याच्या साहित्यात बदल होत आहेत.झोपडी ते बहुमजली इमारत बांधण्यास लागणाऱ्या साहित्यांची यादी कर.

झोपडी	साधे घर (विटांचे)	बहुमजली इमारत
माती	विटा	सिमेंट
गवत/बांबू	माती/चिखल	विटा
नारळाच्या झावळ्या	लाकडी दरवाजे	लोखंडी सळ्या
वाळलेली पाने	कौले	रेती

प्राणी आणि पक्षी यांची निवासस्थाने पाहून खालील तक्ता पूर्ण करा.

प्राणी/पक्ष्याचे नाव	निवासस्थान	बांधण्यास वापरलेले साहित्य
चिमणी	घरटे	गवत, काड्या, कापूस
वाळवी	वारूळ	माती, चिखल
विणकर पक्षी	घरटे	गवत, पाने
पोपट	ढोली / पिंजरा	लाकूड
वाघ	गुहा	दगड माती
मासा	पाणी	—
सुतार पक्षी	ढोली	लाकूड
कावळा	घरटे	काड्या,तारे
बेडूक	पाणी / खड्डा	—
उंदीर	बीळ	माती
मधमाशी	पोळे	मेण
साप	बीळ	माती