JNVST 2027 साठी पर्यावरण अभ्यास (EVS) प्रश्नसंच

जवाहर नवोदय विद्यालय प्रवेश परीक्षा (JNVST) 2027
पर्यावरण अभ्यास (EVS)
नैसर्गिक जग – जलचक्र, नद्या आणि पर्वत

JNVST 2027 साठी पर्यावरण अभ्यास (EVS) प्रश्नसंच

जवाहर नवोदय विद्यालय प्रवेश परीक्षा (JNVST) ही देशातील सर्वात प्रतिष्ठित निवासी शाळांच्या प्रवेशासाठी घेतली जाणारी राष्ट्रीय स्तरावरील परीक्षा आहे. या परीक्षेमध्ये पर्यावरण अभ्यास (EVS) हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय असून विद्यार्थ्यांच्या निरीक्षण क्षमता, सामान्य ज्ञान आणि वैज्ञानिक समज यांची चाचणी घेतली जाते.

या लेखामध्ये नैसर्गिक जग या घटकातील जलचक्र (Water Cycle), नद्या (Rivers) आणि पर्वत (Mountains) या उपघटकांवरील 25 महत्त्वाचे बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) उत्तरांसह दिले आहेत. हे प्रश्न JNVST 2027 परीक्षेच्या नव्या पद्धतीनुसार सरावासाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत.

JNVST 2027 मध्ये मागील वर्षांच्या तुलनेत काय बदल?

  • अधिक संकल्पनाधारित (Concept Based) प्रश्न विचारले जाण्याची अपेक्षा.
  • पाठांतरापेक्षा समज आणि निरीक्षण क्षमतेवर अधिक भर.
  • चित्र, आकृती आणि दैनंदिन जीवनाशी संबंधित प्रश्नांचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता.
  • जलसंवर्धन, पर्यावरण संरक्षण आणि नैसर्गिक संसाधनांवरील प्रश्नांना अधिक महत्त्व.
  • NCERT व प्राथमिक शालेय EVS संकल्पनांवर आधारित प्रश्नांचा वाढता कल.
  • जलचक्र, नद्या, पर्वत, हवामान, वनस्पती आणि प्राणी यांसारख्या मूलभूत विषयांचा अधिक सखोल अभ्यास आवश्यक.
  • तर्कशक्ती व निरीक्षण यांचा वापर करून उत्तर देता येतील असे प्रश्न अधिक विचारले जाऊ शकतात.

या प्रश्नसंचामध्ये समाविष्ट विषय

  • जलचक्र (Water Cycle)
  • बाष्पीभवन
  • संघनन
  • वर्षाव
  • झिरपणे
  • समुद्र
  • नद्या
  • भारतातील प्रमुख नद्या
  • धरणे
  • पर्वत
  • हिमालय
  • सह्याद्री
  • पश्चिम घाट
  • नैसर्गिक संसाधने

JNVST 2027 EVS MCQ Questions with Answers

Question 1

सूर्याच्या उष्णतेमुळे समुद्र, नद्या आणि तलावातील पाणी वाफेत रूपांतरित होण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

A) संघनन
B) वर्षाव
C) बाष्पीभवन
D) झिरपणे

✅ योग्य उत्तर : C) बाष्पीभवन

Question 2

ढगांमधील पाण्याची वाफ थंड होऊन पाण्याचे थेंब तयार होण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

A) बाष्पीभवन
B) संघनन
C) झिरपणे
D) प्रवाह

✅ योग्य उत्तर : B) संघनन

Question 3

खालीलपैकी जलचक्राचा भाग कोणता नाही?

A) बाष्पीभवन
B) संघनन
C) वर्षाव
D) ज्वालामुखी

✅ योग्य उत्तर : D) ज्वालामुखी

Question 4

पावसाचे पाणी जमिनीत मुरण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

A) संघनन
B) झिरपणे
C) वर्षाव
D) बाष्पीभवन

✅ योग्य उत्तर : B) झिरपणे

Question 5

पृथ्वीवरील सर्वात मोठा जलस्रोत कोणता आहे?

A) तलाव
B) नदी
C) समुद्र
D) विहीर

✅ योग्य उत्तर : C) समुद्र

Question 6

पाऊस, बर्फ किंवा गारांच्या स्वरूपात पृथ्वीवर पडणाऱ्या पाण्याला काय म्हणतात?

A) बाष्पीभवन
B) संघनन
C) वर्षाव
D) धुके

✅ योग्य उत्तर : C) वर्षाव

Question 7

जलचक्रामुळे काय घडते?

A) पृथ्वीवर पाण्याचे संतुलन राखले जाते.
B) पर्वत तयार होतात.
C) जंगल वाढतात.
D) वाळवंट तयार होते.

✅ योग्य उत्तर : A) पृथ्वीवर पाण्याचे संतुलन राखले जाते.

Question 8

ढग कोणापासून तयार होतात?

A) धूर
B) धूळ
C) पाण्याची वाफ
D) बर्फ

✅ योग्य उत्तर : C) पाण्याची वाफ

Question 9

भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?

A) गोदावरी
B) कृष्णा
C) गंगा
D) नर्मदा

✅ योग्य उत्तर : C) गंगा

Question 10

“दक्षिण गंगा” म्हणून कोणत्या नदीला ओळखले जाते?

A) गोदावरी
B) तापी
C) कावेरी
D) महानदी

✅ योग्य उत्तर : A) गोदावरी

Question 11

नदीचा उगम सहसा कुठे होतो?

A) समुद्रात
B) पर्वतावर
C) वाळवंटात
D) जंगलात

✅ योग्य उत्तर : B) पर्वतावर

Question 12

नदी शेवटी कुठे मिळते?

A) जंगलात
B) तलावात
C) समुद्रात
D) शेतात

✅ योग्य उत्तर : C) समुद्रात

Question 13

खालीलपैकी कोणती नदी हिमालयातून उगम पावते?

A) कृष्णा
B) गोदावरी
C) गंगा
D) कावेरी

✅ योग्य उत्तर : C) गंगा

Question 14

खालीलपैकी कोणती नदी द्वीपकल्पीय नदी आहे?

A) यमुना
B) गंगा
C) गोदावरी
D) ब्रह्मपुत्रा

✅ योग्य उत्तर : C) गोदावरी

Question 15

नदीचे पाणी मुख्यतः कशासाठी वापरले जाते?

A) शेती
B) पिणे
C) वीजनिर्मिती
D) वरील सर्व

✅ योग्य उत्तर : D) वरील सर्व

Question 16

नदीवरील धरणाचा मुख्य उपयोग कोणता?

A) वाहतूक
B) पाणी साठवणे
C) पर्वत तयार करणे
D) जंगल वाढवणे

✅ योग्य उत्तर : B) पाणी साठवणे

Question 17

खालीलपैकी कोणता पर्वत भारतात आहे?

A) हिमालय
B) अँडीज
C) आल्प्स
D) रॉकी

✅ योग्य उत्तर : A) हिमालय

Question 18

जगातील सर्वात उंच पर्वत कोणता?

A) कांचनजुंगा
B) माऊंट एव्हरेस्ट
C) नंदादेवी
D) धौलागिरी

✅ योग्य उत्तर : B) माऊंट एव्हरेस्ट

Question 19

हिमालय पर्वत कोणत्या खंडात आहे?

A) आफ्रिका
B) युरोप
C) आशिया
D) ऑस्ट्रेलिया

✅ योग्य उत्तर : C) आशिया

Question 20

पर्वतांवर हवामान कसे असते?

A) उष्ण
B) दमट
C) थंड
D) कोरडे

✅ योग्य उत्तर : C) थंड

Question 21

पर्वतांमुळे कोणता नैसर्गिक फायदा होतो?

A) नद्यांचा उगम होतो.
B) पाऊस पडण्यास मदत होते.
C) जैवविविधता वाढते.
D) वरील सर्व

✅ योग्य उत्तर : D) वरील सर्व

Question 22

सह्याद्री पर्वतरांगेला दुसरे नाव काय आहे?

A) अरवली
B) पश्चिम घाट
C) पूर्व घाट
D) विंध्य

✅ योग्य उत्तर : B) पश्चिम घाट

Question 23

खालीलपैकी कोणती पर्वतरांग महाराष्ट्रातून जाते?

A) हिमालय
B) सह्याद्री
C) काराकोरम
D) अराकान

✅ योग्य उत्तर : B) सह्याद्री

Question 24

खालीलपैकी जलचक्रातील योग्य क्रम कोणता?

A) वर्षाव → बाष्पीभवन → संघनन
B) बाष्पीभवन → संघनन → वर्षाव
C) संघनन → वर्षाव → बाष्पीभवन
D) झिरपणे → वर्षाव → संघनन

✅ योग्य उत्तर : B) बाष्पीभवन → संघनन → वर्षाव

Question 25

पाणी हा कोणत्या प्रकारचा नैसर्गिक संसाधन आहे?

A) नूतनीकरण न होणारा
B) नूतनीकरण होणारा
C) कृत्रिम
D) खनिज

✅ योग्य उत्तर : B) नूतनीकरण होणारा

निष्कर्ष

जलचक्र, नद्या आणि पर्वत हे JNVST 2027 पर्यावरण अभ्यासातील अत्यंत महत्त्वाचे उपघटक आहेत. या प्रश्नांचा नियमित सराव केल्यास विद्यार्थ्यांना संकल्पना स्पष्ट होतील तसेच परीक्षेत जलद आणि अचूक उत्तरे देणे सोपे जाईल. प्रत्येक प्रश्नामागील कारण समजून घेऊन अभ्यास केल्यास प्रवेश परीक्षेत उत्कृष्ट गुण मिळवण्यास निश्चित मदत होईल.

SmartGuruji
JNVST 2027 | EVS Practice Questions | Marathi Study Material | Navodaya Entrance Preparation

Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now
Share your love

Related Posts