GPSTR अभ्यासक्रम – Computer Literacy

Table of Contents
KARTET / GPSTR / HSTR Computer Literacy Syllabus

@ KARTET / GPSTR / HSTR संगणक साक्षरता (Computer Literacy) अभ्यासक्रम

1. संगणकाची ओळख (Introduction to Computer)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • संगणक म्हणजे काय?
  • संगणकाच्या प्रमुख श्रेणी
  • संगणकाची भाषा
  • संगणकाचे मूलभूत उपयोग
  • संगणक स्मृती (Memory) व स्मृती साधने
  • हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर
  • विविध संगणक ब्रँड्स
  • संगणकाचे प्रकार

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • Input, Output आणि Storage Devices
  • CPU चे भाग (ALU, CU, Memory Unit)
  • RAM व ROM मधील फरक
  • Primary व Secondary Memory
  • Super Computer, Mainframe, Mini Computer, Micro Computer

2. ऑपरेटिंग सिस्टीमची ओळख (Operating System)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • ऑपरेटिंग सिस्टीम म्हणजे काय?
  • ऑपरेटिंग सिस्टीमचे प्रकार
  • Linux (Ubuntu, Mint, Red Hat)
  • Mac OS (Macintosh)
  • Windows आणि Windows संकल्पना
  • Desktop Icons
  • Control Panel
  • Wallpaper आणि Screen Saver
  • Status Bar, Menu Bar, Tool Bar
  • Date, Time आणि Sound Settings
  • Windows मधील प्रगतीशील आवृत्त्या
  • Right Click Menu
  • Shortcut तयार करणे
  • Windows Setup ची मूलतत्त्वे

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • GUI (Graphical User Interface)
  • Multitasking
  • File Management
  • Recycle Bin
  • Folder Structure
  • File Extensions (.docx, .xlsx, .pdf)

3. Application Software

A) MS Word

  • Document तयार करणे
  • Toolbar व Menu Bar
  • Sorting
  • Page Layout
  • Cut, Copy, Paste
  • Undo, Redo
  • Save आणि Save As
  • Keyboard Shortcuts

अतिरिक्त Shortcuts

Shortcutउपयोग
Ctrl + CCopy
Ctrl + VPaste
Ctrl + XCut
Ctrl + SSave
Ctrl + ZUndo
Ctrl + YRedo
Ctrl + ASelect All
Ctrl + PPrint

B) MS PowerPoint

  • Slide Design
  • Animation
  • Slide Show
  • Presentation तयार करणे

अतिरिक्त मुद्दे

  • Transition Effects
  • Master Slide
  • Hyperlink
  • Presentation Views

C) MS Excel

  • साधी गणितीय सूत्रे
  • Alignment
  • Formatting
  • Merge Cells
  • Wrap Text
  • Charts

महत्त्वाचे चार्ट

  • Pie Chart
  • Bar Chart
  • Line Chart

महत्त्वाची सूत्रे

  • SUM()
  • AVERAGE()
  • MAX()
  • MIN()
  • COUNT()

D) MS Paint

  • Paint चे उपयोग
  • Drawing Tools
  • Shapes
  • Color Fill
  • Text Tool

4. इंटरनेट अनुप्रयोग (Internet Applications)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • इंटरनेटचा इतिहास
  • URL
  • ISP
  • Web Page
  • Hyperlinks
  • LAN
  • WAN
  • WWW
  • Search Engines

Email

  • E-mail ID तयार करणे
  • Mail पाठवणे
  • File Attachment
  • Mail Compose करणे
  • Download करणे
  • Folder तयार करणे

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • Browser (Chrome, Edge, Firefox)
  • HTTP व HTTPS
  • Cloud Computing
  • Cyber Security
  • Online Banking
  • E-Governance

5. Nudi Software

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • Nudi Software परिचय
  • Unicode Font
  • Scroll Lock
  • Kannada Typing
  • Standard Fonts
  • True Type Fonts

अतिरिक्त मुद्दे

  • Unicode चे फायदे
  • Nudi आणि Baraha मधील फरक
  • भारतीय भाषांमधील टंकलेखन

6. Digital Repositories

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • NROER
  • DIKSHA

Webinar Platforms

  • Google Meet
  • Zoom
  • Microsoft Teams
  • Cisco WebEx

अतिरिक्त मुद्दे

  • SWAYAM
  • e-Pathshala
  • PM eVIDYA
  • NPTEL

7. कर्नाटक शासनाचे ICT प्रकल्प

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • Mahiti Sindhu
  • ICT Projects
  • CALC Schools
  • STF
  • TALP

अतिरिक्त मुद्दे

  • Digital Karnataka Initiatives
  • Smart Classrooms
  • DIKSHA Integration
  • E-Learning Projects

@ KARTET / GPSTR मध्ये वारंवार विचारले जाणारे महत्त्वाचे Topics

  • RAM आणि ROM मधील फरक
  • Hardware आणि Software
  • Input आणि Output Devices
  • Operating System
  • Linux आणि Windows
  • MS Word Shortcuts
  • Excel Formulas
  • PowerPoint Features
  • Internet, WWW, URL, ISP
  • Email प्रक्रिया
  • LAN, MAN, WAN
  • Search Engines
  • Unicode Fonts
  • DIKSHA Portal
  • Google Meet, Zoom

# PDF मध्ये नसलेले पण परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे अतिरिक्त Topics

  • 1. Computer Generations (1st ते 5th Generation)
  • 2. Virus, Malware, Trojan
  • 3. Antivirus Software
  • 4. Cyber Security
  • 5. Firewall
  • 6. Cloud Computing
  • 7. Artificial Intelligence (AI)
  • 8. Machine Learning
  • 9. Data and Information
  • 10. Binary Number System
  • 11. Computer Network Topologies
  • 12. Input/Output Devices
  • 13. Printer Types
  • 14. Storage Devices
  • 15. ICT in Education
  • 16. Digital Literacy
  • 17. National Education Policy (NEP) आणि ICT
  • 18. E-Governance
  • 19. Digital India Programme
  • 20. Computer Ethics

हे सर्व मुद्दे KARTET, GPSTR, HSTR, KPSC आणि शिक्षक भरती परीक्षांसाठी संगणक साक्षरता विभागाच्या संपूर्ण तयारीसाठी उपयुक्त ठरतील.

KARTET / GPSTR / HSTR Computer Literacy Syllabus

[#] KARTET / GPSTR / HSTR संगणक साक्षरता (Computer Literacy) अभ्यासक्रम

1. संगणकाची ओळख (Introduction to Computer)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • संगणक म्हणजे काय?
  • संगणकाच्या प्रमुख श्रेणी
  • संगणकाची भाषा
  • संगणकाचे मूलभूत उपयोग
  • संगणक स्मृती (Memory) व स्मृती साधने
  • हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर
  • विविध संगणक ब्रँड्स
  • संगणकाचे प्रकार

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • Input, Output आणि Storage Devices
  • CPU चे भाग (ALU, CU, Memory Unit)
  • RAM व ROM मधील फरक
  • Primary व Secondary Memory
  • Super Computer, Mainframe, Mini Computer, Micro Computer

2. ऑपरेटिंग सिस्टीमची ओळख (Operating System)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • ऑपरेटिंग सिस्टीम म्हणजे काय?
  • ऑपरेटिंग सिस्टीमचे प्रकार
  • Linux (Ubuntu, Mint, Red Hat)
  • Mac OS (Macintosh)
  • Windows आणि Windows संकल्पना
  • Desktop Icons
  • Control Panel
  • Wallpaper आणि Screen Saver
  • Status Bar, Menu Bar, Tool Bar
  • Date, Time आणि Sound Settings
  • Windows मधील प्रगतीशील आवृत्त्या
  • Right Click Menu
  • Shortcut तयार करणे
  • Windows Setup ची मूलतत्त्वे

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • GUI (Graphical User Interface)
  • Multitasking
  • File Management
  • Recycle Bin
  • Folder Structure
  • File Extensions (.docx, .xlsx, .pdf)

3. Application Software

A) MS Word

  • Document तयार करणे
  • Toolbar व Menu Bar
  • Sorting
  • Page Layout
  • Cut, Copy, Paste
  • Undo, Redo
  • Save आणि Save As
  • Keyboard Shortcuts

अतिरिक्त Shortcuts

Shortcutउपयोग
Ctrl + CCopy
Ctrl + VPaste
Ctrl + XCut
Ctrl + SSave
Ctrl + ZUndo
Ctrl + YRedo
Ctrl + ASelect All
Ctrl + PPrint

B) MS PowerPoint

  • Slide Design
  • Animation
  • Slide Show
  • Presentation तयार करणे

अतिरिक्त मुद्दे

  • Transition Effects
  • Master Slide
  • Hyperlink
  • Presentation Views

C) MS Excel

  • साधी गणितीय सूत्रे
  • Alignment
  • Formatting
  • Merge Cells
  • Wrap Text
  • Charts

महत्त्वाचे चार्ट

  • Pie Chart
  • Bar Chart
  • Line Chart

महत्त्वाची सूत्रे

  • SUM()
  • AVERAGE()
  • MAX()
  • MIN()
  • COUNT()

D) MS Paint

  • Paint चे उपयोग
  • Drawing Tools
  • Shapes
  • Color Fill
  • Text Tool

4. इंटरनेट अनुप्रयोग (Internet Applications)

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • इंटरनेटचा इतिहास
  • URL
  • ISP
  • Web Page
  • Hyperlinks
  • LAN
  • WAN
  • WWW
  • Search Engines

Email

  • E-mail ID तयार करणे
  • Mail पाठवणे
  • File Attachment
  • Mail Compose करणे
  • Download करणे
  • Folder तयार करणे

अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे

  • Browser (Chrome, Edge, Firefox)
  • HTTP व HTTPS
  • Cloud Computing
  • Cyber Security
  • Online Banking
  • E-Governance

5. Nudi Software

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • Nudi Software परिचय
  • Unicode Font
  • Scroll Lock
  • Kannada Typing
  • Standard Fonts
  • True Type Fonts

अतिरिक्त मुद्दे

  • Unicode चे फायदे
  • Nudi आणि Baraha मधील फरक
  • भारतीय भाषांमधील टंकलेखन

6. Digital Repositories

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • NROER
  • DIKSHA

Webinar Platforms

  • Google Meet
  • Zoom
  • Microsoft Teams
  • Cisco WebEx

अतिरिक्त मुद्दे

  • SWAYAM
  • e-Pathshala
  • PM eVIDYA
  • NPTEL

7. कर्नाटक शासनाचे ICT प्रकल्प

अभ्यासक्रमातील मुद्दे

  • Mahiti Sindhu
  • ICT Projects
  • CALC Schools
  • STF
  • TALP

अतिरिक्त मुद्दे

  • Digital Karnataka Initiatives
  • Smart Classrooms
  • DIKSHA Integration
  • E-Learning Projects

[*] KARTET / GPSTR मध्ये वारंवार विचारले जाणारे महत्त्वाचे Topics

  • RAM आणि ROM मधील फरक
  • Hardware आणि Software
  • Input आणि Output Devices
  • Operating System
  • Linux आणि Windows
  • MS Word Shortcuts
  • Excel Formulas
  • PowerPoint Features
  • Internet, WWW, URL, ISP
  • Email प्रक्रिया
  • LAN, MAN, WAN
  • Search Engines
  • Unicode Fonts
  • DIKSHA Portal
  • Google Meet, Zoom

[!] PDF मध्ये नसलेले पण परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे अतिरिक्त Topics

  • 1. Computer Generations (1st ते 5th Generation)
  • 2. Virus, Malware, Trojan
  • 3. Antivirus Software
  • 4. Cyber Security
  • 5. Firewall
  • 6. Cloud Computing
  • 7. Artificial Intelligence (AI)
  • 8. Machine Learning
  • 9. Data and Information
  • 10. Binary Number System
  • 11. Computer Network Topologies
  • 12. Input/Output Devices
  • 13. Printer Types
  • 14. Storage Devices
  • 15. ICT in Education
  • 16. Digital Literacy
  • 17. National Education Policy (NEP) आणि ICT
  • 18. E-Governance
  • 19. Digital India Programme
  • 20. Computer Ethics

हे सर्व मुद्दे KARTET, GPSTR, HSTR, KPSC आणि शिक्षक भरती परीक्षांसाठी संगणक साक्षरता विभागाच्या संपूर्ण तयारीसाठी उपयुक्त ठरतील.

Join WhatsApp Channel Join Now
Telegram Group Join Now