@ KARTET / GPSTR / HSTR संगणक साक्षरता (Computer Literacy) अभ्यासक्रम
1. संगणकाची ओळख (Introduction to Computer)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- संगणक म्हणजे काय?
- संगणकाच्या प्रमुख श्रेणी
- संगणकाची भाषा
- संगणकाचे मूलभूत उपयोग
- संगणक स्मृती (Memory) व स्मृती साधने
- हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर
- विविध संगणक ब्रँड्स
- संगणकाचे प्रकार
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- Input, Output आणि Storage Devices
- CPU चे भाग (ALU, CU, Memory Unit)
- RAM व ROM मधील फरक
- Primary व Secondary Memory
- Super Computer, Mainframe, Mini Computer, Micro Computer
2. ऑपरेटिंग सिस्टीमची ओळख (Operating System)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- ऑपरेटिंग सिस्टीम म्हणजे काय?
- ऑपरेटिंग सिस्टीमचे प्रकार
- Linux (Ubuntu, Mint, Red Hat)
- Mac OS (Macintosh)
- Windows आणि Windows संकल्पना
- Desktop Icons
- Control Panel
- Wallpaper आणि Screen Saver
- Status Bar, Menu Bar, Tool Bar
- Date, Time आणि Sound Settings
- Windows मधील प्रगतीशील आवृत्त्या
- Right Click Menu
- Shortcut तयार करणे
- Windows Setup ची मूलतत्त्वे
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- GUI (Graphical User Interface)
- Multitasking
- File Management
- Recycle Bin
- Folder Structure
- File Extensions (.docx, .xlsx, .pdf)
3. Application Software
A) MS Word
- Document तयार करणे
- Toolbar व Menu Bar
- Sorting
- Page Layout
- Cut, Copy, Paste
- Undo, Redo
- Save आणि Save As
- Keyboard Shortcuts
अतिरिक्त Shortcuts
| Shortcut | उपयोग |
|---|---|
| Ctrl + C | Copy |
| Ctrl + V | Paste |
| Ctrl + X | Cut |
| Ctrl + S | Save |
| Ctrl + Z | Undo |
| Ctrl + Y | Redo |
| Ctrl + A | Select All |
| Ctrl + P |
B) MS PowerPoint
- Slide Design
- Animation
- Slide Show
- Presentation तयार करणे
अतिरिक्त मुद्दे
- Transition Effects
- Master Slide
- Hyperlink
- Presentation Views
C) MS Excel
- साधी गणितीय सूत्रे
- Alignment
- Formatting
- Merge Cells
- Wrap Text
- Charts
महत्त्वाचे चार्ट
- Pie Chart
- Bar Chart
- Line Chart
महत्त्वाची सूत्रे
- SUM()
- AVERAGE()
- MAX()
- MIN()
- COUNT()
D) MS Paint
- Paint चे उपयोग
- Drawing Tools
- Shapes
- Color Fill
- Text Tool
4. इंटरनेट अनुप्रयोग (Internet Applications)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- इंटरनेटचा इतिहास
- URL
- ISP
- Web Page
- Hyperlinks
- LAN
- WAN
- WWW
- Search Engines
- E-mail ID तयार करणे
- Mail पाठवणे
- File Attachment
- Mail Compose करणे
- Download करणे
- Folder तयार करणे
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- Browser (Chrome, Edge, Firefox)
- HTTP व HTTPS
- Cloud Computing
- Cyber Security
- Online Banking
- E-Governance
5. Nudi Software
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- Nudi Software परिचय
- Unicode Font
- Scroll Lock
- Kannada Typing
- Standard Fonts
- True Type Fonts
अतिरिक्त मुद्दे
- Unicode चे फायदे
- Nudi आणि Baraha मधील फरक
- भारतीय भाषांमधील टंकलेखन
6. Digital Repositories
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- NROER
- DIKSHA
Webinar Platforms
- Google Meet
- Zoom
- Microsoft Teams
- Cisco WebEx
अतिरिक्त मुद्दे
- SWAYAM
- e-Pathshala
- PM eVIDYA
- NPTEL
7. कर्नाटक शासनाचे ICT प्रकल्प
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- Mahiti Sindhu
- ICT Projects
- CALC Schools
- STF
- TALP
अतिरिक्त मुद्दे
- Digital Karnataka Initiatives
- Smart Classrooms
- DIKSHA Integration
- E-Learning Projects
@ KARTET / GPSTR मध्ये वारंवार विचारले जाणारे महत्त्वाचे Topics
- RAM आणि ROM मधील फरक
- Hardware आणि Software
- Input आणि Output Devices
- Operating System
- Linux आणि Windows
- MS Word Shortcuts
- Excel Formulas
- PowerPoint Features
- Internet, WWW, URL, ISP
- Email प्रक्रिया
- LAN, MAN, WAN
- Search Engines
- Unicode Fonts
- DIKSHA Portal
- Google Meet, Zoom
# PDF मध्ये नसलेले पण परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे अतिरिक्त Topics
- 1. Computer Generations (1st ते 5th Generation)
- 2. Virus, Malware, Trojan
- 3. Antivirus Software
- 4. Cyber Security
- 5. Firewall
- 6. Cloud Computing
- 7. Artificial Intelligence (AI)
- 8. Machine Learning
- 9. Data and Information
- 10. Binary Number System
- 11. Computer Network Topologies
- 12. Input/Output Devices
- 13. Printer Types
- 14. Storage Devices
- 15. ICT in Education
- 16. Digital Literacy
- 17. National Education Policy (NEP) आणि ICT
- 18. E-Governance
- 19. Digital India Programme
- 20. Computer Ethics
हे सर्व मुद्दे KARTET, GPSTR, HSTR, KPSC आणि शिक्षक भरती परीक्षांसाठी संगणक साक्षरता विभागाच्या संपूर्ण तयारीसाठी उपयुक्त ठरतील.
[#] KARTET / GPSTR / HSTR संगणक साक्षरता (Computer Literacy) अभ्यासक्रम
1. संगणकाची ओळख (Introduction to Computer)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- संगणक म्हणजे काय?
- संगणकाच्या प्रमुख श्रेणी
- संगणकाची भाषा
- संगणकाचे मूलभूत उपयोग
- संगणक स्मृती (Memory) व स्मृती साधने
- हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर
- विविध संगणक ब्रँड्स
- संगणकाचे प्रकार
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- Input, Output आणि Storage Devices
- CPU चे भाग (ALU, CU, Memory Unit)
- RAM व ROM मधील फरक
- Primary व Secondary Memory
- Super Computer, Mainframe, Mini Computer, Micro Computer
2. ऑपरेटिंग सिस्टीमची ओळख (Operating System)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- ऑपरेटिंग सिस्टीम म्हणजे काय?
- ऑपरेटिंग सिस्टीमचे प्रकार
- Linux (Ubuntu, Mint, Red Hat)
- Mac OS (Macintosh)
- Windows आणि Windows संकल्पना
- Desktop Icons
- Control Panel
- Wallpaper आणि Screen Saver
- Status Bar, Menu Bar, Tool Bar
- Date, Time आणि Sound Settings
- Windows मधील प्रगतीशील आवृत्त्या
- Right Click Menu
- Shortcut तयार करणे
- Windows Setup ची मूलतत्त्वे
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- GUI (Graphical User Interface)
- Multitasking
- File Management
- Recycle Bin
- Folder Structure
- File Extensions (.docx, .xlsx, .pdf)
3. Application Software
A) MS Word
- Document तयार करणे
- Toolbar व Menu Bar
- Sorting
- Page Layout
- Cut, Copy, Paste
- Undo, Redo
- Save आणि Save As
- Keyboard Shortcuts
अतिरिक्त Shortcuts
| Shortcut | उपयोग |
|---|---|
| Ctrl + C | Copy |
| Ctrl + V | Paste |
| Ctrl + X | Cut |
| Ctrl + S | Save |
| Ctrl + Z | Undo |
| Ctrl + Y | Redo |
| Ctrl + A | Select All |
| Ctrl + P |
B) MS PowerPoint
- Slide Design
- Animation
- Slide Show
- Presentation तयार करणे
अतिरिक्त मुद्दे
- Transition Effects
- Master Slide
- Hyperlink
- Presentation Views
C) MS Excel
- साधी गणितीय सूत्रे
- Alignment
- Formatting
- Merge Cells
- Wrap Text
- Charts
महत्त्वाचे चार्ट
- Pie Chart
- Bar Chart
- Line Chart
महत्त्वाची सूत्रे
- SUM()
- AVERAGE()
- MAX()
- MIN()
- COUNT()
D) MS Paint
- Paint चे उपयोग
- Drawing Tools
- Shapes
- Color Fill
- Text Tool
4. इंटरनेट अनुप्रयोग (Internet Applications)
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- इंटरनेटचा इतिहास
- URL
- ISP
- Web Page
- Hyperlinks
- LAN
- WAN
- WWW
- Search Engines
- E-mail ID तयार करणे
- Mail पाठवणे
- File Attachment
- Mail Compose करणे
- Download करणे
- Folder तयार करणे
अतिरिक्त महत्त्वाचे मुद्दे
- Browser (Chrome, Edge, Firefox)
- HTTP व HTTPS
- Cloud Computing
- Cyber Security
- Online Banking
- E-Governance
5. Nudi Software
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- Nudi Software परिचय
- Unicode Font
- Scroll Lock
- Kannada Typing
- Standard Fonts
- True Type Fonts
अतिरिक्त मुद्दे
- Unicode चे फायदे
- Nudi आणि Baraha मधील फरक
- भारतीय भाषांमधील टंकलेखन
6. Digital Repositories
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- NROER
- DIKSHA
Webinar Platforms
- Google Meet
- Zoom
- Microsoft Teams
- Cisco WebEx
अतिरिक्त मुद्दे
- SWAYAM
- e-Pathshala
- PM eVIDYA
- NPTEL
7. कर्नाटक शासनाचे ICT प्रकल्प
अभ्यासक्रमातील मुद्दे
- Mahiti Sindhu
- ICT Projects
- CALC Schools
- STF
- TALP
अतिरिक्त मुद्दे
- Digital Karnataka Initiatives
- Smart Classrooms
- DIKSHA Integration
- E-Learning Projects
[*] KARTET / GPSTR मध्ये वारंवार विचारले जाणारे महत्त्वाचे Topics
- RAM आणि ROM मधील फरक
- Hardware आणि Software
- Input आणि Output Devices
- Operating System
- Linux आणि Windows
- MS Word Shortcuts
- Excel Formulas
- PowerPoint Features
- Internet, WWW, URL, ISP
- Email प्रक्रिया
- LAN, MAN, WAN
- Search Engines
- Unicode Fonts
- DIKSHA Portal
- Google Meet, Zoom
[!] PDF मध्ये नसलेले पण परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे अतिरिक्त Topics
- 1. Computer Generations (1st ते 5th Generation)
- 2. Virus, Malware, Trojan
- 3. Antivirus Software
- 4. Cyber Security
- 5. Firewall
- 6. Cloud Computing
- 7. Artificial Intelligence (AI)
- 8. Machine Learning
- 9. Data and Information
- 10. Binary Number System
- 11. Computer Network Topologies
- 12. Input/Output Devices
- 13. Printer Types
- 14. Storage Devices
- 15. ICT in Education
- 16. Digital Literacy
- 17. National Education Policy (NEP) आणि ICT
- 18. E-Governance
- 19. Digital India Programme
- 20. Computer Ethics
हे सर्व मुद्दे KARTET, GPSTR, HSTR, KPSC आणि शिक्षक भरती परीक्षांसाठी संगणक साक्षरता विभागाच्या संपूर्ण तयारीसाठी उपयुक्त ठरतील.


