इयत्ता 7वी – संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) विषय: शारीरिक शिक्षण – नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका
इयत्ता 7वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) अंतर्गत शारीरिक शिक्षण विषयाची नमुना प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिका येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. ही प्रश्नपत्रिका कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार तयार करण्यात आली असून विद्यार्थ्यांच्या शारीरिक क्षमता, आरोग्यविषयक ज्ञान, क्रीडा कौशल्ये आणि नियमांची समज यांचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 च्या द्वितीय सत्राच्या शेवटी घेण्यात येणारी संकलित मूल्यमापन – 2 परीक्षा विद्यार्थ्यांच्या वर्षभरातील प्रगतीचे मूल्यमापन करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. या परीक्षेमुळे विद्यार्थ्यांनी आत्मसात केलेल्या शारीरिक शिक्षणातील संकल्पना आणि कौशल्यांचा आढावा घेता येतो.
शारीरिक शिक्षण विषयाचे महत्त्व
- ➤ विद्यार्थ्यांचे शारीरिक व मानसिक आरोग्य सुधारते.
- ➤ क्रीडा कौशल्ये आणि संघभावना विकसित होते.
- ➤ शिस्त, सहकार्य आणि नेतृत्वगुणांची जडणघडण होते.
- ➤ दैनंदिन जीवनात तंदुरुस्तीचे महत्त्व समजते.
परीक्षेचे तपशील
इयत्ता: 7वी
विषय: शारीरिक शिक्षण
एकूण गुण: 30
वेळ: 90 मिनिटे
अभ्यासक्रम: कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रम
प्रश्नपत्रिकेची वैशिष्ट्ये
- ➤ अभ्यासक्रमानुसार तयार केलेली नमुना प्रश्नपत्रिका
- ➤ वस्तुनिष्ठ, लघुउत्तरी व वर्णनात्मक प्रश्नांचा समावेश
- ➤ विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, समज आणि अनुप्रयोग कौशल्यांचे मूल्यमापन
- ➤ सरावासाठी उपयुक्त उत्तरपत्रिका उपलब्ध
शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांसाठी सूचना
- ➤ विद्यार्थ्यांनी प्रश्न नीट वाचून अचूक उत्तरे लिहावीत.
- ➤ शिक्षकांनी या नमुना प्रश्नपत्रिकेचा सरावासाठी वापर करावा.
- ➤ वेळेचे योग्य नियोजन करून पेपर सोडवण्याचा सराव करावा.
- ➤ शारीरिक शिक्षणातील संकल्पना आणि नियम समजून घेण्यावर भर द्यावा.
विशेष सूचना
येथील सर्व प्रश्नपत्रिका व प्रश्न हे केवळ नमुना (Model) स्वरूपाचे आहेत. शिक्षकांनी आपल्या गरजेनुसार, विद्यार्थ्यांच्या पातळीप्रमाणे किंवा अभ्यासक्रमातील बदलांनुसार कोणताही प्रश्न किंवा मजकूर आवश्यकतेनुसार बदलू शकतात.
ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना परीक्षेची योग्य तयारी करण्यास मदत करेल. नियमित सराव आणि योग्य मार्गदर्शनामुळे विद्यार्थी अधिक आत्मविश्वासाने परीक्षा देऊ शकतील. शारीरिक शिक्षण विषयातील ज्ञान आणि कौशल्ये विकसित करण्यासाठी हा संच नक्कीच उपयुक्त ठरेल.
आदर्श उत्तरपत्रिका (MODEL ANSWER SHEET)
प्रश्न 1. योग्य पर्याय निवडून लिहा. (5 Marks)
1. B) पिले (Pele)
2. A) 4 किलो
3. C) 6
4. C) युज
5. B) सत्यमेव जयते
प्रश्न 2. एका शब्दात उत्तरे लिहा. (5 Marks)
1. बॅटन (Baton)
2. एक्स-रे (X-ray)
3. कार्बोहैड्रेट्स (शर्करा/पिष्ट)
4. राष्ट्रीय मानचिन्ह
5. षण्मुखी मुद्रा
प्रश्न 5. थोडक्यात उत्तरे लिहा. (16 Marks) (प्रत्येक योग्य मुद्द्याला 1 गुण, एकूण 2 गुण प्रति प्रश्न)
1. कष्ट सहन करण्याची वृत्ती, चपळता, वेग, लवचिकता, डोळे व पाय यांच्या मध्ये ताळमेळ, सहकार्य भावना यांपैकी कोणतेही 4.
2. दुसऱ्या खेळाडूचा क्रम असताना गोळा फेक करणे, धावत येऊन गोळा फेकणे, दोन्ही हातांनी गोळा फेकणे, कंबरेच्या खालील भागापेक्षा खालून गोळा फेकणे यांपैकी कोणतेही 2.
3. 1. व्हिज्युअल पद्धत (Visual Method) 2. नॉन-व्हिज्युअल पद्धत (Non-Visual Method).
4. शरीराला आवश्यक असणारे पोषक घटक योग्य प्रमाणात असणाऱ्या आहाराला समतोल आहार असे म्हणतात.
5. लचक भरलेल्या भागाची हालचाल करू नये, दुखावलेल्या भागावर बर्फाचे तुकडे ठेवावेत, 24 तासानंतर गरम पाण्याची पट्टी ठेवावी.
6. या चित्रांमध्ये ‘पेरी-ओ-ब्रियॉन शैली’ (Perry O Brien Style) दाखवली आहे.
7. कर्मयोग, भक्तियोग, ज्ञानयोग आणि राजयोग हे योगाचे 4 प्रमुख घटक आहेत.
8. उजव्या बाजूला धावणारा घोडा (वेग व शक्तीचे प्रतीक) आणि डाव्या बाजूला बैल (कष्टाचे/शक्तीचे प्रतीक) आहे.
प्रश्न 6. (4 Marks)
विद्यार्थ्यांनी शाळेत रांग पद्धती वापरण्याचे 4 प्रसंग अचूक लिहिल्यास पूर्ण 4 गुण द्यावेत.
संभाव्य उत्तरे: 1. नळावर पाणी भरताना 2. शाळेची फी भरताना 3. मध्यान्ह भोजन (जेवण) घेताना 4. बस स्टँडवर बसमध्ये चढताना 5. शाळेत पुस्तके किंवा गणवेश घेताना.
प्रात्यक्षिक / तोंडी परीक्षा (Practical / Oral Exam) – 20 Marks
- फुटबॉल खेळताना चेंडू बाऊन्स होण्याच्या अगोदर लाथाडण्याला काय म्हणतात? (व्हॉली किक / Volley Kick)
- गोळाफेकीच्या वर्तुळाचा व्यास किती मीटर असतो? (2.135 मीटर)
- 4×100 मीटर रिले स्पर्धेत प्रवेग क्षेत्र (Acceleration Zone) किती मीटर लांबीचे असते? (10 मीटर)
- शरीराच्या वाढीसाठी आणि संरक्षणासाठी कोणता आहार आवश्यक आहे? (समतोल आहार / सत्वयुक्त आहार)
- जीवनसत्व ‘ए’ (Vitamin A) कशाच्या रक्षणासाठी उपयोगी आहे? (डोळ्यांच्या)
- रक्तातील हिमोग्लोबिन वाढीस कोणते खनिज आवश्यक असते? (लोह / Iron)
- योगसूत्राचे पितामह कोणाला म्हटले जाते? (पतंजली मुनी)
- सूर्यनमस्कारामध्ये एकूण किती पायऱ्या (Steps) असतात? (12 पायऱ्या)
- ‘वृक्षासन’ करताना शरीराचा आकार कसा दिसतो? (वृक्षासारखा / झाडासारखा)
- श्वास आत घेण्याच्या क्रियेला योगामध्ये काय म्हणतात? (पूरक)
- श्वास बाहेर सोडण्याच्या क्रियेला योगामध्ये काय म्हणतात? (रेचक)
- कुत्र्यासारखा श्वासोच्छ्वास करण्याच्या क्रियेला कोणता श्वास म्हणतात? (श्वान श्वास)
- अपघात स्थळी डॉक्टर पोहोचण्यापूर्वी केल्या जाणाऱ्या उपचारांना काय म्हणतात? (प्रथमोपचार / First Aid)
- रक्त गोठण्यास कोणते जीवनसत्व (Vitamin) मदत करते? (जीवनसत्व ‘के’ / Vitamin K)
- हाड तुटल्यास रुग्णाला दवाखान्यात नेण्यासाठी कशाचा वापर करावा? (स्ट्रेचर किंवा ॲम्बुलन्स)
- “नौजवानो भारत की तकदीर बना दो” हे गीत कशावर आधारित आहे? (राष्ट्रीय एकात्मता / देशभक्ती)
- राष्ट्रीय मानचिन्हामध्ये किती सिंह पाठीला पाठ लावून उभे आहेत? (4 सिंह)
- उत्कृष्ट क्रीडा प्रशिक्षकांना (Coaches) भारत सरकार कोणता पुरस्कार देते? (द्रोणाचार्य पुरस्कार)
- ‘भारतरत्न’ पुरस्कार मिळवणारा पहिला क्रीडापटू कोण? (सचिन तेंडुलकर)
- क्रीडा क्षेत्रात दिला जाणारा सर्वोच्च पुरस्कार ‘राजीव गांधी खेलरत्न’ कोणत्या पंतप्रधानांच्या नावाने दिला जातो? (राजीव गांधी)
