ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी उपयुक्त ठरेल. नियमित सराव आणि योग्य मार्गदर्शनाच्या सहाय्याने विद्यार्थी परीक्षेत चांगले यश मिळवू शकतात. शारीरिक शिक्षण विषयाचा अभ्यास केवळ परीक्षेसाठी नसून निरोगी आणि सुदृढ जीवनासाठीही अत्यंत महत्त्वाचा आहे. सर्व विद्यार्थ्यांना परीक्षेसाठी मनःपूर्वक शुभेच्छा.
इयत्ता 6वी – संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) विषय: शारीरिक शिक्षण – नमुना प्रश्नपत्रिका व उत्तरपत्रिका
इयत्ता 6वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) अंतर्गत शारीरिक शिक्षण विषयाची नमुना प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिका येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. ही प्रश्नपत्रिका कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमानुसार तयार करण्यात आली असून विद्यार्थ्यांच्या शारीरिक, मानसिक आणि आरोग्यविषयक ज्ञानाचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 च्या द्वितीय सत्राच्या शेवटी घेण्यात येणारी ही परीक्षा विद्यार्थ्यांच्या वर्षभरातील अध्ययन, शारीरिक कौशल्ये आणि आरोग्यविषयक समज यांचे परीक्षण करते. त्यामुळे या परीक्षेचे महत्त्व अत्यंत मोठे आहे.
शारीरिक शिक्षण विषयाचे महत्त्व
- ➤ विद्यार्थ्यांच्या शारीरिक तंदुरुस्तीचा विकास होतो.
- ➤ आरोग्य, स्वच्छता आणि शिस्त यांचे महत्त्व समजते.
- ➤ क्रीडा कौशल्ये आणि संघभावना विकसित होते.
- ➤ मानसिक तणाव कमी होऊन एकाग्रता वाढते.
परीक्षेचे तपशील
इयत्ता: 6वी
विषय: शारीरिक शिक्षण
एकूण गुण: 30
वेळ: 90 मिनिटे
ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल. यामध्ये विविध प्रकारचे प्रश्न समाविष्ट करण्यात आले आहेत जसे की वस्तुनिष्ठ प्रश्न, लघुउत्तरी प्रश्न, संकल्पनात्मक प्रश्न इत्यादी. यामुळे विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, समज आणि अनुप्रयोग क्षमतेचे योग्य मूल्यमापन करता येईल.
शिक्षकांना देखील प्रश्नपत्रिका तयार करताना या नमुना संचाचा उपयोग मार्गदर्शक म्हणून करता येईल. उत्तरपत्रिका स्पष्ट आणि सोप्या स्वरूपात दिलेली असल्यामुळे विद्यार्थ्यांना स्वतःचे मूल्यमापन करणे सोपे जाईल.
विशेष सूचना
येथील सर्व प्रश्नपत्रिका व प्रश्न हे केवळ नमुना (Model) स्वरूपाचे आहेत. शिक्षकांनी आपल्या शाळेच्या गरजेनुसार, विद्यार्थ्यांच्या पातळीप्रमाणे किंवा अभ्यासक्रमातील बदलांनुसार कोणताही प्रश्न किंवा मजकूर आवश्यकतेनुसार बदलू शकतात.
1. केशरी (Saffron)
2. 11
3. 12
4. बरोबर
5. चूक
6. बरोबर
7. अशोक चक्र
8. पाय (Legs / Feet)
9. टेक-ऑफ बोर्ड (Take-off board)
10. शिट्टी (Whistle) किंवा क्लॅपर
1. सूर्य नमस्काराचे फायदे: 1) शरीर लवचिक आणि निरोगी बनते. 2) एकाग्रता वाढते आणि स्नायूंना बळकटी मिळते.
2. प्रथमोपचार: डॉक्टर येण्यापूर्वी किंवा दवाखान्यात नेण्यापूर्वी रुग्णावर किंवा जखमी व्यक्तीवर जो प्राथमिक उपचार केला जातो, त्याला प्रथमोपचार म्हणतात.
3. फुटबॉलचे नियम: 1) बॉलला हाताने स्पर्श करू नये (गोलकीपर वगळता). 2) प्रतिस्पर्धी खेळाडूला धक्का देऊ नये किंवा पाडू नये.
4. लांब उडीचे टप्पे: 1) वेगाने धावत येणे (Runway approach). 2) टेक-ऑफ बोर्डवरून उडी घेणे (Take-off). (हवेत तरंगणे आणि लँडिंग हे देखील बरोबर दिले जातील).
5. सुरक्षिततेचे नियम: 1) खेळण्यापूर्वी वॉर्म-अप (Warm-up) करणे. 2) योग्य क्रीडा गणवेश आणि बूट (Shoes) घालणे.
6. राष्ट्रध्वजाचे रंग: 1) सर्वात वर केशरी, 2) मध्यभागी पांढरा, 3) सर्वात खाली हिरवा.
1. प्रथमोपचार पेटीतील साहित्य: कापूस, बँडेज, मलम, डिटॉल (Dettol), चिकटपट्टी, छोटी कात्री.
महत्त्व: मैदानावर खेळताना खेळाडूला खरचटल्यास किंवा छोटी दुखापत झाल्यास रक्तस्राव थांबवण्यासाठी आणि जखम स्वच्छ करण्यासाठी याचा लगेच उपयोग होतो.
2. खेळताना घ्यायची काळजी: 1) मैदानावर दगड, काचा नाहीत याची खात्री करणे. 2) पंचांच्या नियमांचे काटेकोर पालन करणे. 3) वॉर्म-अप (Warm-up) आणि स्ट्रेचिंग करणे. 4) एकमेकांना मुद्दाम न ढकलणे.
3. राष्ट्रध्वजाचे महत्त्व व आदर: राष्ट्रध्वज हे आपल्या देशाच्या अभिमानाचे प्रतीक आहे. आपण त्याचा आदर राखण्यासाठी: 1) ध्वज नेहमी स्वच्छ असावा. 2) ध्वज फाटलेला किंवा चुरगळलेला नसावा. 3) राष्ट्रगीत सुरू असताना सावधान स्थितीत उभे राहावे. 4) ध्वज जमिनीवर पडू देऊ नये.
• कृती: विद्यार्थ्याने सूर्य नमस्कारातील कोणतीही 4 आसने क्रमाने करून दाखवणे.
• अपेक्षित कृती (Expected Response): प्रणामासन, हस्तउत्तनासन, पादहस्तासन योग्य स्थितीत आणि श्वासोच्छवासाच्या लयीत करणे.
• कृती: खेळण्यापूर्वी केले जाणारे कोणतेही 3 वॉर्म-अप व्यायाम करून दाखवणे.
• अपेक्षित कृती (Expected Response): जागेवर धावणे (Jogging in place), मान फिरवणे (Neck rotation), हात फिरवणे (Arm circles) किंवा पायांचे स्ट्रेचिंग (Stretching) करणे.
• कृती: शिक्षकांनी विचारल्यावर सुरक्षिततेचे किंवा खेळाचे नियम तोंडी सांगणे.
• अपेक्षित कृती (Expected Response): विद्यार्थ्याने स्पष्ट आवाजात सांगणे की, “मैदानावर एकमेकांना ढकलू नये,” किंवा “नेहमी शूज घालून खेळावे.”
• कृती: शिक्षकांनी ठेवलेल्या 4 वस्तू ओळखणे आणि त्यांची नावे सांगणे.
• अपेक्षित कृती (Expected Response): फुटबॉल, शिट्टी (Whistle), मेजरिंग टेप (Measuring tape) आणि रिले बॅटन (Relay baton) योग्यरित्या ओळखणे. (प्रत्येक बरोबर ओळखीला 1.25 गुण).
