Class-5 परिसर अध्ययन | गुण – 40 द्वितीय संकलित मूल्यमापन नमूना प्रश्नपत्रिका – 2
इयत्ता 5 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी परिसर अध्ययन विषयाची द्वितीय संकलित मूल्यमापन (SA-2) नमूना प्रश्नपत्रिका – 2 येथे उपलब्ध करून देण्यात येत आहे. ही प्रश्नपत्रिका अध्ययन निष्पत्ती (LBA) लक्षात घेऊन तयार करण्यात आली असून विद्यार्थ्यांच्या संकल्पनात्मक समज, निरीक्षण क्षमता, विश्लेषण कौशल्य आणि दैनंदिन जीवनातील अनुप्रयोग यांचे मूल्यमापन करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
द्वितीय संकलित मूल्यमापन ही शैक्षणिक वर्षातील अत्यंत महत्त्वाची परीक्षा असून विद्यार्थ्यांनी वर्षभरात शिकलेल्या घटकांचे एकत्रित मूल्यमापन यामधून केले जाते. या नमुना प्रश्नपत्रिकेमुळे विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या स्वरूपाची ओळख होईल तसेच योग्य पद्धतीने उत्तरलेखनाचा सराव करता येईल.
- • प्रश्नपत्रिका LBA आधारित स्वरूपात तयार केलेली आहे.
- • वस्तुनिष्ठ, लघुउत्तरी आणि स्पष्टीकरणात्मक प्रश्नांचा समावेश आहे.
- • उत्तरपत्रिका विद्यार्थ्यांना स्वमूल्यमापनासाठी उपयुक्त आहे.
- • वेळेचे नियोजन (90 मिनिटांच्या सरावासाठी) करण्यास मदत होते.
विषय: परिसर अध्ययन
इयत्ता: 5 वी
एकूण गुण: 40
ही प्रश्नपत्रिका केवळ नमुना (Model) स्वरूपाची आहे. शिक्षकांनी आपल्या शाळेच्या गरजेनुसार, विद्यार्थ्यांच्या पातळीप्रमाणे किंवा अभ्यासक्रमातील बदलांनुसार कोणताही प्रश्न किंवा मजकूर आवश्यकतेनुसार बदलू शकतात.
- (A) पोपट
- (B) मोर
- (C) कावळा
- (D) कबुतर
- (A) वाफ
- (B) लाकूड
- (C) पाणी
- (D) दगड
- (A) गूळ
- (B) कागद
- (C) कापड
- (D) फर्निचर
- (A) 12
- (B) 24
- (C) 30
- (D) 48
(नैसर्गिक, घरा, साखर, जन गण मन)
- आपण ऊन, थंडी आणि पावसापासून संरक्षण मिळवण्यासाठी _____ मध्ये राहतो.
- ऊसाच्या रसापासून कारखान्यात _____ तयार करतात.
- आपले राष्ट्रगीत _____ हे आहे.
- भूकंप ही एक _____ आपत्ती आहे.
- सूर्य हा ग्रह आहे की तारा?
- ऐतिहासिक वास्तूंचे रक्षण करणे हे कोणाचे कर्तव्य आहे?
- प्रवासासाठी वापरले जाणारे कोणतेही 1 साधन सांगा.
- पाण्याचे स्थायू रूप (Solid form) कोणते आहे?
- घराचे कोणकोणते प्रकार आहेत? (कोणत्याही 2 घरांची नावे लिहा).
- नैसर्गिक आपत्ती म्हणजे काय? कोणतीही 2 उदाहरणे द्या.
- पाण्याचे तीन अवस्था (रूपे) कोणकोणते आहेत?
- आदिमानवाने चाकाचा शोध लावल्यामुळे कोणते 2 फायदे झाले?
- आपल्या राष्ट्रीय ध्वजात (तिरंग्यात) कोणकोणते 3 रंग आहेत?
- ऐतिहासिक वास्तू (किल्ले, मंदिरे) पाहण्यासाठी गेल्यावर तुम्ही कोणती काळजी घ्याल? (2 मुद्दे लिहा).
- कारखान्यामध्ये तयार होणाऱ्या कोणत्याही 4 वस्तूंची नावे लिहा.
- पृथ्वीवर दिवस आणि रात्र कसे होतात?
- जर तुमच्या गावात पूर आला, तर तुम्ही स्वतःचा बचाव कसा कराल?
- घरातील कोणतीही 4 कामे सांगा ज्यासाठी आपल्याला पाण्याची गरज असते.
- अचानक भूकंप आल्यास तुम्ही कोणते 4 महत्त्वाचे उपाय कराल? (4 Marks)
- खालील चित्रांचे निरीक्षण करा व प्रश्नांची उत्तरे लिहा.[चित्रात वेगवेगळी घरे दाखवली आहेत: उदा. गवती घर, कौलारू घर, बहुमजली इमारत]A. या चित्रात तुम्हाला काय दिसत आहे? (1 Mark)
B. चित्रातील कोणत्याही 2 घरांची नावे सांगा. (2 Marks)
C. घराचा आपल्याला मुख्य उपयोग काय होतो? (1 Mark)
प्रश्न 1: A) योग्य पर्याय निवडा (4 Marks)
1. (B) मोर
2. (C) पाणी
3. (C) कापड
4. (B) 24
B) रिकाम्या जागा भरा (4 Marks)
5. घरा
6. साखर
7. जन गण मन
8. नैसर्गिक
C) एका शब्दात उत्तरे लिहा (4 Marks)
9. तारा
10. आपले / सर्वांचे
11. बस / सायकल / बैलगाडी / रेल्वे (कोणतेही 1 बरोबर उत्तर ग्राह्य धरावे).
12. बर्फ
प्रश्न 2: थोडक्यात उत्तरे लिहा (20 Marks – 2 Marks each)
13. घराचे प्रकार: गवती घर, कौलारू घर, धाब्याचे घर, बहुमजली इमारत (कोणतेही 2 लिहिल्यास 2 गुण).
14. निसर्गात अचानक घडणाऱ्या व नुकसान करणाऱ्या घटनांना नैसर्गिक आपत्ती म्हणतात. उदा. भूकंप, पूर, चक्रीवादळ.
15. पाण्याची तीन रूपे: 1. स्थायू (बर्फ), 2. द्रव (पाणी), 3. वायू (वाफ).
16. फायदे: 1. प्रवास करणे सोपे आणि जलद झाले. 2. जड ओझे वाहून नेणे सोपे झाले.
17. केशरी (सर्वात वर), पांढरा (मध्ये), आणि हिरवा (सर्वात खाली).
18. 1. ऐतिहासिक वास्तूंच्या भिंतीवर काहीही लिहिणार नाही. 2. तिथे कचरा किंवा प्लास्टिक टाकणार नाही.
19. साखर, कापड, सिमेंट, कागद, फर्निचर इत्यादी (कोणतेही 4 लिहिल्यास 2 गुण).
20. पृथ्वी स्वतःभोवती फिरते. फिरताना पृथ्वीचा जो भाग सूर्यासमोर येतो तिथे ‘दिवस’ असतो आणि जो भाग सूर्याच्या पाठीमागे असतो तिथे ‘रात्र’ असते.
21. 1. मी सुरक्षित आणि उंच जागेवर जाईन. 2. पिण्यासाठी स्वच्छ आणि उकळलेले पाणी वापरेन.
22. 1. पिण्यासाठी 2. अंघोळीसाठी 3. कपडे व भांडी धुण्यासाठी 4. स्वयंपाकासाठी (1/2 गुण प्रत्येक मुद्द्यासाठी).
प्रश्न 3: सविस्तर उत्तरे (8 Marks – 4 Marks each)
23. भूकंप आल्यास करावयाचे उपाय (4 मुद्दे):
1. घाबरून न जाता शांत राहीन.
2. लगेच घराबाहेर मोकळ्या मैदानात जाईन.
3. घरात असल्यास मजबूत टेबल किंवा पलंगाखाली लपून बसेन.
4. लिफ्टचा वापर न करता पायऱ्यांचा वापर करून खाली जाईन.
(प्रत्येक बरोबर मुद्द्यासाठी 1 गुण).
24. चित्रावरील प्रश्न:
A. या चित्रात मला वेगवेगळ्या प्रकारची ‘घरे’ दिसत आहेत. (1 Mark)
B. 1. गवती छपराचे घर (झोपडी) 2. बहुमजली इमारत (किंवा कौलारू घर). (2 Marks)
C. घर आपल्याला ऊन, वारा, पाऊस आणि थंडी यांपासून संरक्षण देते. (1 Mark)



