Table of Contents

इयत्ता 9वी समाज विज्ञान: संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) – LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच

KTBS CLASS 9 MARATHI TEXTBOOK SOLUTION MODEL ANSWERS PART-2 नववी मराठी नमूना प्रश्नोत्तरे भाग- 2

LBA आधारित नमूना प्रश्नपत्रिका, सविस्तर उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच उपलब्ध आहे. प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांच्या संकल्पनात्मक समज, विश्लेषण क्षमता आणि अनुप्रयोग कौशल्यांची चाचणी घेण्यासाठी तयार केलेली आहे. शाळा व शिक्षकांसाठी उपयुक्त आणि वापरण्यास सोपी सामग्री.

इयत्ता 9वी समाज विज्ञान विषयासाठी संकलित मूल्यमापन – 2 (2025-2026) चे संपूर्ण LBA आधारित प्रश्नपत्रिका संच येथे दिलेला आहे. लेखी परीक्षा, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी चाचणी या तिन्ही घटकांचा समावेश असून विद्यार्थ्यांच्या ज्ञान, आकलन, विश्लेषण व अनुप्रयोग क्षमतेचे प्रभावी मूल्यमापन करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. शिक्षक व विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त आणि शैक्षणिकदृष्ट्या विश्वासार्ह संदर्भसामग्री.

9th Social Science Evaluation 3 – 2026

संकलित मूल्यमापन – 3 (2025 – 2026)

नमूना प्रश्नपत्रिका – 2

इयत्ता: नववी

विषय: समाज विज्ञान

गुण: 80

प्रश्न I. खालील प्रत्येक प्रश्नासाठी चार पर्याय दिले आहेत. योग्य पर्याय निवडून लिहा. (8 गुण)

1. दिल्लीतील ऐतिहासिक लाल किल्ला बांधणारा मुघल सम्राट कोण होता?
A) अकबर B) बाबर C) शहाजहान D) जहांगीर
2. ‘यंग इटली’ पक्षाची स्थापना कोणी केली?
A) जोसेफ मॅझिनी B) गॅरिबाल्डी C) कॅव्होर D) बिस्मार्क
3. भारतीय निवडणूक आयोगाच्या स्थापनेचे वर्णन करणारे कलम कोणते आहे?
A) 320 B) 324 C) 326 D) 330
4. मुलांचा पहिला गुरु कोण असतो?
A) शिक्षक B) शाळा C) आई D) वडील
5. लोखंड बनविण्यासाठी मिश्र धातू म्हणून वापरला जाणारा बहुमुखी खनिज कोणता आहे?
A) लोखंड B) बॉक्साइट C) मँग्नीज D) सोने
6. तयार कपड्यांचे पार्क (Apparel Park) स्थापन करण्याचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) स्थानिक मागणी पूर्ण करणे B) रोजगार उपलब्ध करून देणे C) परदेशात निर्यात करणे D) वस्त्रोद्योगाचा विकास करणे
7. वस्तू विनिमय पद्धत म्हणजे काय?
A) पैशाच्या सहाय्याने खरेदी व विक्री करणे B) वस्तूंच्या बदल्यात वस्तू देणे C) कागदी पैसा वापरणे D) बँकिंग व्यवहार करणे
8. ग्राहक संरक्षण कायदा लागू करण्याचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) ग्राहक जागरूकता प्रदान करणे B) मध्यस्थांवर नियंत्रण C) करार तयार करणे D) ग्राहकांना न्याय मिळवून देणे

प्रश्न II. खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (8 गुण)

9. कोणत्या युद्धात बाबरने इब्राहिम लोदीचा पराभव करून भारतात मुघल राज्य स्थापन केले?
10. अमेरिकन लोक कोणता दिवस ‘स्वातंत्र्य दिन’ म्हणून साजरा करतात?
11. कोणत्या भारतीय सशस्त्र दलाचे ब्रीदवाक्य “सेवा परमो धर्म” आहे?
12. आदिवासी समुदाय प्रामुख्याने कोठे आढळतात?
13. बॉक्साईटचा वापर प्रामुख्याने कोणत्या उत्पादनात केला जातो?
14. न्यू मंगळूर बंदराला ‘कर्नाटकचे प्रवेशद्वार’ का म्हटले जाते?
15. भारताच्या मध्यवर्ती बँकेचे नाव काय आहे?
16. ‘ग्राहक हक्क’ म्हणजे काय?

प्रश्न III. खालील प्रश्नांची दोन ते तीन वाक्यात उत्तरे लिहा. (30 गुण)

17. अकबराच्या काळातील नवरत्नांपैकी कोणत्याही दोन प्रसिद्ध व्यक्तींची नावे सांगा.
18. भक्ती पंथाची दोन प्रमुख वैशिष्ट्ये लिहा.
19. फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या वेळी फ्रान्समधील सामान्य लोकांची स्थिती कशी होती?
20. भारताचे ‘परराष्ट्र धोरण’ आंतरराष्ट्रीय संबंधांचा अविभाज्य भाग कसा आहे?
21. निवडणूक प्रक्रियेमध्ये ‘आचारसंहिता’ म्हणजे काय?
22. राष्ट्रीय एकात्मता वाढवण्यासाठी कोणते घटक सहाय्यक ठरतात? (कोणतेही दोन)
23. सामाजिकीकरणाची दोन मुख्य माध्यमे कोणती आहेत?
24. शहरी समुदायाची दोन वैशिष्ट्ये लिहा.
25. कर्नाटकातील दोन प्रमुख जलविद्युत प्रकल्पांची नावे सांगा.
26. रस्ते वाहतुकीचे महत्त्व थोडक्यात सांगा.
27. कर्नाटकातील प्रमुख पर्यटन केंद्रांची नावे सांगा. (कोणतीही चार)
28. पैशाची दोन प्राथमिक कार्ये सांगा.
29. रिझर्व बँकेची दोन मुख्य कार्ये लिहा.
30. श्रम विभागणीमुळे कोणते फायदे होतात?
31. बाजारपेठेची दोन मुख्य कार्ये सांगा.

प्रश्न IV. खालील प्रश्नांची पाच ते सहा वाक्यात उत्तरे लिहा. (18 गुण)

32. शिवाजी महाराजांच्या राज्यव्यवस्थेचे वर्णन करा.
33. लोकशाहीची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये स्पष्ट करा.
34. सामाजिकीकरणात कुटुंबाची भूमिका स्पष्ट करा.
35. कर्नाटकातील लोहखनिज उत्पादनाचे महत्त्व आणि वितरण स्पष्ट करा.
36. माहिती तंत्रज्ञान (IT) उद्योगाचा बेंगळुरू शहरावर झालेला परिणाम लिहा.
37. पर्यटनाचे महत्त्व आणि फायदे स्पष्ट करा.

प्रश्न V. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा / नकाशा भरा. (16 गुण)

38. औद्योगिक क्रांतीची कारणे आणि परिणाम सविस्तर लिहा.
39. बेरोजगारीचे प्रकार आणि त्याची कारणे स्पष्ट करा.
40. सहकारी संस्थांचे महत्त्व आणि फायदे सविस्तर सांगा.
41. कर्नाटकचा नकाशा काढून खालील ठिकाणे दर्शवा: अ) भद्रावती (लोह व पोलाद कारखाना) ब) जोग धबधबा क) मंगळूर (प्रमुख बंदर) ड) कोलार (सोन्याची खाण)

MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)

प्रश्न I. बहुपर्यायी उत्तरे

1. C) शहाजहान
2. A) जोसेफ मॅझिनी
3. B) 324
4. C) आई
5. C) मँग्नीज
6. D) वस्त्रोद्योगाचा विकास करणे
7. B) वस्तूंच्या बदल्यात वस्तू देणे
8. D) ग्राहकांना न्याय मिळवून देणे

प्रश्न II. एका वाक्यात उत्तरे

9. पानिपतच्या पहिल्या युद्धात (1526).
10. 4 जुलै.
11. भारतीय सेना (Indian Army).
12. जंगले, दऱ्या आणि डोंगराळ प्रदेशात.
13. ॲल्युमिनियमच्या उत्पादनात.
14. कारण हे राज्याचे मुख्य बंदर असून येथून मोठ्या प्रमाणात निर्यात होते.
15. भारतीय रिझर्व बँक (RBI).
16. ग्राहकांना सुरक्षितता, माहिती आणि निवडीचे स्वातंत्र्य मिळवून देणारे अधिकार म्हणजे ग्राहक हक्क.

प्रश्न III. दोन-तीन वाक्यात उत्तरे (निवडक)

17. तोडरमल, बिरबल, अबुल फजल, तानसेन (कोणतेही दोन).
18. भक्ती पंथाने देवाची भक्ती, समानता आणि बंधुभावाची शिकवण दिली. त्यांनी प्रादेशिक भाषेत साहित्य निर्मिती केली.
21. निवडणुका जाहीर झाल्यापासून ते निकाल लागेपर्यंत राजकीय पक्ष आणि उमेदवारांनी पाळायच्या नियमांना आचारसंहिता म्हणतात.
25. महात्मा गांधी जलविद्युत प्रकल्प, शिवनसमुद्र प्रकल्प.
26. रस्ते घरापर्यंत सेवा देतात, ते कमी अंतरासाठी सोयीचे आहेत आणि दुर्गम भागात पोहोचू शकतात.

प्रश्न IV & V. दीर्घोत्तरी उत्तरे (निवडक)

32. शिवाजी महाराजांची राज्यव्यवस्था: अष्टप्रधान मंडळ होते. रयतवारी पद्धत होती. चौथाई आणि सरदेशमुखी कर गोळा केले जात.
36. IT उद्योग: बेंगळुरूला ‘सिलिकॉन व्हॅली’ म्हणतात. यामुळे रोजगार वाढला आहे, शहराचा विकास झाला आहे आणि निर्यात वाढली आहे.
38. औद्योगिक क्रांती: कारणे: नवीन यंत्रांचा शोध, कच्च्या मालाची उपलब्धता. परिणाम: उत्पादनात वाढ, शहरीकरण, कामगार वर्गाचा उदय.

ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)

तोंडी प्रश्न पेढी (30 प्रश्न)

1. मुघल साम्राज्याचा संस्थापक कोण होता? → बाबर
2. ‘दीन-ए-इलाही’ धर्म कोणी स्थापन केला? → अकबर
3. ताजमहाल कोठे आहे? → आग्रा
4. शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोणत्या किल्ल्यावर झाला? → रायगड
5. अमेरिकन स्वातंत्र्याचा जाहीरनामा कोणी लिहिला? → थॉमस जेफरसन
6. फ्रान्सच्या राज्यक्रांतीचे घोषवाक्य काय होते? → स्वातंत्र्य, समता, बंधुता
7. भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते? → पंडित जवाहरलाल नेहरू
8. मतदानासाठी किमान वय किती असावे? → 18 वर्षे
9. EVM चे पूर्ण रूप काय आहे? → इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीन
10. भारताचा राष्ट्रीय पक्षी कोणता? → मोर
11. ‘सत्यमेव जयते’ हे वाक्य कोठून घेतले आहे? → मुंडक उपनिषद
12. संयुक्त राष्ट्रांचे (UN) मुख्यालय कोठे आहे? → न्यूयॉर्क
13. माणसाला ‘समाजशील प्राणी’ कोणी म्हटले? → ॲरिस्टॉटल
14. कर्नाटकातील आदिवासी जमातीचे एक नाव सांगा. → सोलिगा (किंवा तोडा)
15. ग्रामीण भागातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय कोणता? → शेती
16. कर्नाटकात सोन्याची खाण कोठे आहे? → हट्टी किंवा कोलार
17. ‘कर्नाटकचे मँचेस्टर’ कोणत्या शहराला म्हणतात? → दावणगेरे
18. कर्नाटकातील सर्वात उंच धबधबा कोणता? → कुंचिकल (किंवा जोग)
19. ‘सिलिकॉन सिटी’ कोणत्या शहराला म्हणतात? → बेंगळुरू
20. पैशाच्या बदल्यात वस्तू घेण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात? → खरेदी (व्यापार)
21. भारताची आर्थिक राजधानी कोणती? → मुंबई
22. RBI चे पूर्ण रूप सांगा. → रिझर्व बँक ऑफ इंडिया
23. बालकामगार म्हणजे किती वर्षाखालील मुले? → 14 वर्षांखालील
24. ग्राहक दिन कधी साजरा केला जातो? → 15 मार्च (जागतिक)
25. नाबार्ड (NABARD) कशासाठी कर्ज देते? → कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी
26. कर्नाटकातील एक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कोठे आहे? → बेंगळुरू
27. गोलघुमट कोठे आहे? → विजापूर
28. ‘सेवा परमो धर्म’ हे कोणाचे ब्रीदवाक्य आहे? → भारतीय सेनेचे
29. 2005 मध्ये कोणता हक्क कायदा संमत झाला? → माहितीचा अधिकार (RTI)
30. भारताच्या तिन्ही दलांचे प्रमुख कोण असतात? → राष्ट्रपती

प्रश्नपत्रिकेची PDF लवकरच उपलब्ध होईल..

DOWNLOAD QUESTION PAPER DOWNLOAD ANSWER SHEET DOWNLOAD ORAL TEST

Related Posts

इयत्ता 8वी समाज विज्ञान SA-2 नमूना प्रश्नपत्रिका-1 (2025–2026)

इयत्ता 8वी समाज विज्ञान SA-2 नमूना प्रश्नपत्रिका-2 (2025–2026)

इयत्ता 9वी समाज विज्ञान SA-2 नमूना प्रश्नपत्रिका-1 (2025–2026)

इयत्ता 9वी विज्ञान SA-2 नमूना प्रश्नपत्रिका-1 (2025–2026)