इयत्ता 7वी समाज विज्ञान विषयासाठी शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 मधील संकलित मूल्यमापन – 2 (LBA आधारित) नमुना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच
इयत्ता 7वी समाज विज्ञान विषयासाठी शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 मधील संकलित मूल्यमापन – 2 (LBA आधारित) नमुना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच येथे सादर करत आहोत. हा संच कर्नाटक राज्य अभ्यासक्रमानुसार तयार करण्यात आलेला असून विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण शैक्षणिक विकासाला लक्षात घेऊन प्रश्नांची रचना करण्यात आली आहे.
या प्रश्नपत्रिकेमध्ये इतिहास, भूगोल आणि नागरिकशास्त्र या घटकांवर आधारित विविध प्रकारचे प्रश्न समाविष्ट आहेत. वस्तुनिष्ठ प्रश्न, लघुउत्तर प्रश्न, दीर्घउत्तर प्रश्न, नकाशा आधारित प्रश्न, जुळवा, रिकाम्या जागा भरा इत्यादी प्रकारांद्वारे विद्यार्थ्यांच्या आकलनशक्ती, विश्लेषणक्षमता, लेखनकौशल्य आणि संकल्पनात्मक समज यांचे मूल्यमापन करण्याचा उद्देश आहे.
एकूण गुण: 50
वेळ: 90 मिनिटे
ही नमुना प्रश्नपत्रिका विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष परीक्षेचा सराव मिळावा, वेळेचे योग्य नियोजन करता यावे आणि उत्तरलेखनाची पद्धत सुधारावी यासाठी उपयुक्त ठरेल. प्रत्येक प्रश्नासोबत सविस्तर उत्तरपत्रिका देण्यात आलेली आहे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना योग्य उत्तरलेखनाची दिशा मिळेल तसेच शिक्षकांना मूल्यमापन सुलभ होईल.
तोंडी परीक्षा संच देखील या पोस्टमध्ये समाविष्ट करण्यात आलेला आहे. तोंडी परीक्षेद्वारे विद्यार्थ्यांची अभिव्यक्ती क्षमता, आत्मविश्वास, संकल्पनांची समज आणि संवादकौशल्य यांचे मूल्यमापन करता येते.
LBA (Lesson Based Assessment) पद्धतीनुसार तयार केलेल्या या संचामध्ये धड्यानुसार प्रश्नांची मांडणी करण्यात आलेली आहे, ज्यामुळे प्रत्येक धड्याचा सखोल अभ्यास होण्यास मदत होते. शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थी यांच्यासाठी हा संच मार्गदर्शक ठरेल.
विद्यार्थ्यांनी प्रश्नपत्रिका सोडवताना दिलेल्या वेळेचे योग्य नियोजन करावे, स्वच्छ आणि सुबक हस्ताक्षर ठेवावे तसेच मुद्देसूद उत्तरे लिहावीत. नियमित सराव आणि योग्य तयारीमुळे निश्चितच उत्तम गुण मिळवता येतील.
ही नमुना प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिका विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी उपयुक्त ठरेल, अशी आम्हाला खात्री आहे.
संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)
नमूना प्रश्नपत्रिका – 1
(A) दिलेल्या पर्यायांमधून योग्य पर्याय निवडून लिहा:
-
1. भारतीय पुनर्जागरणाचे जनक कोणाला म्हणतात?A) स्वामी विवेकानंद B) राजा राम मोहन राय C) दयानंद सरस्वती D) आत्माराम पांडुरंग
-
2. 1857 च्या उठावात कानपूरचे नेतृत्व कोणी केले?A) राणी लक्ष्मीबाई B) बेगम हजरत महाल C) नाना साहेब D) कुंवर सिंह
-
3. भारताचे सर्वोच्च न्यायालय कोठे आहे?A) मुंबई B) चेन्नई C) नवी दिल्ली D) कोलकाता
-
4. संयुक्त राष्ट्रसंघाची स्थापना कोणत्या दिवशी झाली?A) 24 ऑक्टोबर 1945 B) 10 डिसेंबर 1948 C) 15 ऑगस्ट 1947 D) 26 जानेवारी 1950
-
5. ऑस्ट्रेलिया खंडाचे टोपण नाव काय आहे?A) पांढरा खंड B) नवीन खंड C) जुना खंड D) काळा खंड
(B) एका वाक्यात उत्तरे लिहा:
- 6. ‘सत्यशोधक समाजा’ची स्थापना कोणी केली?
- 7. ‘स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच’ असे कोणी म्हटले?
- 8. कर्नाटकातील कोणत्या शहराला ‘सिलिकॉन सिटी’ म्हणतात?
- 9. संयुक्त राष्ट्रसंघाचे मुख्यालय कोठे आहे?
- 10. अंटार्क्टिका खंडात भारताने स्थापन केलेल्या पहिल्या संशोधन केंद्राचे नाव काय?
- 11. 1973 मध्ये म्हैसूर राज्याचे नामकरण काय करण्यात आले?
- 12. चिपको चळवळ कशाशी संबंधित आहे?
- 13. आर्य समाजाचे मुख्य उद्दिष्ट किंवा घोषवाक्य काय होते?
- 14. 1857 च्या उठावाचे तात्काळ कारण काय होते?
- 15. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या जहाल (अतिरेकी) गटातील तीन प्रमुख नेत्यांची नावे लिहा (लाल-बाल-पाल).
- 16. सर्वोच्च न्यायालयाची कोणतीही दोन कार्ये लिहा.
- 17. भारताच्या संरक्षण दलाचे तीन विभाग कोणते आहेत?
- 18. पंचायत राज प्रणालीचे तीन टप्पे कोणते आहेत?
- 19. ऑस्ट्रेलियाला ‘समतल भूखंड’ असे का म्हणतात?
- 20. अंटार्क्टिका खंडाला ‘पांढरा खंड’ का म्हणतात?
- 21. कर्नाटकातील प्रमुख सामाजिक चळवळींची नावे लिहा (कोणत्याही दोन).
- 22. सार्क (SAARC) संघटनेची स्थापना करण्यामागील दोन उद्दिष्टे सांगा.
- 23. भारताच्या पहिल्या स्वातंत्र्ययुद्धाची (1857) राजकीय आणि आर्थिक कारणे स्पष्ट करा.
- 24. अंटार्क्टिका कराराची (Antarctic Treaty) मुख्य उद्दिष्टे कोणती आहेत?
MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)
2. C) नाना साहेब
3. C) नवी दिल्ली
4. A) 24 ऑक्टोबर 1945
5. B) नवीन खंड
6. महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली.
7. बाळ गंगाधर टिळक.
8. बेंगळुरू (बेंगलोर).
9. न्यूयॉर्क.
10. दक्षिण गंगोत्री.
11. कर्नाटक.
12. झाडे वाचवण्यासाठी किंवा पर्यावरण संरक्षणाशी संबंधित आहे.
14. एनफिल्ड रायफल्सची काडतुसे. काडतुसांना गाईची आणि डुकराची चरबी लावल्याच्या अफवेमुळे सैनिकांच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्या.
20. अंटार्क्टिका खंडाचा बहुतांश भाग वर्षाचे बाराही महिने बर्फाने आच्छादलेला असतो, त्यामुळे तो पांढरा दिसतो.
24. अंटार्क्टिका करार: खंड फक्त वैज्ञानिक संशोधनासाठी, अण्वस्त्रांची चाचणी बंदी, किरणोत्सर्गी कचरा टाकण्यास मनाई, शांतीपूर्ण वापर.
ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)
- 1. ब्राह्मो समाजाची स्थापना कोणी केली? → राजा राम मोहन राय
- 2. ‘गुलामगिरी’ हे पुस्तक कोणी लिहिले? → ज्योतिराव फुले
- 3. 1857 च्या उठावातील पहिल्या भारतीय हुतात्म्याचे नाव काय? → मंगल पांडे
- 4. झाशीच्या राणीचे नाव काय होते? → लक्ष्मीबाई
- 5. ‘मराठा’ आणि ‘केसरी’ ही वृत्तपत्रे कोणी सुरू केली? → बाळ गंगाधर टिळक
- 6. ‘चले जाव’ (भारत छोडो) चळवळ कोणत्या वर्षी सुरू झाली? → 1942
- 7. कर्नाटकचे एकीकरण कोणी केले? → एस. निजलिंगप्पा (किंवा अलुर वेंकट राव)
- 8. ‘झाडांची आई’ म्हणून कोणाला ओळखले जाते? → सालुमरदा तिम्मक्का
- 9. कर्नाटकातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार कोणता? → कर्नाटक रत्न
- 10. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे निवृत्तीचे वय किती आहे? → 65 वर्षे
- 11. भारताचे सध्याचे राष्ट्रपती कोण आहेत? → राष्ट्रपती
- 12. नौदलाच्या प्रमुखाला काय म्हणतात? → अॅडमिरल
- 13. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता? → वाघ
- 14. सार्क (SAARC) संघटनेत किती सदस्य देश आहेत? → 8
- 15. संयुक्त राष्ट्रसंघाचा ‘संयुक्त राष्ट्र दिन’ कधी साजरा केला जातो? → 24 ऑक्टोबर
- 16. ऑस्ट्रेलियामध्ये आढळणारा विचित्र प्राणी कोणता जो अंडी देतो? → प्लॅटिपस
- 17. कांगारू हा प्राणी कोणत्या खंडात आढळतो? → ऑस्ट्रेलिया
- 18. अंटार्क्टिका खंडात आढळणारा पक्षी कोणता? → पेंग्विन
- 19. जगातील सर्वात लहान खंड कोणता? → ऑस्ट्रेलिया
- 20. ‘सिलिकॉन व्हॅली ऑफ इंडिया’ कोणत्या शहराला म्हणतात? → बेंगळुरू
