Table of Contents

इयत्ता 6 वी मराठी – संकलित मूल्यमापन 2 (2025-2026) नमूना प्रश्नपत्रिका, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा संच

नमस्कार शिक्षक आणि विद्यार्थी मित्रांनो! शैक्षणिक वर्ष 2025-2026 साठी इयत्ता 6 वी मराठी विषयाची द्वितीय सत्र परीक्षा (संकलित मूल्यमापन 2) आता जवळ येत आहे. विद्यार्थ्यांच्या अध्ययन निष्पत्तीवर (LBA) आधारित ही चाचणी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण प्रगतीचे मोजमाप करण्यासाठी महत्त्वाची आहे. या ब्लॉग पोस्टमध्ये आम्ही खास तुमच्या सरावासाठी नमूना प्रश्नपत्रिका-1, उत्तरपत्रिका आणि तोंडी परीक्षा प्रश्नसंच उपलब्ध करून दिला आहे. ही संपूर्ण प्रश्नपत्रिका 40 Marks आणि 90 Minutes या आराखड्यानुसार तयार करण्यात आली आहे.

वर्ष: 2025-2026

अभ्यासक्रम: अध्ययन निष्पत्ती (LBA) आधारित.

प्रकार: संकलित मूल्यमापन – 2 (Summative Assessment 2).

उपयुक्तता: शाळा, शिक्षक आणि घरून सराव करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी.

6th Marathi Evaluation 2 – 2026

संकलित मूल्यमापन – 2 (2025 – 2026)

नमूना प्रश्नपत्रिका – 1

इयत्ता: 6वी

विषय: मराठी

गुण: 40

वेळ: 90 मिनिटे

प्रश्न १. खालील प्रश्नांची योग्य उत्तरे लिहा.

(अ) योग्य पर्याय निवडा:

1. कल्पना चावला यांचा जन्म कोणत्या शहरात झाला? (पाठ 17)
(A) बेंगलोर (B) दिल्ली (C) कर्नाल (D) मुंबई
2. ‘संवादिनी’चा शोध कोणत्या साली लागला? (पाठ 16)
(A) 1947 (B) 1842 (C) 1768 (D) 1950
3. कोणत्या देशाच्या गणित तज्ज्ञाकडे सभेचे अध्यक्षपद होते? (पाठ 13)
(A) भारत (B) ग्रीक (C) रोमन (D) अरब
4. ‘पंढरीचा वास’ हा अभंग कोणी रचला आहे? (पाठ 22)
(A) संत तुकाराम (B) संत नामदेव (C) संत ज्ञानेश्वर (D) संत एकनाथ

(ब) रिकाम्या जागा भरा:

5. शाळा म्हणजे माझे दुसरे _______ आहे. (पाठ 11)
6. बघ _______ आकाशात सूर्य हा आला. (पाठ 14)
7. कर्नाटकाची राजधानी _______ आहे. (पाठ 15)
8. गरज ही _______ जननी आहे. (पाठ 12)

(क) जोड्या जुळवा:

9. कृष्णदेवराय

(अ) अभंग

10. संत नामदेव

(ब) विजयनगरचा राजा

(ड) एका वाक्यात उत्तरे लिहा:

11. ‘आनंद’ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द लिहा. (पाठ 18)
12. नानूला कशाची आवड होती? (पाठ 21)

प्रश्न २. खालील प्रश्नांची थोडक्यात (२-३ वाक्यांत) उत्तरे लिहा.

13. शाळेला ‘दुधावरची साय’ अशी उपमा का दिली आहे?
14. डोंगरातल्या मुलांना शाळेत जाताना कोणत्या अडचणी येतात?
15. शून्याला ‘महापराक्रमी’ असे का म्हटले आहे?
16. बेंगळूर शहराला ‘बगीच्यांचे शहर’ का म्हणतात?
17. संवादिनी भारतात कशी आली?
18. आई जीवाला गडावर पाठवून देण्यास का तयार नव्हती?
19. चोराला पाहून हसू का आले?
20. ‘सूर्योदय’ कवितेत महालाचे वर्णन कसे केले आहे?
21. कल्पना चावला यांचे स्वप्न काय होते?
22. (व्याकरण) खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा: ‘धूम ठोकणे’.

प्रश्न ३. खालील प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा.

23. कविता पूर्ण करा (कोणतीही एक): (4 गुण)

(पाठ 11 – माझी शाळा)
ओवाळीते जीव, जशी माझी माय |
……………………………………………..
……………………………………………..
लावीत असे लळा शाळा माझी ||

किंवा

(पाठ 22 – अभंग)
पंढरीचा वास चंद्रभागे स्नान |
……………………………………………..
……………………………………………..
मागणे श्रीहरी नाही दुजे ||
24. थोडक्यात माहिती लिहा (४-५ ओळींत): (4 गुण)
तेनालीरामाने चोराला पकडण्यासाठी कोणती युक्ती केली? (पाठ 20)

MODEL ANSWER SHEET (नमुना उत्तरपत्रिका)

विभाग 1: वस्तुनिष्ठ उत्तरे

1. (C) कर्नाल
2. (B) 1842
3. (A) भारत
4. (B) संत नामदेव
5. घर
6. पूर्वेच्या (किंवा संदर्भाप्रमाणे ‘आकाशात’)
7. बेंगळूर
8. शोधाची
9. विजयनगरचा राजा
10. अभंग
11. दुःख
12. भटकायची (भटकण्याची)

विभाग 2: थोडक्यात उत्तरे

13. दुधावरची साय जशी दाट आणि पौष्टिक असते, तसे शाळेत मुलांवर प्रेमाची आणि ज्ञानाची पखरण केली जाते.
14. डोंगरातल्या मुलांना शाळेत जाताना डोंगरदऱ्या, ओढे, खडी चढावी लागते आणि अवघड पायवाटेने जावे लागते.
15. कारण शून्याला कोणत्याही संख्येत मिळवले किंवा वजा केले तरी फरक पडत नाही, पण संख्येच्या पुढे लिहिल्यास तिची किंमत वाढते.
16. बेंगळूर शहरातील रस्त्याच्या दुतर्फा वृक्ष आहेत आणि चौका-चौकात सुंदर उद्याने आहेत.
17. काहीजण म्हणतात पारशी नाटक कंपन्यांनी किंवा ख्रिश्चन धर्मप्रसारकांनी हे वाद्य भारतात आणले. त्यानंतर भारतीय संगीतात त्याचा वापर सुरू झाला.
18. कारण जीवाचे वडील लढाईत मरण पावले होते आणि तिला जीवाशिवाय कोणाचाच आधार नव्हता.
19. चोर गर्दीचा फायदा घेऊन पळून जाऊ शकतो असे त्याला वाटले, शिवाय त्याच्याकडे चोरीचा माल नसल्याने पुरावा नव्हता.
20. महाल निळ्या रंगाचा असून त्याला सोनेरी खांब आणि मोत्यांच्या झालरी लावल्या आहेत.
21. अंतराळात संशोधन करणे आणि अंतराळात फिरणे हे कल्पना चावला यांचे स्वप्न होते.
22. धूम ठोकणे – वेगाने पळून जाणे. (वाक्य: पोलिसांना पाहताच चोराने धूम ठोकली.)

विभाग 3: सविस्तर उत्तरे

23. कविता पूर्ण करा:
ओवाळीते जीव, जशी माझी माय |
दुधावर साय शाळा माझी ||
सुंदर घडतो, मातीचा हा गोळा |
लावीत असे लळा शाळा माझी ||
(किंवा अभंगाच्या ओळी अचूक असल्यास गुण द्यावेत)

24. तेनालीरामाची युक्ती:
तेनालीरामाने जवाहिऱ्याच्या दुकानात एक प्रदर्शन भरवले. त्याने तिजोरीवर आणि मौल्यवान वस्तूंवर एक विशेष रंग शिंपडून ठेवला होता. जेव्हा चोराने चोरी केली, तेव्हा त्याचे हात आणि कपडे त्या रंगाने माखले. दुसऱ्या दिवशी दरबारामध्ये ज्याचे हात लाल रंगाने माखलेले दिसले, त्याला पकडून तेनालीरामाने चोर असल्याचे सिद्ध केले.

ORAL TEST (तोंडी परीक्षा)

तोंडी प्रश्न पेढी (20 प्रश्न)

1. तुझ्या शाळेचे नाव काय आहे? → (विद्यार्थ्याचे उत्तर)
2. ‘शाळा’ या शब्दाचा समानार्थी शब्द सांग. → विद्यालय / विद्यामंदिर
3. डोंगरातली शाळा बांधण्यासाठी गावच्या लोकांनी कशाचा वापर केला? → बांबू आणि झावळ्यांचा
4. गणितात कोणत्या अंकाला ‘खरा नायक’ किंवा ‘महापराक्रमी’ म्हटले आहे? → शून्याला (0)
5. ‘सूर्य’ उगवल्यावर काय नाहीसे होते? → अंधार
6. कर्नाटकातील एका प्रसिद्ध धबधब्याचे नाव सांग. → जोगचा धबधबा / गोकाक
7. पेटी किंवा हार्मोनियमला मराठीत काय म्हणतात? → संवादिनी
8. अंतराळात जाणारी पहिली भारतीय महिला कोण? → कल्पना चावला
9. कल्पना चावलाच्या यानाचे नाव काय होते? → कोलंबिया
10. कवीला लहानपणी कशाचा नाद (छंद) होता? → फुलझाडांचा / बाग करण्याचा
11. ‘फुल’ या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द सांग. → सुमन, कुसुम, पुष्प
12. जीवा कोणाला भेटायला गडावर गेला होता? → शिवाजी महाराजांना
13. ‘सावध’ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द काय? → बेसावध
14. तेनालीराम कोणाच्या दरबारात होता? → कृष्णदेवरायाच्या (विजयनगर)
15. चोराचे हात कशामुळे लाल झाले होते? → तिजोरीवर लावलेल्या रंगामुळे
16. नानूच्या समोर अचानक कोण आला? → वाघ
17. नानूने भीतीने कोणाचा धावा (प्रार्थना) सुरू केला? → महादेवाचा (शंकराचा)
18. संत नामदेवांना कोठे राहायला आवडेल? → पंढरपुरात
19. चंद्रभागा नदी कोणत्या देवाच्या तीर्थक्षेत्रात आहे? → विठ्ठलाच्या (पंढरपूर)
20. तुला कोणता विषय सर्वात जास्त आवडतो? → (विद्यार्थ्याचे उत्तर)