LBA Update Date – 14.08.2025
- पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी इयत्ता 1 ते 5 वीसाठी 15 गुण आणि इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी 20 गुण विचारात घ्यावे.
- भाषा विषयामध्ये प्रत्येक पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी एक धडा आणि एक कविता विचारात घ्यावी.
- इयत्ता 6 ते 10 वीच्या समाज विज्ञान विषयामध्ये प्रत्येक 3 पाठांनंतर एक धडा-आधारित मूल्यमापन करावे.
- इयत्ता 1 ते 5 वीच्या धडा-आधारित मूल्यमापनासाठी 10 गुणांची लेखी आणि 05 गुणांची तोंडी परीक्षा घ्यावी. एकूण 15 गुणांसाठी वस्तुनिष्ठ प्रश्न आणि वर्णनात्मक प्रश्न समाविष्ट असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 6 आणि 7 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील वस्तुनिष्ठ आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- इयत्ता 8 ते 10 वीच्या पाठ-आधारित मूल्यमापनासाठी 20 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील बहुपर्यायी आणि वर्णनात्मक प्रश्न असलेली प्रश्नपत्रिका तयार करून लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रम राबवणाऱ्या जिल्ह्यांनी इयत्ता 6 ते 10 वीसाठी हिंदी भाषा वगळता 15 गुणांसाठी LBA प्रश्न बँकेतील आणि 05 गुणांसाठी ‘मुरुसिंचन’ कार्यक्रमातील प्रश्नांचा विचार करून एकूण 20 गुणांसाठी लेखी पाठ-आधारित मूल्यमापन (Unit Test) करावे आणि SATS सॉफ्टवेअरमध्ये त्याची नोंद करावी.
- पाठ-आधारित मूल्यमापन प्रश्न बँकेचा वापर शिकण्याच्या आणि मूल्यमापनाच्या प्रक्रियांमध्ये सतत करून विद्यार्थ्यांनी उत्तम शैक्षणिक प्रगती साधावी यासाठी कार्यवाही करावी.
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी
विषय -समाज विज्ञान
गुण – 20
प्रकरण 1.साधने
प्रकरण 2.भारत वर्ष भारताची भौगोलिक वैशिष्ट्ये आणि इतिहास पूर्वकाळ
प्रकरण 3.प्राचीन भारतीय संस्कृती – सिंधू-सरस्वती व वैदिक संस्कृती
पाठ आधारित मूल्यमापन नमुना प्रश्नपत्रिका
इयत्ता – 8वी | विषय – समाज विज्ञान
गुण: 20
प्रकरणे: 1. साधने, 2. भारत वर्ष भारताची भौगोलिक वैशिष्ट्ये आणि इतिहास पूर्वकाळ, 3. प्राचीन भारतीय संस्कृती सिंधू-सरस्वती संस्कृती आणि वैदिक संस्कृती
प्रश्नपत्रिका ब्लू प्रिंट
| प्रश्नांचे प्रकार | प्रश्नांची संख्या | प्रत्येक प्रश्नासाठी गुण | एकूण गुण | ज्ञान पातळी | कठिनतेची पातळी |
|---|---|---|---|---|---|
| MCQ/अतिलघुत्तरी प्रश्न | 6 | 1 | 6 | स्मरण | सोपी |
| लघुत्तरी प्रश्न | 2 | 3 | 6 | आकलन | सोपी/मध्यम |
| दीर्घोत्तरी प्रश्न | 2 | 2 | 4 | उपयोजन | मध्यम/कठीण |
| अतिदीर्घोत्तरी प्रश्न | 1 | 4 | 4 | कौशल्य | कठीण |
| एकूण | 20 | ||||
प्रश्न
खालील प्रश्नांची उत्तरे एका वाक्यात लिहा: (1 x 3 = 3)
- हडप्पा संस्कृतीतील प्रमुख बंदराचे नाव काय होते?
- वैदिक संस्कृतीतील ‘ग्रामणी’ म्हणजे काय?
- इतिहास लिहिण्यासाठी उपयोगी पडणाऱ्या कोणत्याही दोन साधनांची नावे सांगा.
खालील प्रश्नांची उत्तरे एका वाक्यात लिहा: (1 x 3 = 3)
- भारतीय इतिहासाच्या अभ्यासासाठी ‘पुराण’ हे साधन कसे उपयुक्त आहे?
- सिंधू संस्कृतीच्या लोकांचा मुख्य व्यवसाय कोणता होता?
- भारतीय उपखंडातील सर्वात प्राचीन पर्वतश्रेणी कोणती आहे?
खालील प्रश्नांची उत्तरे 3-4 वाक्यात शब्दांत लिहा: (3 x 2 = 6)
- भारतीय इतिहासाच्या अभ्यासासाठी साहित्यिक साधनांचे महत्त्व स्पष्ट करा.
- वैदिक संस्कृतीतील कुटुंब आणि समाजाच्या संरचनेचे वर्णन करा.
खालील प्रश्नांची उत्तरे 2-3 वाक्यात उत्तरे लिहा: (2 x 2 = 4)
- हडप्पा संस्कृतीच्या नगर नियोजनाची प्रमुख वैशिष्ट्ये सविस्तर लिहा.
- भौगोलिक वैशिष्ट्ये भारतातील इतिहासावर कसा परिणाम करतात हे उदाहरणांसह स्पष्ट करा.
खालील प्रश्नाचे सविस्तर उत्तर लिहा: (4 x 1 = 4)
- सिंधू-सरस्वती संस्कृती आणि वैदिक संस्कृती यांच्यातील प्रमुख फरक आणि समानतांचे विश्लेषण करा.
इयत्ता आठवी सर्व विषयांची प्रश्नोत्तरे – येथे पहा




